Πέμπτη, 30 Σεπτεμβρίου 2010

Ο ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΑΕΙ ΤΟΝ ΜΠΑΧ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΜETALLICA


Του Δηµήτρη Ν. Μανιάτη

Τι κοινό έχουν τα τραγούδια «Νothing Εlse Μatters» των Μettalica, «Βοσκοπούλα», «Κεµάλ» και «Μπαξέ Τσιφλίκι» του Τσιτσάνη; Ο Μανώλης Μητσιάς και ο διεθνούς φήµης πιανίστας Γιάννης Βακαρέλης, σε µιαν απρόσµενη συνάντηση, δίνουν την απάντηση
«So close no matter how far»... Ο στίχος της εµβληµατικής µπαλάντας των Μetallica σού έρχεται στα χείλη στην αίθουσα πρόβας. Το πιάνο πιάνει δουλειά αν και στα πλήκτρα δεν κάθεται κάποιος οργισµένος νέος µουσικός της γενιάς του ‘90, αλλά ο λεπτός διοπτροφόρος Γιάννης Βακαρέλης, που φέτος συµπληρώνει στο κλασικό πιάνο 40 χρόνια µε εµφανίσεις στις µεγαλύτερες αίθουσες του κόσµου και µε συνεργασίες που κόβουν την ανάσα (Μστισλάβ Ροστροπόβιτς, Γιεχούντι Μενούχιν, Κουρτ Μαζούρ, κ.ά.).

Για τη συνέχεια το «Μπαχτσέ Τσιφλίκι» του Βασίλη Τσιτσάνη, χωρίς λόγια, και ο γνώριµος και δοκιµασµένος βάρδος κάθεται όρθιος πλάι του. Η «Πιρόγα» του Θάνου Μικρούτσικου γεµίζει τον χώρο και µια απρόσµενη συνάντηση παίρνει σάρκα και οστά στις 5 και 6 Οκτωβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και Θεσσαλονίκης, αντίστοιχα.

Μανώλης Μητσιάς και Γιάννης Βακαρέλης, ή αλλιώς 40 + 40 χρόνια καριέρας ο καθείς στο είδος του, ή δύο παράλληλες πορείες που τέµνονται σ’ ένα απρόσµενο πρόγραµµα µε πιάνο και φωνή. Οι δύο καλλιτέχνες βρέθηκαν πριν από δύο χρόνια στο φεστιβάλ της Σύρου, τα µιλήσανε και τα συµφωνήσανε. Και η ώρα έφτασε. «Ηθελα να κάνω κάτι που θα ξεφεύγει απ’ την πεπατηµένη, µ’ αρέσει να µη µένω στα ίδια. Το πρόγραµµα ετούτο είναι βαθιά ελληνικό και καλλιτεχνικό ενώ αυτή η ωραία έντεχνη και λαϊκή µουσική (όπως ο Βασίλης Τσιτσάνης) είναι ισάξια των καλύτερων της Ευρώπης, ενός Μπραµς, ενός Σούµπερτ», πιάνει το νήµα της κουβέντας ο Γιάννης Βακαρέλης.

«Για µένα είναι σηµαντικό που δέχθηκε να συνεργαστούµε ο Γιάννης. Θα δώσει άλλη διάσταση σε γνώριµα τραγούδια αλλά και σε απρόβλεπτα (εδώ εντάσσεται το «Νothing Εlse Μatters» των Μetallica)», αναφέρει ο Μανώλης Μητσιάς, άρτι αφιχθείς από ένα γεµάτο καλοκαίρι µε συναυλίες και χειροκρότηµα.

«Για µένα, το πιάνο καλείται να συνδυάσει όλα τα ηχοχρώµατα µιας (συµφωνικής ή λαϊκής) ορχήστρας ή απλώς θέτω ένα στοίχηµα: να αποδείξω ότι το πιάνο µπορεί να βγάλει τέτοια ηχοχρώµατα, τέτοιους ήχους», συµπληρώνει ο πιανίστας που τα τελευταία χρόνια διευθύνει το Φεστιβάλ Ναυπλίου.

Και οι εκπλήξεις για τις µοναδικές εµφανίσεις των καλλιτεχνών συνεχίζονται. Στο ίδιο µουσικό δοχείο χωρούν βυζαντινοί ύµνοι, η «Μικρή Ραλλού», οι «7 νάνοι στο S/S Κυρήνεια», ένα πρελούδιο του Μπαχ και ο «Κεµάλ».

Ενα πιάνο, µια φωνή. Σχεδόν σαράντα χρόνια µετά τα «Λειτουργικά» όπου ο Μάνος Χατζιδάκις έπραξε το ίδιο µε τη Φλέρυ Νταντωνάκη σε γνωστά ρεµπέτικα, τα ερωτήµατα µπαίνουν µε τον ίδιο τρόπο (ακόµη κι αν το ρεπερτόριο τούτης της σύµπραξης είναι πολύ ευρύτερο). Το «Μπαξέ Τσιφλίκι» παίζοντάς το µόνο µε πιάνο µήπως αφυδατώνεται ή αποκόβεται απ’ τον φυσικό του χώρο, δηλαδή τη λαϊκή ορχήστρα;

Γιάννης Βακαρέλης: Αυτό το παίζω στο πιάνο χωρίς φωνή. Το «Ενα σφάλµα έκανα» όµως, το τραγουδάει για πρώτη φορά και ο Μανώλης, και υπήρξε πρόκληση και για µένα. Μιλάµε για µια άλλη προσέγγιση.

Τι σας δυσκόλεψε και τους δύο; Γ.Β.: Εµένα µε δυσκόλεψαν αυτά του Τσιτσάνη. Ο τρόπος του είναι ξένος για µένα. Τα τριηµιτόνια (ανατολική έκφραση που δεν υπάρχει στη δυτική) που έχει ο Τσιτσάνης τα εκτίµησα πολύ και ήταν κάτι καινούργιο! Μανώλης Μητσιάς: Λίγο το «Querer» (Να κλαις) και το «Vai Vedrai» (Πάει, µετράει) των Cirque du Soleil.

Από πού έρχεστε γι’ αυτή τη συνεργασία; Γ.Β.: Εγώ έπαιξα µε τον µαέστρο Ζούµπιν Μέτα στην Ιταλία. Αυτός ο άνθρωπος είναι αλη θινός µουσικός και για µ’ ένα ήταν απ’ τις κορυφαίες στιγµές της καριέρας µου. Παίξαµε Τσαϊκόφσκι και αισθανθήκαµε το ίδιο.

Μ.Μ.: Ερχοµαι απ’ τις καλοκαιρινές συναυλίες και απ’ τον πρόσφατο δίσκο µου «Από τον Τσιτσάνη στον Χατζιδάκι».

Είναι περίεργο, αλλά νιώθω πως η σύµπραξή σας εποπτεύεται από τον Μάνο Χατζιδάκι… Γ.Β.: Ο Μάνος µού είχε δώσει τη «Ρυθµολογία» του, που ήθελε τότε να ξαναγραφεί και ήθελε να το παίξω εγώ. Είχαµε γνωριστεί από παλιά στον «Μαγεµένο αυλό». Αυτή η δουλειά βγήκε στον Σείριο όπου έβαλα τα παιδικά κοµµάτια του Κωνσταντινίδη και τη «Σονάτα» του Σκαλκώτα.

Μ.Μ.: Οταν γράψαµε µε τον Μάνο τον δίσκο «Της γης το χρυσάφι», εκείνος ήταν στην Αµερική και το ενορχήστρωσε ο Γιάννης Σπανός.

Οταν γύρισε, µου τηλεφώνησε ο Γκάτσος και συναντηθήκαµε σε ένα καφενείο πίσω απ’ την Ευελπίδων. Εκεί γνώρισα τον Μάνο που µετά συνεργαστήκαµε πολύ.

(Στη φαρέτρα και των δύο, βέβαια, υπάρχει η συνεργασία και µε τον έτερο µεγάλο, τον Μίκη, σε µια συζήτηση που θυµίζει περίληψη της Ιστορίας της σύγχρονης ελληνικής µουσικής).

Πού πιστεύετε πως πάει η Ελλάδα; Γ.Β.: Απ’ τις δυσκολίες βγαίνουν τα καλά πράγµατα.

Εχουµε τεράστια αποθέµατα κουράγιου και θέλησης ενώ µεγαλουργήσαµε όταν ήµασταν στριµωγµένοι.

Μ.Μ.: Η Ελλάδα (κατά τον Νίκο Γκάτσο) θα πορευθεί διά µέσου των αιώνων ποντάροντας πάνω στις εξαιρέσεις της!
ΙΝFΟ
«Λόγος και µέλος, Μανώλης Μητσιάς - Γιάννης Βακαρέλης», στις 5 Οκτωβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και την Τετάρτη 6 Οκτωβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης. Εισιτήρια (για την Αθήνα): 20, 30, 40, 50, 60, 70 ευρώ και 20 (φοιτητικά). Προπώληση:
Στα ταµεία του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών και στην Οµήρου 8. Τηλεφωνικά:
210-7282.333.
Πληροφορίες: τηλ. 210-
7258.510

ΠΗΓΗ: ΤΑ ΝΕΑ

«ΒΡΑΒΕΙΑ ΜΠΑΧΑΟΥΕΡ» ΓΙΑ ΝΕΟΥΣ ΒΙΟΛΟΝΙΣΤΕΣ

Στη µνήµη του Χρήστου Λαµπράκη, στον οποίο ανήκει η ιδέα για τη θέσπιση των βραβείων, είναι αφιερωµένος ο φετινός διαγωνισµός των βραβείων «Τζίνα Μπαχάουερ». Φέτος προκηρύχθηκε διαγωνισµός βιολιού από το Ισπανικό Σωµατείο «Κόσµος εν Αρµονία», µε πρόεδρο την πριγκίπισσα Ειρήνη, και απευθύνεται σε νέους βιολονίστες, ηλικίας 18 έως 27 ετών, που βρίσκονται στο µεταβατικό στάδιο τελειοποίησης των σπουδών τους και έναρξης της σταδιοδροµίας τους. Το σωµατείο θα χρηµατοδοτήσει τον νικητή του διαγωνισµού για την τελειοποίηση των σπουδών του στο εξωτερικό για το ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 και θα προωθήσει τις πρώτες καλλιτεχνικές του εµφανίσεις στην Ελλάδα και την Ισπανία.

Πρόεδρος της Επιτροπής του διαγωνισµού, που θα διεξαχθεί τον Ιούνιο του 2011 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, θα είναι ο σολίστ Λεωνίδας Καβάκος.

Την οργανωτική και επικοινωνιακή στήριξη του διαγωνισµού προσφέρει ο Σύλλογος «Φίλοι της Μουσικής». Για τη συµµετοχή τους οι υποψήφιοι θα πρέπει να υποβάλουν φάκελο µε τα απαιτούµενα δικαιολογητικά, καθώς επίσης και CD µε την παρουσίαση καθορισµένου προγράµµατος.

Οσοι επιλεγούν θα κληθούν να διαγωνιστούν σε κλειστή ακρόαση που θα πραγµατοποιηθεί τον Ιούνιο του 2011 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Οι υποψηφιότητες θα πρέπει να έχουν κατατεθεί µέχρι και την Παρασκευή 4 Μαρτίου 2011. Πληροφορίες στην ιστοσελίδα www.sfm.gr και στο τηλ. 210-7282.713



ΠΗΓΗ: ΤΑ ΝΕΑ

Τετάρτη, 29 Σεπτεμβρίου 2010

ΟΙ ΈΛΛΗΝΕΣ ΗΡΩΕΣ ΚΑΤΑΚΤΟΥΝ ΤΗ ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ


Ατρόµητοι, πολυµήχανοι, παντοδύναµοι, πανέµορφοι κατάφεραν να σπάσουν το φράγµα του χρόνου. Το όνοµά τους έχει συνδεθεί µε κατορθώµατα, άθλους, έρωτες και έριδες. Ήρωες της µυθολογίας και των οµηρικών επών που ίσως να µην έζησαν ποτέ. Πλάσµατα της φαντασίας των αρχαίων Ελλήνων ή ιστορικά πρόσωπα, η αρχαία ελληνική τέχνη τούς «κοίταξε» κατάµατα και αποτύπωσε τη µορφή τους σε γλυπτά και αγγεία. Αποκαλύπτει δε το πρόσωπό τους σε µια ατµοσφαιρική αρχαιολογική έκθεση υπό τον τίτλο «Ήρωες: Θνητοί και µύθοι στην Αρχαία Ελλάδα» που φιλοξενείται από την Τρίτη στο Ωνάσειο Πολιτιστικό Κέντρο της Νέας Υόρκης.
«Σήµερα θεωρούµε τους έλληνες ήρωες και τις ηρωίδες µυθικούς χαρακτήρες» λέει ο εκτελεστικός διευθυντής του Ιδρύµατος Ωνάση στις ΗΠΑ, πρέσβης Λουκάς Τσίλας. «Για τους αρχαίους Έλληνες όµως, επρόκειτο για πραγµατικούς άνδρες και γυναίκες που έζησαν, πέθαναν και µε κάποιον τρόπο υπερέβησαν τον θάνατο. Είµαστε περήφανοι που παρουσιάζουµε τη συγκεκριµένη έκθεση, διερευνώντας την αρχική έννοια του ηρωισµού µέσα από µία παρουσίαση εξαιρετικών έργων τέχνης που διατρέχουν πάνω από έξι αιώνες» συνεχίζει για την έκθεση που επιµελείται η δρ Σαµπίνε Αλµπερµέγιερ και ήδη έχει παρουσιαστεί στο Walters Αrt Μuseum, στο Frist Center for Visual Αrts του Νάσβιλ και το San Diego Μuseum of Αrt. Περισσότερα από 90 µοναδικά έργα τέχνης τα οποία καλύπτουν περίοδο αιώνων (7ος αι. π.Χ. - 3ος αι. π.Χ.) υπόσχονται να δείξουν τον τρόπο µε τον οποίο οι αρχαίοι Ελληνες αντιλαµβάνονταν την έννοια των ηρώων και πως οι ήρωες λειτούργησαν ως πρότυπα, ενώ ταυτόχρονα επιχειρούν να διευρευνήσουν την ανθρώπινη ανάγκη για ύπαρξη ηρώων ως προτύπων στις τέχνες ενός από τους αρχαιότερους πολιτισµούς.
Το νήµα για να ανακαλύψουν οι επισκέπτες τον κόσµο των ηρώων ξετυλίγεται σε τρεις ενότητες. Στην πρώτη, υπό τον τίτλο «Ήρωες στον µύθο», τον πρωταγωνιστικό ρόλο κρατούν οι τέσσερις µεγάλες µορφές του µύθου: ο Ηρακλής, ο Αχιλλέας, ο Οδυσσέας και η Ελένη. Η πολύταραχη ζωή τους µπορεί να ακολούθησε διαφορετικά µονοπάτια, το κοινό τους σηµείο όµως είναι ότι απαθανατίστηκαν. Στη δεύτερη, µε θέµα «Ήρωες στη λατρεία», φωτίζονται οι διαφορετικές πτυχές τους: από προστάτες και θεράποντες ως επικίνδυνοι και στοιχειωµένοι εκδικητές που δέχονταν θυσίες. Η αυλαία πέφτει δε µε τους «Ήρωες ως πρότυπα», ενότητα που εστιάζει στο πώς ηγέτες θέλησαν να µιµηθούν τους ήρωες του µύθου.

Πρωταγωνιστές µε λάµψη
Την παράσταση στην έκθεση του Ωνασείου αναµένεται να κλέψουν ο µελανόµορφος αµφορέας που απεικονίζει τον Αχιλλέα και τον Αίαντα να παίζουν ένα επιτραπέζιο παιχνίδι έξω από τα τείχη της Τροίας (τέλη 6ου αι. π.Χ.), ένας αµφορέας µε παράσταση της απόδρασης του Οδυσσέα από τη σπηλιά του Κύκλωπα Πολύφηµου (510 π.Χ.), ένα κορινθιακό χάλκινο κράνος (700-500 π.Χ.), ένα µαρµάρινο ανάγλυφο µε σκηνές από τον Τρωικό Πόλεµο (1ος αι. µ.Χ.), κεφαλή του Ηρακλή ως νέου χωρίς γενειάδα (1ος2ος αι. µ.Χ.), µία µαρµάρινη κεφαλή του Πολύφηµου (1ος2ος αι. µ.Χ.), αλλά και ένα χρυσό περιδέραιο µε την προτοµή του Μεγάλου Αλεξάνδρου (περ. 218-235 µ.Χ.).



Πηγή: Τα Νέα, Μ. Αδαμοπούλου, 29/9/10

Angers' Mithraeum: Sanctuary dedicated to Persian god Mithras discovered in France

Submitted by Ann on Tue, 09/28/2010 - 18:32


Excavations executed by INRAP have revealed a Roman urban area and Mithraeum at Angers, France - Image Copyright Hervé Paitier INRAP
Archaeologists excavating a 9,000 square metre area at Angers, in the Loire District, France, have discovered the remains of the first mithraeum – a sanctuary dedicated to the Indo-Iranian god Mithras – in the west of France.
The cave sanctuary, a rectangular building, is dated to the third century AD.
The Mithraeum
The small, vaulted chapel in which worshippers hosted banquets and sacrifices dedicated to the god, is decorated with a starry sky.
The excavations revealed drums of columns – perhaps statue bases, but possibly altars. A sort of vestibule allowed worshippers to don their ceremonial robes before entering the sanctuary.
The Mithraic Mysteries
It is believed the cult of Mithras was first introduced to the Roman Empire by soldiers coming from the East, somewhere at the end of the first century AD. Mithraism, a religion exclusive to men, first became popular with the elite, but quickly spread through all layers of society. Later it became known as a soldier's cult. Shrines dedicated to Mithras are most often found at the borders of the Roman Empire, where large amounts of troops were stationed.



Reservoir of an anthropomorphic oil lamp, with Nubian head. - Image Copyright Hervé Paitier INRAP
Mithraism an individual religion, not a state cult, but it did not conflict with the Imperial Cult ('worship the Emperor'). Only later, when Mithraism became a competitor of early Christianity – and despite, or maybe because – certain similarities between both cults, the pagan religion was fiercely opposed. In 392 the cult was banned by Emperor Theodosius.
The Tauroctony & Ex Voto Offerings
Mithraism was an initiation cult, its secrets passed through oral tradition. Today, the only written testimonies about the mysterious cult scholars have were written by early Christian authors, who concieved Mithras as the devil's representation on earth. This limited perception of the historical sources, makes the archaeological record relating to the cult all the more valuable.
At the sanctuary, a typical bas-relief of the god Mithras wearing his Phrygian cap shows him slaughtering a bull – the so-called tauroctony. The god's face was damaged in ancient times, possibly by early Christians trying to suppress the pagan cult.
The excavations further revealed scenes displaying dadophoroi (torch bearers), and miles (spearmen). Marble lion paws, as well as a pieces of a dog statue were unearthed from the cave, but are heavily fragmented. Likely these too were intentionally destroyed. Evidence of a fire was found, but it can not be confirmed if the fire was set on purpose, aimed at destroying the pagan sanctuary.
Among the finds in and around the Temple of Mithras is a unique zoomorph vase, probably used in purification rituals (see this INRAP video). Further artefacts discovered at the site include oil lamps, fragments of a lamp containing Nubian terracotta figures, a bronze 4th century crucifix fibula and about 200 coins.


Detail of the dedication to the god Mithra on a Dechelette 72 vase, manufactured at Lezoux - - Image Copyright Hervé Paitier INRAP
Large quantities of cockerel bones (a favoured dish at the cultic banquets) were found spread inside and around the ancient temple.
A ceramic beaker – offered by a certain Genialis, in the first half of the 3rd century – reads:
“DEO [INVIC]TO MYTRH[AE].../...]VS GENIALIS CIVES MA [...]VS EXVOTO D[.../...]RIBVS OMNIS LOCO OMNIS (...)”
“To the unconquered god Mithras, Genialis, citizen of …, offers in ex voto (this vase).”
A cartouche containing four lines in Greek was found on a piece of carved limestone decorated with palm leaves. It was partially deciphered, and indicates a dedication was made by a man named Theophilos (of Eastern origin) for the benefit of Retituitos (a name of Gallic consonance).
An Antique Quarter
At the ancient settlement the INRAP archaeologists also unearthed the remains of two major urban roads; the cardo (north-south oriented street) and decumanus (east-west oriented) axes. The earliest evidence of occupation found so far is dated to the beginning of Emperor Augustus' reign, around 10 BC.
At the end of the first century, one or two domus (Roman villas), complete with hypocaust (floor heating) were constructed on the site.
Angers in Roman times was a fairly small oppidum, a fortified settlement – probably no bigger than 80 hectares at its height – with some 3,000 inhabitants. Its name, Juliomagnus, means 'the market of Julius Caesar'.
The ancient city had its own amphitheatre, accommodating about 6,000 spectators, and Roman baths. In the fifth century AD, Angers became known as 'civitas Andecavorum' or 'Andecavis', after its Gaul inhabitants.
Mithraic temples are common in the Roman Empire; although very unevenly distributed, with considerable numbers found in Rome, Ostia, Numidia, Dalmatia, Britain (Londinium and Carrawburgh) and along the Rhine & Danube frontiers; while being much less common in Greece, Egypt, and Syria.
HERITAGE KEY

Τρίτη, 28 Σεπτεμβρίου 2010

ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΝΑΣ

ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΝΑΣ
Οι μεγάλες ανακαλύψεις στη σπουδαία αρχαία πόλη της Κρήτης
προκαλούν την επιστημονική κοινότητα
Του Παναγιωτη Παναγοπουλου
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ. Σε ντετέκτιβ της αρχαιότητας αναγκάζονται να μετατραπούν οι αρχαιολόγοι της ομάδας που εργάζεται στην ανασκαφή της Αρχαίας Ελεύθερνας υπό την επίβλεψη του καθηγητή Νίκου Σταμπολίδη. Κι αυτό γιατί ένα νέο εύρημα ανατρέπει ό,τι γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για τις ταφικές συνήθειες.
Στη Νεκρόπολη της Ελεύθερνας, όπου η ανασκαφή συνεχίζεται τα τελευταία 27 χρόνια, τα ευρήματα αποκαλύπτουν διαρκώς νέα στοιχεία. Στην αρχαία πόλη του Ρεθύμνου, οι νεκροί άνδρες αποτεφρώνονταν και οι γυναίκες και τα παιδιά θάπτονταν. Ομως σε ένα από τα πιθάρια - τάφους βρέθηκαν θαμμένοι μαζί μια γυναίκα 25- 27 ετών και ένας άνδρας νεότερης ηλικίας που είχε δίπλα του μία λόγχη. Κοινή ταφή δεν είχε παρατηρηθεί ποτέ μέχρι σήμερα.
Η ταφή του ζευγαριού είναι ένα μυστήριο, το οποίο θα επιχειρήσουν να εξιχνιάσουν οι αρχαιολόγοι. Ο συγκεκριμένος τάφος, που χρονολογείται γύρω στο 650 π.Χ., είναι πηγή πλήθους πρωτότυπων ευρημάτων. Σε όλη την επιφάνεια του πιθαριού βρέθηκαν χρυσά ελάσματα (έχουν καταμετρηθεί 2.984 κομμάτια μέχρι τώρα), τα οποία πιστεύεται ότι αποτελούσαν το χρυσοκέντημα ενός υφάσματος σαν σάβανο, που κάλυπτε τα δύο σώματα.
Οργανικό υλικό
Αλλωστε στο πιθάρι βρέθηκαν και υπολείμματα ινών οργανικού υλικού, μαλλιού ή λιναριού. Η χρυσοκέντητη διακόσμηση, όπως μας είπε ο κ. Σταμπολίδης στο σπίτι των αρχαιολόγων της ανασκαφής στην Ελεύθερνα, αποτελείται από κύκλους, ρόμβους, τετράγωνα και περίτμητες μορφές.
Εκατοντάδες χάντρες (386) από χρυσό, άργυρο, ήλεκτρο, αμέθυστο, φαγεντιανή και άλλα υλικά, βρίσκονται επίσης στο ταφικό πιθάρι μαζί με έναν χρυσό σκαραβαίο και ένα ακόμη πρωτοφανές εύρημα. Ενα χρυσό κόσμημα με τη μορφή λίλιουμ, που δεν έχει καμία σχέση με τα μινωικά κρίνα. Το κόσμημα που έχει μήκος περίπου τρία εκατοστά και χαρακτηρίζεται εξαιρετικής λεπτότητας από τον κ. Σταμπολίδη, είναι ένας «γρύλος», έχει δηλαδή μια απεικόνιση που παρουσιάζει μορφή όπως και να το κοιτάξει κανείς. Από τη μια πλευρά εμφανίζεται μια μέλισσα. Γυρίζοντάς το ανάποδα απεικονίζεται μια θεότητα.
Η ανασκαφή της Νεκρόπολης της αρχαίας Ελεύθερνας είναι ουσιαστικά έτοιμη να υποδεχτεί τους επισκέπτες. Ενα σύγχρονο στέγαστρο εμβαδού 1.400 τ.μ. με κρεμαστούς διαδρόμους και αντοχή σε σεισμούς έως και οκτώ Ρίχτερ, έχει καλύψει την ανασκαφή. Ενώ όμως η κατασκευή είναι απολύτως έτοιμη, χρειάζεται να λυθούν ακόμη δύο εκκρεμότητες, ώστε ο χώρος να είναι επισκέψιμος. Να ασφαλτοστρωθεί ο δρόμος μέχρι την είσοδο του αρχαιολογικού χώρου και να φτάσει το ρεύμα με υπόγειο καλώδιο, μια δαπάνη της τάξης των 167.000 ευρώ.
Εκτός από το στέγαστρο, η αρχαία Ελεύθερνα σύντομα θα αποκτήσει και το μουσείο της ανασκαφής. Ηδη έχουν εξασφαλιστεί ο χώρος και τα χρήματα από το ΕΣΠΑ (τρία εκατομμύρια ευρώ) και απομένουν οι τυπικές υπογραφές για τη δημοπράτηση του έργου. Στο μουσείο των 1.635 τ.μ. θα στεγαστούν περίπου 5.000 αντικείμενα, όλα από την ανασκαφή της Ελεύθερνας.
Εμφαση στον τουρισμό
Ο αρχαιολογικός χώρος της Νεκρόπολης της Ελεύθερνας, είναι μια από τις περιοχές που εντάσσονται στις εναλλακτικές διαδρομές τουρισμού του Ρεθύμνου. Τοπικές οργανώσεις σαν το «Οικομουσείο», προωθούν μια διαφορετική αντίληψη για την τουριστική ανάπτυξη, με έμφαση στην ιστορία της περιοχής, τα αρχαιολογικά και αρχιτεκτονικά μνημεία, αλλά και στοιχεία του λαϊκού πολιτισμού, όπως μουσική, χορός, γεύσεις.
Η τοπική κοινότητα με κεντρικό σημείο την αρχαία πόλη της Ελεύθερνας, συμμετέχει σε αυτή τη διαφορετική προσέγγιση για τη σχέση του τόπου με τον επισκέπτη, όπως παρουσιάστηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Τουρισμού. Σημεία των διαδρομών πέρα από την ανασκαφή είναι τα μιτάτα, τα πέτρινα καταφύγια των βοσκών στον Ψηλορείτη, καθώς και βιολογικές καλλιέργειες.



ΠΗΓΗ: kathimerini.gr

Η μάχη του Μαραθώνα


Η σημασία της μάχης του Μαραθώνα για τον πολιτισμό βάσει των ιστορικών, αρχαιολογικών και φιλολογικών μαρτυριών

Διεθνές συνέδριο που διοργανώνεται με την ευκαιρία της επετείου των 2500 χρόνων από τη μάχη του Μαραθώνα.
Οι θεματικές ενότητες αφορούν την αποτύπωση και πρόσληψη της μάχης του Μαραθώνα στους εξής τομείς:
- Ποιητικά κείμενα
- Ρητορική
- Ιστοριογραφία
- Τέχνη, πολιτισμό και αρχαιολογία
- Πολεμική τακτική.
Διοργάνωση: Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.

7-10 Oκτωβρίου 2010

Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
Καλαμάτα

Πληροφορίες
e-mail: marathon@uop.gr
Δικτυακός τόπος: http://kalamata.uop.gr/~marathon/greek/index.htm

Βενιζέλος


Αποτίμηση του έργου του Ελευθερίου Βενιζέλου, 100 χρόνια μετά την «ανάβασή» του από την Κρήτη στην Αθήνα

Ομιλία του καθηγητή Παύλου Τζερμιά, αντεπιστέλλοντος μέλους της Ακαδημίας Αθηνών.
Ο ομιλητής είναι ιστορικός, ελληνιστής και πολιτικός αναλυτής διεθνούς φήμης και κύρους. Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ Ελβετίας (1965-1995), στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης (1984-1992) και στην Επαγγελματική Σχολή της πόλης της Ζυρίχης (1961-1977). Επίσης έκανε παραδόσεις επί πολλά εξάμηνα στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης. Διετέλεσε διευθυντής του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών (1977-1979), ανταποκριτής της Neue Zürcher Zeitung (NZZ) για θέματα της Ελλάδος και της Κύπρου και διευθυντής της εκπομπής για τους Έλληνες και τους Φιλέλληνες της ελβετικής ραδιοφωνίας (1970-1990). Την εποχή της στρατιωτικής δικτατορίας (1967-1974) τα άρθρα του στη ΝΖΖ μεταδίδονταν τακτικά από την Deutsche Welle. Είναι συγγραφέας δεκάδων αυτοτελών έργων, εκατοντάδων επιστημονικών μελετών και χιλιάδων άρθρων σε διάφορες γλώσσες.

Δευτέρα 4 Οκτωβρίου 2010, 19:00

Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών (Ίδρυμα Βούρου-Ευταξία)
Ι. Παπαρρηγοπούλου 5-7, Πλ. Κλαυθμώνος
Αθήνα

Πληροφορίες
Τηλ.: 210 3231397 210 3231397
e-mail: mveathen@otenet.gr
Δικτυακός τόπος: www.athenscitymuseum.gr

Η ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΤΟΥ ΒΟΥΤΗΜΑΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ;


Τα βουτήματα, τα πασίγνωστα μπισκότα που συναντώνται πολλές φορές με γέμιση σοκολάτας ή μαρμελάδας είναι δημοφιλές συνοδευτικό των ζεστών ροφημάτων, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Υπάρχει όμως μια μικρή διαφορά. Η ελληνική καλή συμπεριφορά επιτρέπει το βούτημα του μπισκότου στο ρόφημα, κάτι που θεωρείται απρεπές στο εξωτερικό. Πίσω από την μάλλον ασήμαντη αυτή πληροφορία κρύβεται μια μεγάλη διαφορά στην ιστορία των γλυκών σε Ελλάδα και Ευρώπη.
Στην Ευρώπη – κυρίως τη Γαλλία - , από πολύ νωρίς υπήρχαν ζαχαροπλαστεία όπου μαλακά γλυκά συντηρούνταν για να φαγωθούν πλάι στο ζεστό ρόφημα – σοκολάτα, καφέ ή τσάι. Το μπισκότο, όπως και το παξιμάδι, δεν βουτιέται στο ρόφημα, παρά μόνο από αγρότες και φτωχούς που δεν έχουν τη δυνατότητα να απολαύσουν τα γλυκά του ζαχαροπλαστείου. Στην Ελλάδα πάλι, ο μικρός αριθμός των ζαχαροπλαστείων, που εμφανίστηκαν αργά, λόγω της περιορισμένης αστικής τάξης που τα επισκεπτόταν, αύξησε τη δημοτικότητα των σκληρών υποκατάστατων στα μαλακά γλυκά της Ευρώπης, τα οποία διατηρούνταν ευκολότερα στο σπίτι και μαλάκωναν μόλις έμπαιναν στο ζεστό ρόφημα. Έτσι, το βούτημα του μπισκότου εδραιώθηκε τόσο στο τοπικό μας «σαβουάρ βιβρ» έτσι ώστε τα σκληρά γλυκίσματα να ονομαστούν «βουτήματα»!
ΠΗΓΗ: αρχαιολογια on line

ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΈΛΛΗΝΕΣ ΕΙΔΑΝ ΠΡΩΤΟΙ ΤΟΝ ΚΟΜΗΤΗ ΧΑΛΕΪ


Οι αρχαίοι Έλληνες ήταν αυτοί που πρώτοι είδαν τον κομήτη Χάλεϊ, σχεδόν δυόμισι αιώνες νωρίτερα από την πρώτη μέχρι σήμερα καταγραφή της ύπαρξής του από τους Κινέζους.
Αυτό υποστηρίζουν δύο επιστήμονες, οι οποίοι δημιούργησαν το μοντέλο του περάσματος του Χάλεϊ και δημοσιεύουν τη μελέτη τους στην επιθεώρηση «New Scientist». Διαπιστώνουν, επίσης, ότι, έχοντας κάνει σωστές παρατηρήσεις, ο Αναξαγόρας πρόβλεψε ουσιαστικά την πτώση του μετεωρίτη και «θα πρέπει να αναγνωριστεί ως ο αστέρας της ελληνικής αστρονομίας». Ο αστρονόμος Ερίκ Χιντζ και ο φιλόσοφος Ντάνιελ Γκρέαμ, του πανεπιστημίου της Γιούτα, «Μπρίγκαμ Γιανγκ», μελέτησαν προσεκτικά τις μαρτυρίες των αρχαίων, που έλεγαν ότι ο κομήτης ήταν ορατός για περίπου 75 ημέρες το καλοκαίρι του 466 π.Χ. Χρονικά, οι αρχαίοι Έλληνες τον είδαν περίπου την ίδια περίοδο με την πτώση ενός μετεωρίτη, μεταξύ 468 π.Χ. και 466 π.Χ., στη Βόρεια Ελλάδα.


Πηγή: Ελευθεροτυπία, Ε. Βατού (με πληροφορίες από: www.newscientist.com, BBC), 11/9/10

ANCIENT EGYPT MAY HOLD CLUES FOR CLIMATE CHANGE FIX


Experts are looking into Egypt's past to try to figure out how we'll deal with climate change in the future.
THE GIST
• Researchers are exploring how ancient Egyptians dealt with climate change.
• The strategies the ancient Egyptians employed could be relevant in today's warming world.



Blessed with incomparable archaeological wealth, Egypt is the most populous Arab nation and the number of inhabitants is expected to more than double by 2050 to 160 million, according to estimates.
iStockphoto

As world experts grapple with ways to contain global warming, researchers gathered in Egypt are seeking answers from the country's pharaonic past to help tackle environmental problems of the present.
Blessed with incomparable archaeological wealth, Egypt is the most populous Arab nation and the number of inhabitants is expected to more than double by 2050 to 160 million, according to estimates.
The effects of climate change have long been neglected in this large North African country which largely depends on the fertile Nile Delta to feed its growing population amid concerns about land erosion.
A three-day conference opened on Sunday with experts hoping to understand how the ancient Egyptians, who were capable of erecting the famous Giza pyramids, dealt with climate change.
"It's time we try to learn from the past so as to make better decisions for our future," said Shawkat Yahia, a researcher from the prestigious American University in Cairo.
He told the conference that answers were needed quickly, noting that the lives of millions of people are at risk if precious arable land disappears.
"By understanding more about how societies adapted to... their environment, we would be better prepared to plan and adapt to the current as well as the future challenges that face the Nile Delta," he said.
Yahia is among some 200 archaeologists, geographers, historians, geologists and palaeontologists from 25 countries who hope geoarchaeology -- the union between archaeology and geology -- will provide the key.
The conference is the first of its kind to be held in Egypt, where archaeology has always taken a rigid and classical approach to understanding the past.
"Traditional Egyptology must adapt to new approaches... (such as how) to reconstitute the environment in which people evolved," said Yann Tristant, of the French Institute of Oriental Archaeology (IFAO).
The IFAO has joined forces with France's national research center CNRS and Egypt's Supreme Council of Antiquities to create a platform for brainstorming that could help experts find solutions for the future.
Participants in the symposium have drawn up papers on a wealth of subjects ranging from pharaonic military campaigns to the patina known as "desert varnish" which forms a thin hard layer on the soil's surface.
The goal of their discussions is to unearth archaeological and geological evidence that may explain how the ancients survived climate change -- and what lessons can be drawn from it.
CNRS experts Pierre Zignani and Matthieu Ghilardi believe that much can be learned from the architects who designed the centuries-old temples that have withstood the ravages of time.
"Heavy rainfall because of climate changes well attested over the last millennia and major flood events from the Nile River were also integrated by the architects when building the religious structures," they said in a joint paper.
Researching the past "may provide information beyond our current fundamental knowledge and offer new critical information to our community."
Mahmoud Abdel Moneim of Egypt's Ain Shams University, in a paper prepared for the conference, wondered whether the head of the Great Sphinx could even come tumbling down because of climate change "during the present century."
"The rate of the weathering of the Sphinx is calculated at 0.066 millimeters per year," he said of the enigmatic half-lion, half-man statue which towers over the desert in the Giza pyramid complex.
Discovery News

Δευτέρα, 27 Σεπτεμβρίου 2010

Native American Cultures


Many thousands of years before Christopher Columbus’ ships landed in the Bahamas, a different group of people discovered America: the nomadic ancestors of modern Native Americans who hiked over a “land bridge” from Asia to what is now Alaska more than 12,000 years ago. In fact, by the time European adventurers arrived in the 15th century A.D., scholars estimate that more than 50 million people were already living in the Americas. Of these, some 10 million lived in the area that would become the United States. As time passed, these migrants and their descendants pushed south and east, adapting as they went. In order to keep track of these diverse groups, anthropologists and geographers have divided them into “culture areas,” or rough groupings of contiguous peoples who shared similar habitats and characteristics. Most scholars break North America—excluding present-day Mexico—into 10 separate culture areas: the Arctic, the Subarctic, the Northeast, the Southeast, the Plains, the Southwest, the Great Basin, California, the Northwest Coast and the Plateau.
The Arctic
The Arctic culture area, a cold, flat, treeless region (actually a frozen desert) near the Arctic Circle in present-day Alaska, Canada and Greenland, was home to the Inuit and the Aleut. Both groups spoke, and continue to speak, dialects descended from what scholars call the Eskimo-Aleut language family. Because it is such an inhospitable landscape, the Arctic’s population was comparatively small and scattered. Some of its peoples, especially the Inuit in the northern part of the region, were nomads, following seals, polar bears and other game as they migrated across the tundra. In the southern part of the region, the Aleut were a bit more settled, living in small fishing villages along the shore.
The Inuit and Aleut had a great deal in common. Many lived in dome-shaped houses made of sod or timber (or, in the North, ice blocks). They used seal and otter skins to make warm, weatherproof clothing, aerodynamic dogsleds and long, open fishing boats (kayaks in Inuit; baidarkas in Aleut).
By the time the United States purchased Alaska in 1867, decades of oppression and exposure to European diseases had taken their toll: The native population had dropped to just 2,500; the descendants of these survivors still make their home in the area today.
The Subarctic
The Subarctic culture area, mostly composed of swampy, piney forests (taiga) and waterlogged tundra, stretched across much of inland Alaska and Canada. Scholars have divided the region’s people into two language groups: the Athabaskan speakers at its western end, among them the Tsattine (Beaver), Gwich’in (or Kuchin) and the Deg Xinag (formerly—and pejoratively—known as the Ingalik), and the Algonquian speakers at its eastern end, including the Cree, the Ojibwa and the Naskapi.
In the Subarctic, travel was difficult—toboggans, snowshoes and lightweight canoes were the primary means of transportation—and population was sparse. In general, the peoples of the Subarctic did not form large permanent settlements; instead, small family groups stuck together as they traipsed after herds of caribou. They lived in small, easy-to-move tents and lean-tos, and when it grew too cold to hunt they hunkered into underground dugouts.
The growth of the fur trade in the 17th and 18th centuries disrupted the Subarctic way of life—now, instead of hunting and gathering for subsistence, the Indians focused on supplying pelts to the European traders—and eventually led to the displacement and extermination of many of the region’s native communities.
The Northeast
The Northeast culture area, one of the first to have sustained contact with Europeans, stretched from present-day Canada’s Atlantic coast to North Carolina and inland to the Mississippi River valley. Its inhabitants were members of two main groups: Iroquoian speakers (these included the Cayuga, Oneida, Erie, Onondaga, Seneca and Tuscarora), most of whom lived along inland rivers and lakes in fortified, politically stable villages, and the more numerous Algonquian speakers (these included the Pequot, Fox, Shawnee, Wampanoag, Delaware and Menominee) who lived in small farming and fishing villages along the ocean. There, they grew crops like corn, beans and vegetables.
Life in the Northeast culture area was already fraught with conflict—the Iroquoian groups tended to be rather aggressive and warlike, and bands and villages outside of their allied confederacies were never safe from their raids—and it grew more complicated when European colonizers arrived. Colonial wars repeatedly forced the region’s natives to take sides, pitting the Iroquois groups against their Algonquian neighbors. Meanwhile, as white settlement pressed westward, it eventually displaced both sets of indigenous people from their lands.
The Southeast
The Southeast culture area, north of the Gulf of Mexico and south of the Northeast, was a humid, fertile agricultural region. Many of its natives were expert farmers—they grew staple crops like maize, beans, squash, tobacco and sunflower—who organized their lives around small ceremonial and market villages known as hamlets. Perhaps the most familiar of the Southeastern indigenous peoples are the Cherokee, Chickasaw, Choctaw, Creek and Seminole, sometimes called the Five Civilized Tribes, who all spoke a variant of the Muskogean language.
By the time the U.S. had won its independence from Britain, the Southeast culture area had already lost many of its native people to disease and displacement. In 1830, the federal Indian Removal Act compelled the relocation of what remained of the Five Civilized Tribes so that white settlers could have their land. Between 1830 and 1838, federal officials forced nearly 100,000 Indians out of the southern states and into “Indian Territory” (later Oklahoma) west of the Mississippi. The Cherokee called this frequently deadly trek the Trail of Tears.
The Plains
The Plains culture area comprises the vast prairie region between the Mississippi River and the Rocky Mountains, from present-day Canada to the Gulf of Mexico. Before the arrival of European traders and explorers, its inhabitants—speakers of Siouan, Algonquian, Caddoan, Uto-Aztecan and Athabaskan languages—were relatively settled hunters and farmers. After European contact, and especially after Spanish colonists brought horses to the region in the 18th century, the peoples of the Great Plains became much more nomadic. Groups like the Crow, Blackfeet, Cheyenne, Comanche and Arapaho used horses to pursue great herds of buffalo across the prairie. The most common dwelling for these hunters was the cone-shaped teepee, a bison-skin tent that could be folded up and carried anywhere. Plains Indians are also known for their elaborately feathered war bonnets.
As white traders and settlers moved west across the Plains region, they brought many damaging things with them: commercial goods, like knives and kettles, which native people came to depend on; guns; and disease. By the end of the 19th century, white sport hunters had nearly exterminated the area’s buffalo herds. With settlers encroaching on their lands and no way to make money, the Plains natives were forced onto government reservations.
The Southwest
The peoples of the Southwest culture area, a huge desert region in present-day Arizona and New Mexico (along with parts of Colorado, Utah, Texas and Mexico) developed two distinct ways of life.
Sedentary farmers such as the Hopi, the Zuni, the Yaqui and the Yuma grew crops like corn, beans and squash. Many lived in permanent settlements, known as pueblos, built of stone and adobe. These pueblos featured great multistory dwellings that resembled apartment houses. At their centers, many of these villages also had large ceremonial pit houses, or kivas.
Other Southwestern peoples, such as the Navajo and the Apache, were more nomadic. They survived by hunting, gathering and raiding their more established neighbors for their crops. Because these groups were always on the move, their homes were much less permanent than the pueblos. For instance, the Navajo fashioned their iconic eastward-facing round houses, known as hogans, out of materials like mud and bark.
By the time the southwestern territories became a part of the United States after the Mexican War, many of the region’s native people had already been exterminated. (Spanish colonists and missionaries had enslaved many of the Pueblo Indians, for example, working them to death on vast Spanish ranches known as encomiendas.) During the second half of the 19th century, the federal government resettled most of the region’s remaining natives onto reservations.
The Great Basin
The Great Basin culture area, an expansive bowl formed by the Rocky Mountains to the east, the Sierra Nevadas to the west, the Columbia Plateau to the north, and the Colorado Plateau to the south, was a barren wasteland of deserts, salt flats and brackish lakes. Its people, most of whom spoke Shoshonean or Uto-Aztecan dialects (the Bannock, Paiute and Ute, for example), foraged for roots, seeds and nuts and hunted snakes, lizards and small mammals. Because they were always on the move, they lived in compact, easy-to-build wikiups made of willow poles or saplings, leaves and brush. Their settlements and social groups were impermanent, and communal leadership (what little there was) was informal.
After European contact, some Great Basin groups got horses and formed equestrian hunting and raiding bands that were similar to the ones we associate with the Great Plains natives. After white prospectors discovered gold and silver in the region in the mid-19th century, most of the Great Basin’s people lost their land and, frequently, their lives.
California
Before European contact, the temperate, hospitable California culture area had more people—an estimated 300,000 in the mid-16th century—than any other. It was also more diverse: Its estimated 100 different tribes and groups spoke more spoke more than 200 dialects. (These languages derived from the Penutian (the Maidu, Miwok and Yokuts), the Hokan (the Chumash, Pomo, Salinas and Shasta), the Uto-Aztecan (the Tubabulabal, Serrano and Kinatemuk; also, many of the “Mission Indians” who had been driven out of the Southwest by Spanish colonization spoke Uto-Aztecan dialects) and Athapaskan (the Hupa, among others). In fact, as one scholar has pointed out, California’s linguistic landscape was more complex than that of Europe.
Despite this great diversity, many native Californians lived very similar lives. They did not practice much agriculture. Instead, they organized themselves into small, family-based bands of hunter-gatherers known as tribelets. Inter-tribelet relationships, based on well-established systems of trade and common rights, were generally peaceful.
Spanish explorers infiltrated the California region in the middle of the 16th century. In 1769, the cleric Junipero Serra established a mission at San Diego, inaugurating a particularly brutal period in which forced labor, disease and assimilation nearly exterminated the culture area’s native population.
The Northwest Coast
The Northwest Coast culture area, along the Pacific coast from British Columbia to the top of Northern California, has a mild climate and an abundance of natural resources. In particular, the ocean and the region’s rivers provided almost everything its people needed—salmon, especially, but also whales, sea otters, seals and fish and shellfish of all kinds. As a result, unlike many other hunter-gatherers who struggled to eke out a living and were forced to follow animal herds from place to place, the Indians of the Pacific Northwest were secure enough to build permanent villages that housed hundreds of people apiece. Those villages operated according to a rigidly stratified social structure, more sophisticated than any outside of Mexico and Central America. A person’s status was determined by his closeness to the village’s chief and reinforced by the number of possessions—blankets, shells and skins, canoes and even slaves—he had at his disposal. (Goods like these played an important role in the potlatch, an elaborate gift-giving ceremony designed to affirm these class divisions.)
Prominent groups in the region included the Athapaskan Haida and Tlingit; the Penutian Chinook, Tsimshian and Coos; the Wakashan Kwakiutl and Nuu-chah-nulth (Nootka); and the Salishan Coast Salish.
The Plateau
The Plateau culture area sat in the Columbia and Fraser river basins at the intersection of the Subarctic, the Plains, the Great Basin, the California and the Northwest Coast (present-day Idaho, Montana and eastern Oregon and Washington). Most of its people lived in small, peaceful villages along stream and riverbanks and survived by fishing for salmon and trout, hunting and gathering wild berries, roots and nuts. In the southern Plateau region, the great majority spoke languages derived from the Penutian (the Klamath, Klikitat, Modoc, Nez Perce, Walla Walla and Yakima or Yakama). North of the Columbia River, most (the Skitswish (Coeur d’Alene), Salish (Flathead), Spokane and Columbia) spoke Salishan dialects.
In the 18th century, other native groups brought horses to the Plateau. The region’s inhabitants quickly integrated the animals into their economy, expanding the radius of their hunts and acting as traders and emissaries between the Northwest and the Plains. In 1805, the explorers Lewis and Clark passed through the area, drawing increasing numbers of disease-spreading white settlers. By the end of the 19th century, most of the remaining Plateau Indians had been cleared from their lands and resettled in government reservations.




Tribal Chiefs of the Six Nations: Pictogram signatures of tribal chiefs of the Six Nation on the contract in which the Native Americans sold their land to the founders of Pennsylvania. The Iroquois Confederacy, or Six Tribes included The Mohowak, Onedia, Onondaga, Cayuga, Seneca and Tuscarora. (Photo Credit: Lebrecht Music & Arts/Corbis)

HISTORY CHANNEL

Η ΚΑΡΑΓΚΟΥΝΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΣΙΚ


Η φουστανέλα ενέπνευσε τον Jean Ρaul Gaultier για τη φετινή χειµωνιάτικη συλλογή του


Πώς φοριέται σήµερα µία παραδοσιακή πτυχωτή πουκαµίσα από τη φορεσιά της Σκύρου; Πώς το αµάνικο κοντογούνι της Ηπειρώτισσας µπορεί να φορεθεί µε µπότες πλατφόρµες και φαρδιά φούστα; Τέτοιες ερωτήσεις απασχολούν τα δηµιουργικά µυαλά από τον χώρο της µόδας που αναζητούν έµπνευση σε άλλους πολιτισµούς και άλλα µέρη. Αυτή η αναζήτηση συµβαίνει συχνά.
Και χαρακτηρίζει την τάση έθνικ που εµφανίζεται στις διεθνείς πασαρέλες και δείχνει ότι η σύγχρονη µόδα εµπνέεται από στοιχεία της ιστορίας των πολιτισµών. Σε αυτήν τη διεθνή τάση δήλωσε πρόσφατα «συµµετοχή» και η ελληνική παράδοση. Με τις αναφορές στην κρητική ενδυµασία της Σοφίας Κοκοσαλάκη, τις φουστανέλες στις συλλογές υψηλής ραπτικής του Ζαν Πολ Γκοτιέ, στα πολύχρωµα σύνολα βαλκανικής αισθητικής του Τζον Γκαλιάνο. Αυτή τη συνάντηση ελληνικής ενδυµατολογικής παράδοσης και σύγχρονης µόδας παρουσιάζει στην Αθήνα η έκθεση «Βeyond Dress». Πρωταγωνιστές, τα έγχρωµα σχέδια ελληνικών ενδυµασιών του σκιτσογράφου Γήση Παπαγεωργίου, οι δηµιουργίες των ξένων και των σύγχρονων ελλήνων σχεδιαστών.
Σύνολα του πρετ α πορτέ πολυτελείας απέναντι από τα σχέδια µε όλες τις λεπτοµέρειες ενδυµασιών της Μακεδονίας, της Θράκης, της Θεσσαλίας, της Ηπείρου και της νησιωτικής χώρας. Κι ανάµεσά τους κοµµάτια µε ελληνική υπογραφή από τις συλλογές των σχεδιαστών που συµµετείχαν στις πρόσφατες Εβδοµάδες Μόδας της Αθήνας. «Η έκθεση δεν ακολουθεί µία λαογραφική προσέγγιση, τη µουσειακή αντίληψη της χρονολογικής αντιπαράθεσης. Η ιδέα βασίζεται σε έναν σύγχρονο διάλογο των σχεδίων µε τη µόδα.
Κατά κάποιον τρόπο λειτουργούν σαν οπτική βιβλιοθήκη δείχνοντας πως γίνονται το έναυσµα σε σύγχρονους δηµιουργούς για να εµπνευσθούν και να αναδείξουν τις επιρροές της παράδοσης» λέει στα «ΝΕΑ» η ιστορικός µόδας Λυδία Καµίτση, η οποία ανέλαβε την επιµέλεια της έκθεσης «Βeyond Dress».
Ο χώρος της Ελληνοαµερικανικής Ενωσης θα λειτουργήσει ως σύγχρονη γκαλερί. Στην έκθεση παρουσιάζονται δηµιουργίες του Τζον Γκαλιάνο από τη δική του συλλογή πρετ α πορτέ και του Ζαν Πολ Γκοτιέ από τη συλλογή υψηλής ραπτικής του χειµώνα 2006 και του πρετ α πορτέ του χειµώνα 2010. Παράλληλα µε τα σχέδια του Γήση Παπαγεωργίου και τις ίδιες τις δηµιουργίες των ξένων σχεδιαστών -ανάµεσά τους και οι εγκατεστηµένοι στο εξωτερικό Σοφία Κοκοσαλάκη και Ιωάννης Γκία- θα προβάλλονται και βίντεο από τα σόου των συλλογών τους, δίνοντας περισσότερες οπτικές λεπτοµέρειες. Από την πλευρά της εγχώριας µόδας, οι σχεδιαστές Γιώργος Ελευθεριάδης, Θάνος Κυριακίδης, Αγγελος Μπράτης, Δηµήτρης Ντάσιος, Ορσαλία Παρθένη, Deux Ηommes, Μαρία Μάστορη - Φίλιπ Μότβαρι και ΜiRo προσφέρουν τα δικά τους κοµµάτια. Σύµφωνα µε την επιµελήτρια «οι έλληνες σχεδιαστές δεν έχουν άµεση σχέση µε την ελληνική φορεσιά και οι αναφορές τους περνούν µε αµυδρό τρόπο, καθώς η ελληνική παράδοση της χειροτεχνίας βρίσκεται µέσα τους κι εµφανίζεται µε τις λεπτοµέρειες στα µανίκια, τα κεντήµατα, τα στολίδια, το γιλέκο, τον όγκο ή τις πτυχές στα ρούχα τους».

Απόκρυψη - αποκάλυψη
Η Λυδία Καµίτση εξηγεί ότι η ενδυµασία είναι ένα παιχνίδι απόκρυψης - αποκάλυψης. Από τις απαρχές του ανθρώπινου πολιτισµού µέχρι και σήµερα το ένδυµα λειτουργεί ως πολυσήµαντος επικοινωνιακός κώδικας για το πρόσωπο που το φορά. Το ρούχο καλύπτει το σώµα, ενώ την ίδια στιγµή αποτελεί στοιχείο εξωτερικού καλλωπισµού ή µαρτυρία στοιχείων της ταυτότητάς µας.
Ο χειµώνας του 2009, κατά την αισθητική άποψη του Τζον Γκαλιάνο, είχε στοιχεία από την παραδοσιακή βαλκανική χειροτεχνία. Ανάµεσα στις ζώνες µε τις πόρπες και τα κρύσταλλα Swarovski, τα στιβάλια - στιλέτο µε τα σέξι πον πον, τις βελούδινες κεντητές φούστες και τα πανωφόρια πρόβαλλαν τα δάνεια από τις βορειοελλαδίτικες παραδοσιακές φορεσιές. Έτσι οι αγέρωχες Καραγκούνες, µε το άγγιγµα Γκαλιάνο έγιναν µούσες του Βalkan chic.
«Ο Γκοτιέ είναι φιλέλληνας. Έχει σχέσεις µε την Ελλάδα, την επισκέπτεται συχνά, την αγαπά, την ανακαλύπτει. Αυτήν την οικειότητα µε το ελληνικό στοιχείο τη χρησιµοποιεί συχνά στις συλλογές του. Ο Τζον Γκαλιάνο έχει άλλη αφετηρία καθώς τον χαρακτηρίζει η έρευνα που κάνει αναζητώντας στοιχεία σε διαφορετικές εποχές και πολιτισµούς. Έτσι, αναζητώντας ιδέες για τη συλλογή του για τον χειµώνα του 2009, το µάτι του έπεσε στις ελληνικές φορεσιές όταν επισκέφθηκε το παράρτηµα του Λυκείου Ελληνίδων στο Λονδίνο. Του έκαναν εντύπωση, αναζήτησε βιβλιογραφία, οι συνεργάτες του ήρθαν σε επαφή µαζί µου και τους συνέστησα τα λευκώµατα µε τις συλλογές του Μουσείου Μπενάκη» λέει η Λυδία Καµίτση, λύνοντας τον γρίφο του για το δροµολόγιο της ελληνικής φορεσιάς στις διεθνείς πασαρέλες. «Το ενδιαφέρον είναι ότι το στάιλινγκ σε αυτούς τους σχεδιαστές δεν δείχνει πώς γίνεται µοντέρνα η φορεσιά, αλλά πώς δηµιουργούν µία νέα σιλουέτα αξιοποιώντας λεπτοµέρειες που τους εντυπωσίασαν».
Η επιµελήτρια της έκθεσης, η οποία µεγάλωσε στην Ελλάδα και από το 1978 ζει στη Γαλλία όπου διδάσκει στο Τµήµα Ανθρωπολογία της Τέχνης στο Πανεπιστήµιο της Σορβόννης, ερευνά την εξέλιξη της µόδας κοινωνιολογικά. Δίνει τη δική της εξήγηση στο φαινόµενο των έθνικ επιδράσεων στη δουλειά των σύγχρονων σχεδιαστών.
«Είναι δύσκολο κάθε χρόνο να επινοείς κάτι καινούργιο. Η τελευταία αισθητική επανάσταση που προήλθε από τη µόδα έγινε τη δεκαετία του ΄60. Τότε που η µόδα άρχισε να προσέχει τον τρόπο ζωής της νεολαίας, που εµφανίστηκε το µίνι και το παντελόνι και τα σορτς άρχισαν να φοριούνται από τις γυναίκες. Ήταν η εποχή που όλες οι καλλιτεχνικές οµάδες κοίταζαν µπροστά, προς το µέλλον. Ήταν µία διεθνής τάση, την οποία ακολούθησε και η µόδα. Τα τελευταία τριάντα χρόνια, από τη δεκαετία του ΄80 τα µέσα ενηµέρωσης και το Ίντερνετ επιτρέπουν την άµεση πρόσβαση στην αισθητική, ιστορική, κοινωνιολογική προσέγγιση κι έτσι ο σχεδιαστής κάνει ένα µείγµα από διαφορετικά στοιχεία. Η µόδα όπως δηµιουργείται σήµερα µοιάζει µε την παραγωγή της µουσικής. Όπως δεν υπάρχει πρωτότυπη µουσική σύνθεση κι έχουµε το sampling µουσικών κοµµατιών, έτσι αντίστοιχα δείγµατα από µείξεις µάς παρουσιάζουν και οι σχεδιαστές».

«Μοιάζει µε γλυπτό»
Για την έκθεση «Βeyond Dress Codes» γράφουν και οι «Νew Υork Τimes». Αναφέρονται στην επικείµενη έκδοση του λευκώµατος του Γήση Παπαγεωργίου µε τα 520 ολοκληρωµένα και τεκµηριωµένα σχέδια των ελληνικών παραδοσιακών ενδυµασιών για τα οποία άντλησε πληροφορίες από την ιδιωτική συλλογή του λαογράφου Ανδρέα Παπαγεωργίου στη Λίµνη Ευβοίας.

ΙΝFΟ: «Βeyond Dress» στην Ελληνοαµερικανική Ένωση, Μασσαλίας 22, Κολωνάκι.
Εγκαίνια τη Δευτέρα 27/9 στις 20.30, τηλ. 210-3680.052




Πηγή: Τα Νέα, Ε. Φαλίδα,

PARCHED ENGLISH FIELDS REVEAL ANCIENT SITES


(Reuters) - The exceptionally dry early summer months in Britain have revealed the ghostly outlines of several hundred previously unknown ancient sites buried in fields across the English countryside.
From Roman forts to Neolithic settlements and military remains dating to World War Two, English Heritage has been busily photographing the exciting discoveries from the air.
Known as crop marks, the faint outlines of unseen buried structures emerged because of the length of the dry spell, leading the national conservator to label 2010 a vintage year for archaeology.
The outlines show up when crops grow at different rates over buried structures. Shallower soils tend to produce a stunted crop and are more prone to parching, bringing to light the new features.
"It's hard to remember a better year," said Dave MacLeod, a senior investigator with English Heritage.
"Crop marks are always at their best in dry weather, but the last few summers have been a disappointment," he said.
"This year we have taken full advantage of the conditions. We try to concentrate on areas that in an average year don't produce much archaeology."
One of this year's most important finds is a Roman camp in Dorset, southwest England. Experts say it is a relatively rare structure in that part of the country with only three others known of in the region.
The lightly built defensive enclosure, which emerged from parched barley fields, provided basic protection for Roman soldiers on maneuvers in the first century AD.
In the Holderness area of the East Riding of Yorkshire, an area rich in agricultural land on the east coast, 60 new, mainly prehistoric sites, were found in just one day.
Archaeologists say at least 200 new historic sites have been discovered with detail on many more existing structures revealed for the first time.
At another Roman site for example, a fort at Newton Kyme in North Yorkshire, the crop marks showed stronger defensive walls built of stone three meters thick, together with a massive enclosing ditch.
English Heritage says some important structures have not been seen in their entirety since the scorching conditions of the 1976 drought.
(Writing by Stefano Ambrogi; Editing by Steve Addison)

LOST LANGUAGE UNEARTHED IN A LETTER


By Emily Schmall
LIMA
(Reuters) - Archaeologists say scrawl on the back of a letter recovered from a 17th century dig site reveals a previously unknown language spoken by indigenous peoples in northern Peru.

A team of international archaeologists found the letter under a pile of adobe bricks in a collapsed church complex near Trujillo, 347 miles north of Lima. The complex had been inhabited by Dominican friars for two centuries.
"Our investigations determined that this piece of paper records a number system in a language that has been lost for hundreds of years," Jeffrey Quilter, an archaeologist at Harvard's Peabody Museum of Archaeology and Ethnology, told Reuters.
A photograph of the letter recently released by archaeologists shows a column of numbers written in Spanish and translated into a language that scholars say is now extinct.
"We discovered a language no one has seen or heard since the 16th or 17th century," Quilter said, adding that the language appears to have been influenced by Quechua, an ancient tongue still spoken by millions of people across the Andes.
He said it could also be the written version of a language colonial-era Spaniards referred to in historical writings as pescadora, for the fishermen on Peru's northern coast who spoke it.
So far no record of the pescadora language has been found.
The letter, buried in the ruins of the Magdalena de Cao Viejo church at the El Brujo Archaeological Complex in northern Peru, was discovered in 2008.
But Quilter said archaeologists decided to keep their discovery secret until the research showing evidence of the lost language was published this month in the journal American Anthropologist.
"I think a lot of people don't realize how many languages were spoken in pre-contact times," Quilter said. "Linguistically, the relationship between the Spanish conquistadors and the indigenous was very complex."
Reuters

Σάλος στις ΗΠΑ για το νέο βιβλίο του Φράνζεν

Μια παράξενη φρενίτιδα διέσχισε τον Τύπο της Αμερικής και της Ευρώπης τον περασμένο μήνα ξεκινώντας από τη Νέα Υόρκη. Πριν καλά καλά κυκλοφορήσει το μυθιστόρημα του Τζόναθαν Φράνζεν, «Freedom» («Ελευθερία»), το περιοδικό «Τάιμς» φιλοξένησε τον Αμερικανό συγγραφέα στο εξώφυλλό του με τον τίτλο «Μεγάλος Αμερικανός μυθιστοριογράφος».
Η κριτικός των «Νιου Γιορκ Τάιμς» χαρακτήρισε το βιβλίο «ανεξίτηλο πορτρέτο των καιρών μας», ενώ άλλοι το εγκωμιάζουν αποκαλώντας το «το μεγαλύτερο μυθιστόρημα του αιώνα».
Το «αριστούργημα της αμερικανικής λογοτεχνίας» κατά άλλους, το νέο βιβλίο του Φράνζεν που έρχεται εννέα χρόνια μετά το μυθιστόρημά του «Διορθώσεις» και για το οποίο κέρδισε το αμερικανικό National Book Award, αφηγείται την ιστορία μίας δυσλειτουργικής οικογένειας των προαστίων της Αμερικής, που σταδιακά χάνουν τα ίχνη ο ένας του άλλου και μετά του εαυτού τους.
Πώς αντιμετωπίζει ο Φράνζεν το κοινωνικό φαινόμενο που δημιούργησε ο ίδιος σχεδόν άθελά του; «Είμαι ενθουσιασμένος σαν αυτό να συνέβαινε σε κάποιον άλλο», είπε στους χίλιους ανθρώπους που τον περίμεναν να τους διαβάσει κομμάτια από το έργο του, την περασμένη Τετάρτη στη Νέα Υόρκη.
Μιλώντας για το μέλλον του, προέβλεψε μοιρολατρικά ότι «μια πραγματικά αρνητική αντίδραση» θα ακολουθήσει «όλα τα καλά πράγματα» που του έχουν συμβεί πρόσφατα.
Αποθάρρυνε όσους ελπίζουν ότι σύντομα θα γράψει ένα νέο μυθιστόρημα, λέγοντας ότι χρειάστηκε χρόνια για να βρει κάτι καινούργιο να πει. Ο Φράνζεν είπε τέλος ότι ελκύεται από «αντισυμβατικές» κατηγορίες γιατί κάνει τους ανθρώπους να νιώθουν «άβολα». «Και οι άνθρωποι που δεν είναι βολεμένοι συμπεριφέρονται με ενδιαφέροντες τρόπους».

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ ON LINE

«Φάρσα» στη σοβαροφάνεια, 28 χρόνια μετά


«H πρωτοπορία στην Ελλάδα αρχίζει στη δεκαετία του ‘60 με το περιοδικό "Πάλι" και η Ερση Σωτηροπούλου είναι η φυσική συνέχεια της πρωτοπορίας με τα πεζά της στη δεκαετία του ‘80».
Η τοποθέτηση αυτή ανήκει σε μια μεγάλη μορφή της ελληνικής πρωτοπορίας, στον ποιητή Νάνο Βαλαωρίτη, με αφορμή την επανέκδοση του μυθιστορήματος «Η φάρσα» της Ερσης Σωτηροπούλου, ύστερα από 28 χρόνια. Το 1982 είχε εκδοθεί από τον «Κέδρο», τώρα θα κυκλοφορήσει σε λίγες μέρες από τον «Πατάκη».
Δύο κορίτσια κλείνονται σε ένα διαμέρισμα, κάνοντας τηλεφωνικές φάρσες. Σιγά σιγά, οι φάρσες εξελίσσονται σε αναμνήσεις, προσωπικές σχέσεις... Σε δεύτερη ή σε τρίτη ανάγνωση, το μυθιστόρημα είναι «μια παρωδία της κοινωνικής κατάστασης που δεν έχει αλλάξει τριάντα χρόνια μετά», μας λέει η Ερση Σωτηροπούλου.
Είναι «μια σάτιρα στη σοβαροφάνεια», συμπληρώνει ο Νάνος Βαλαωρίτης, ο οποίος τονίζει το «έξυπνο τέχνασμα» του βιβλίου (οι παραλήπτες των ξεκαρδιστικών τηλεφωνημάτων των κοριτσιών δεν «ακούγονται» παρά μόνο στο τέλος), την ανανεωτική γραφή αλλά και το πλάγιο χιούμορ. «Η «Φάρσα» είναι ένα σπάνιο παράδειγμα χιούμορ με τεχνική στη λογοτεχνία μας», καταλήγει ο Βαλαωρίτης στην εισαγωγή. Το εξώφυλλο διατηρεί τη φιγούρα του κρεμασμένου από τα ταρό.
Δ.Ρ.

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ ON LINE

ΣΗΜΕΡΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

Ανοικτά θα είναι, σήμερα, όλοι οι αρχαιολογικοί χώροι, ιστορικοί τόποι, μουσεία και μεμονωμένα μνημεία, με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Τουρισμού.
Η είσοδος του κοινού θα είναι ελεύθερη, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού.

Παρασκευή, 24 Σεπτεμβρίου 2010

ΑΡΧΑΙΟΙ ΝΑΟΙ ΧΤΙΣΜΕΝΟΙ ΠΑΝΩ ΣΕ ΙΕΡΑ ΧΩΜΑΤΑ


Ακόμη και το έδαφος κάτω από τους αρχαίους ναούς στην Ελλάδα ήταν «ιερό». Αυτό πρεσβεύει νέα έρευνα από τον καθηγητή Γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο του Όρεγκον, Γκρέγκορι Ρίταλακ, ο οποίος θεωρεί ότι το χώμα επάνω στο οποίο εδράζονταν τα κτίρια είχε ειδική σημασία που σχετιζόταν με τη λατρεία του θεού στον οποίο ήταν αφιερωμένος ο ναός. Και, όπως σημειώνει, αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί ο Όμηρος και ο Πλάτων αναφέρονται στα κείμενά τους σε «ιερό χώμα» και σε χώμα το οποίο θα μπορούσε να επηρεάσει την ψυχή. Αλλά και κάτι ακόμη: έτσι εξηγείται ο τρόπος επιλογής των θέσεων στις οποίες ιδρύονταν τα ιερά.
«Οι τοποθεσίες για την ανέγερση των ναών επιλέγονταν για να τιμήσουν τη θεότητα αλλά και τις προσδοκίες των ανθρώπων από αυτήν, οι οποίες με τη σειρά τους είχαν διαμορφωθεί από την οικονομική βάση των θρησκειών και των τελετουργιών» λέει ο Γκ. Ρίταλακ. Ο ίδιος πήρε δείγματα εδάφους από 84 ελληνικούς ναούς χρονολογούμενους από την Κλασική Εποχή (από το 490 ως το 338 π.Χ.) και με βάση τις αναλύσεις τις οποίες έκανε δημιούργησε ένα προφίλ με την ονομασία των εδαφών, τα χαρακτηριστικά τους και πώς θα μπορούσαν να έχουν χρησιμοποιηθεί μέσα στον χρόνο.
Η άμεση σύνδεση του εδάφους με τη μυθολογία η οποία είχε αναπτυχθεί γύρω από τη θεότητα που λατρευόταν στον ναό υπήρξε η πρώτη και καθοριστική παρατήρηση του επιστήμονα. Κτίρια αφιερωμένα στην Αθηνά και στον Δία είχαν ιδρυθεί σε εδάφη ακροπόλεων γιατί, όπως εξηγεί ο ίδιος, «πρόκειται για θεότητες κοινωνιών με πολεμιστές και οι ναοί τους ήταν κατά κύριο λόγο επάνω ή πλησίον λόφων, τους οποίους μπορούσαν να υπερασπισθούν εύκολα, ενώ σε αυτούς υπάρχουν πάντα αποδείξεις προγενέστερης εγκατάστασης».



Ναοί αφιερωμένοι στην Άρτεμη και στον Απόλλωνα ανεγείρονταν σε κυνηγετικές περιοχές. Ιερά της Ήρας και του Ερμή ιδρύονταν επάνω σε αργιλώδη εδάφη, όπου τα χώματα είναι πλούσια και κατάλληλα για την εκτροφή βοοειδών. Τα ιερά της Δήμητρας και του Διονύσου εξάλλου βρέθηκαν σε εύφορα εδάφη, όπως είναι γνωστό, οι δύο αυτές θεότητες σχετίζονταν με την καλλιέργεια της γης και ειδικότερα των σιτηρών και της αμπέλου. Μεγάλα αγροτεμάχια όμως φαίνεται να έχουν μεγαλύτερη σχέση με την Εστία, τον Ήφαιστο και τον Άρη. Ο Ποσειδώνας και η Αφροδίτη, από την άλλη, θεότητες που συνδέονται με τη θάλασσα, είχαν τα ιερά τους σε άγονα εδάφη, πλησίον όμως αλιευτικών καταφυγίων. Όσο για τον άρχοντα του Κάτω Κόσμου, τον Άδη, και τη βασίλισσά του Περσεφόνη λατρεύονταν σε βαθιά, σκοτεινά σπήλαια. Ο Γκ. Ρίταλακ ανατρέχει στα συγγράμματα των πρώτων ελλήνων ιστορικών μέσα από τα οποία γίνεται φανερό ότι «οι θρησκευτικοί χώροι προηγούνταν της ανέγερσης ναών για πολλούς αιώνες με υπαίθριες τελετές οι οποίες οδήγησαν στην κατασκευή ναών, ξύλινων αρχικώς, που στη συνέχεια αντικαταστάθηκαν από μαρμάρινους, αναδεικνύοντας τον πλούτο και το κύρος των πόλεων της Κλασικής Εποχής» όπως λέει.



Οι αρχαίοι Έλληνες όμως χρησιμοποιούσαν και τα φυσικά φαινόμενα προκειμένου να ενισχύσουν τις πνευματικές τους εμπειρίες. Είναι γνωστό έτσι ότι ο ναός του Απόλλωνα στους Δελφούς ήταν ιδρυμένος «επάνω σε ρήγμα του εδάφους από όπου αναδύονταν ατμοί υδρογονανθράκων, που ήταν σε θέση να φέρουν σε κατάσταση ύπνωσης την Πυθία, ιέρεια του Απόλλωνα», όπως υπενθυμίζει. Ομοίως διατηρημένα απολιθώματα αμμωνίτη στον περίβολο του ιερού του Απόλλωνα, της Άρτεμης και του Ασκληπιού στην Επίδαυρο δημιουργούν το σχήμα φιδιού υπενθυμίζοντας στους πιστούς ότι η ίαση θα επιτυγχανόταν κατά τη διάρκεια της «εγκοίμησης» από τον θεό μεταμορφωμένο σε όφι.
ΠΗΓΗ: αρχαιολογια on line

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: γιωργος ξηρος

Πέμπτη, 23 Σεπτεμβρίου 2010

Νικηφόρος Βρεττάκος


Ο ποιητής «επιστρέφει» στην Πλούμιτσα

«Με τις οικονομίες αυτού του χρόνου σκέφτομαι να επιδιορθώσω το σπίτι της Πλούμιτσας. Ποιος ξέρει;Ισως κάποτε μπορέσει να γίνει ένα πνευματικό κέντρο για τους απωθημένους από την εποχή μας ανθρώπους που θέλουν να διατηρήσουν την αυταπάτη της στερεότητας και της μακροημερεύσεως αυτού του κόσμου» έγραφε πριν από 38 χρόνια στο Παλέρμο ο αυτοεξόριστος τότε, εξαιτίας της δικτατορίας, Νικηφόρος Βρεττάκος.

Το Σάββατο 9 Οκτωβρίου στις 11 το πρωί ο ποιητής... επιστρέφει στον γενέθλιο τόπο του, με αφορμή την αποκομιδή των οστών του από το Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών και τη μεταφορά τους σε κρύπτη στον Αγιο Γεώργιο Πλούμιτσας. Θα τελεστεί θρησκευτική τελετή στο εξωκκλήσι του Αγίου Γεωργίου και αποκάλυψη της προτομής του ποιητή, ενώ στον υπαίθριο χώρο των εκδηλώσεων, ο ακαδημαϊκός Γρηγόρης Σκαλκέας, ο πρόεδρος του Σικελικού Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών Βιτσέντζο Ρότολο, ο μεταφραστής του ποιητή στα αγγλικά, καθηγητής του ΑΠΘ Ντέιβιντ Κόνολι και ο φιλόλογος Παναγιώτης Βρεττάκος θα αναφερθούν στη ζωή και στο έργο του.

Στο «Καταφύγιο του ποιητή», το πατρικό σπίτι στην Πλούμιτσα, θα ξεναγήσει τους καλεσμένους ο γιος του Κώστας Βρεττάκος. Σκοπός είναι ο χώρος, ο οποίος αναστηλώθηκε πρόσφατα, να γίνει επισκέψιμος και να φιλοξενεί τους φίλους του Αρχείου Νικηφόρου Βρεττάκου. Εκεί θα εκτίθενται φωτογραφίες και αντίγραφα του Αρχείου Βρεττάκου το οποίο απόκειται στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σπάρτης, σύμφωνα με δική του επιθυμία.


ΠΗΓΗ: ΤΟ ΒΗΜΑ

Τετρακόσια χρόνια ελληνικού βιβλίου σε 2.000 τόμους


Η υπερπολύτιμη συλλογή του Κωνσταντίνου Σπ. Στάικου ανήκει πλέον στο Ιδρυμα Ωνάση
ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΚΟΥΖΕΛΗ


O Κωνσταντίνος Σπ. Στάικος είναι ιστορικός και μελετητής του βιβλίου, με πάθος για τις παλαιές εκδόσεις. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 ξεκίνησε να συλλέγει παλαίτυπες (15ος αι.-19ος αι.) ελληνικές εκδόσεις σε μια προσπάθεια που με τα χρόνια εξελίχθηκε σε στάση ζωής. Σπάνιες και μοναδικές εκδόσεις διασώθηκαν από παλιατζίδικα και επαναπατρίστηκαν αποτελώντας ιδιωτική συλλογή που περιλαμβάνει περισσότερους από 1.400 τίτλους σε 2.000 τόμους. Με την ονομασία «Βιβλιοθήκη του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης» η συλλογή ανήκει πλέον στο Ιδρυμα Ωνάση, το οποίο έχει αναλάβει τη συντήρηση και τον εμπλουτισμό της. Θα στεγαστεί στο κτίριο του Ιδρύματος Ωνάση (Λεωφ. Αμαλίας 56) και θα είναι ανοιχτή σε κοινό και ερευνητές.

Χθες έγινε η παρουσίαση της συλλογής, η οποία αποτελεί σημαντική μαρτυρία της εκδοτικής δραστηριότητας και των πνευματικών ενασχολήσεων των ελλήνων λογίων της Διασποράς για όλη την περίοδο από την πρώιμη Αναγέννηση ως τον ύστερο Διαφωτισμό. Εχει οργανωθεί σε πέντε θεματικές ενότητες, ενώ περιλαμβάνει λειτουργικά βιβλία και θεολογικά συγγράμματα (μοχλός της εκδοτικής κίνησης των πρώτων αιώνων της τυπογραφίας, με αντίτυπα που ο συνολικός αριθμός τους ξεπερνά τα 5.000.000), βιβλία σχετικά με την Αναγέννηση και τον Ουμανισμό, βιβλία του Νεοελληνικού Διαφωτισμού και της νεοελληνικής γραμματείας (λογοτεχνικά έργα, λαϊκά αναγνώσματα, γραμματικές-λεξικά και σχολικά εγχειρίδια κάθε είδους).

Το πολυτιμότερο και το αρχαιότερο: σελίδες από το «Μέγα ετυμολογικόν» λεξικό (1499) και «Τα σωζόμενα» του Ομήρου (1488/89)
«Περισσότεροι από 500 τίτλοι της συλλογής δεν βρίσκονται σε καμία δημόσια ελληνική βιβλιοθήκη» τόνισε στο «Βήμα» ο κ. Στάικος προσθέτοντας ότι «η αξία της είναι δύσκολο να εκτιμηθεί». Μας υπέδειξε όμως το πολυτιμότερο απόκτημα της συλλογής, το «Μέγα ετυμολογικόν» λεξικό που τυπώθηκε από τον Νικόλαο Βλαστό στη Βενετία το 1499. Ενα αριστούργημα της τυπογραφικής τέχνης της Αναγέννησης για τα πρωτογράμματα, τα επίτιτλα και την εκτεταμένη ερυθροτυπία του, αποτελεί την πρώτη έκδοση του πρώτου ελληνικής ιδιοκτησίας τυπογραφείου στη Βενετία. Η συλλογή περιλαμβάνει επίσης περιορισμένο αριθμό χειρογράφων του 12ου και του 17ου αιώνα.

Ο επισκέπτης μπορεί να ξεφυλλίσει τα πολύτιμα αποκτήματα και να αναζητήσει υδατόσημα και εκδοτικά σήματα ελληνικών τυπογραφείων, να θαυμάσει τα τυπογραφικά στοιχεία και την εικονογράφηση, αλλά και την αυθεντική στάχωση και βιβλιοδεσία με την οποία παραδίδονται πολλοί από τους τόμους. Από τα πιο εντυπωσιακά βιβλία, το μικρόσχημο Ευαγγέλιο σταχωμένο με μεταλλική ορειχάλκινη διακόσμηση, πιθανότητα της Γιαννιώτικης Σχολής, από το τυπογραφείο του Φοίνικος στη Βενετία το 1852.

Κατάλογος της βιβλιοθήκης θα εκδοθεί τις προσεχείς ημέρες. Η συλλογή θα προβάλλεται στον διαδικτυακό τόπο του Ιδρύματος Ωνάση, ενώ υπάρχει η πρόθεση μελλοντικής ψηφιοποίησης εκδόσεών της. Οι πρώτες φλωρεντινές εκδόσεις
Τα αρχαιότερα βιβλία της συλλογής είναι «Τα σωζόμενα» του Ομήρου σε επιμέλεια του σημαντικού έλληνα λογίου Δημήτριου Χαλκοκονδύλη , το πρώτο βιβλίο που τυπώθηκε στη Φλωρεντία από το τυπογραφείο του Δ. Δαμιλά το 1488/89, και η «Ανθολογία διαφόρων επιγραμμάτων» του Μάξιμου Πλανούδη, σε φλωρεντινή έκδοση του Λορέντζο ντε Αλόπα 1494, με επιμέλεια του Ιανού Λάσκαρη, το δεύτερο βιβλίο που τυπώθηκε στη Φλωρεντία και το μοναδικό που τυπώθηκε αποκλειστικά με καπιταλάκια. Η συλλογή περιλαμβάνει και αντίτυπα μοναδικά στον κόσμο, όπως δύο εκδόσεις του τυπογραφείου του Αντόνιο Πινέλι στη Βενετία, ο «Αλέξανδρος ο Μακεδών» (1630) και ένας έμμετρος «Βίος του Αγίου και Μεγάλου Νικολάου» (1636).

ΠΗΓΗ: ΤΟ ΒΗΜΑ

Στο ΕΣΠΑ η αποκατάσταση των τειχών του κάστρου των Ιωαννίνων

Την ένταξη στο ΕΣΠΑ της β’ φάσης αποκατάστασης των εξωτερικών τειχών του κάστρου Ιωαννίνων, ανακοίνωσε σήμερα η Γ.Γ. Περιφέρειας Ηπείρου Δήμητρα Γεωργακοπούλου- Μπάστα, η οποία επισκέφθηκε τους χώρους και ενημερώθηκε για τα έργα που έχουν γίνει μέχρι τώρα, στο Φετιχέ Τζαμί, στο θησαυροφυλάκιο, στις αποθήκες, στους περιδρόμους των τειχών, και στις στοές στην είσοδο του κάστρου που έχουν μετατραπεί σε εκθεσιακό χώρο.
Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται στο 1,5 εκ.ευρώ και θα γίνουν παρεμβάσεις στα τείχη στο Δυτικό, Βόρειο και Ανατολικό τμήμα του κάστρου και στη Β.Α. Ακρόπολη. Ειδικότερα, θα γίνουν εργασίες, αποκατάστασης της εσωτερικής όψης, αποψίλωσης και καθαρισμού του περιδρόμου του τείχους στο Δυτικό σκέλος, στερέωσης και αποκατάστασης της εξωτερικής όψης των τειχών στο βόρειο σκέλος, αποχωμάτωσης-ανασκαφής στο εσωτερικό των τειχών και αποκατάστασης στην εσωτερική όψη των τειχών Ανατολικού σκέλους. Επίσης θα γίνει καθαρισμός στερέωση και αποκατάσταση του Βυζαντινού πύργου και της πύλης της ΒΑ Ακρόπολης, καθώς και καθαρισμός των σπηλαίων στο ΒΑ σκέλος των τειχών.
Η Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή με αποφάσεις της Γενικής Γραμματείας Περιφέρειας Ηπείρου, έχει ήδη εντάξει στο ΠΕΠ σημαντικά έργα σε σπουδαία μνημεία της Ηπείρου, στο σύνολο των τεσσάρων Νομών σε μια προσπάθεια ενίσχυσης και της εξωστρέφειας, αλλά και της προβολής του πολιτισμού, με απώτερο στόχο να αυξηθεί η επισκεψιμότητα σε χώρους με ιστορική αξία σαν και αυτόν του κάστρου των Ιωαννίνων.
«Συνεχίζουμε να στηρίζουμε το έργο της 8ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων» ανέφερε σε δηλώσεις της η κ. Γεωργακοπούλου - Μπάστα και ανακοίνωσε επίσης, την ένταξη στο πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητας» του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού του μουσείου αργυροχοΐας προϋπολογισμού 6 εκ.ευρώ. «Ένα πάγιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας που θα αναδείξει το λαϊκό πολιτισμό θα γίνει πράξη», επεσήμανε η Γενική Γραμματέας και πρόσθεσε, «…στόχος μας είναι η βιώσιμη ανάπτυξη του πολιτισμού, η σύνδεση του με τον τουρισμό και την οικονομία, η ενίσχυση των βασικών πολιτιστικών υποδομών και η προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς».
www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ – ΜΠΕ

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τα αρχεία της ελληνικής ιστορίας

Παρουσίαση του εκπαιδευτικού προγράμματος «Αρχεία. Πηγές γνώσης, πηγές μνήμης» από το Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας.
Δώδεκα κλειδιά που ανοίγουν τις πόρτες της ελληνικής ιστορίας από την αρχαία μέχρι τη σύγχρονη εποχή μέσα από τις πρωτογενείς αρχειακές πηγές, χαρίζει στη μαθητιώσα νεολαία το Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας. Πρόκειται για δώδεκα έντυπα και ανάλογο ψηφιακό υλικό που γίνονται εργαλεία για τους εκπαιδευτικούς δίνοντας τη δυνατότητα στο μαθητή να ανακαλύψει τη σημασία των αρχειακών πηγών στην τεκμηρίωση της Ιστορίας και να εξοικειωθεί με τη χρήση τους.
Η έκδοση φέρει τον τίτλο «Αρχεία. Πηγές γνώσεις, πηγές μνήμης» και παρουσιάστηκε σήμερα στο Μέγαρο Διομήδη, έδρα του Ιστορικού Αρχείου της Εθνικής Τράπεζας, από τον πρόεδρο της Εθνικής Τράπεζας, Βασίλη Ράπανο, τον επικεφαλής του Ιστορικού Αρχείου της, Γεράσιμο Νοταρά, και τους συντελεστές της έκδοσης -τις αρχαιολόγους Στέλλα Χρυσουλάκη και Εύη Πίνη, την ιστορικό Μαρία Λεμπέση, τη διευθύντρια του επιγραφικού Μουσείου, Μαρία Λαγογιάννη, και το Βενετολόγο καθηγητή Αλέξη Μάλλιαρη- παρουσία της γ.γ. του υπουργείου Πολιτισμού, κ. Μενδόνη.
Το έργο είναι προϊόν συνεργασίας του Ιστορικού Αρχείου της Εθνικής Τράπεζας με τη Διεύθυνση Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού. Συνιστά μάλιστα μια «προέκταση» των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και ξεναγήσεων που εγκαινίασε το Ιστορικό Αρχείο το 2005, επιτυγχάνοντας ετήσια συμμετοχή 3.000 παιδιών, που οδήγησαν αρχικά στη συνεργασία με το αρμόδιο τμήμα των Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας του υπουργείου Πολιτισμού που είχε τίτλο «Ανακαλύπτοντας την Ιστορία μέσα από τις πηγές, με αφορμή ένα μνημείο και ένα χαρτονόμισμα» και τώρα στο παρόν ευρύτερο εγχείρημα.
Η Εθνική Τράπεζα, εξάλλου, όπως επισήμανε ο κ. Ράπανος, πέρα από τις οικονομικές της επιδόσεις, (προ ημερών αποφάσισε να αυξήσει το μετοχικό της κεφάλαιο) έχει συνεχή προσφορά στην επιστήμη και τον πολιτισμό. Στο πλαίσιο αυτό διαθέτει έναν πολύτιμο ιστορικό και πολιτιστικό πλούτο που αποτελούν τα αρχεία και οι συλλογές της.
Τεκμήρια 40 εκατομμυρίων σελίδων που γεμίζουν ράφια 7 χιλιομέτρων και με τη νέα τεχνολογία γίνονται προσιτά και εύχρηστα στους ερευνητες, όπως εξήγησε ο κ. Νοταράς, επισημαίνοντας ότι σε μια εποχή δισεκατομμυρίων πληροφοριών αμφιβόλου εγκυρότητας οι πρωτογενείς πηγές, με τις κατάλληλες γνώσεις και δεξιότητες, γίνονται ένα εφόδιο για κριτική σκέψη και συνεπώς προστασία του πολίτη. Αυτή είναι και η φιλοδοξία του έργου που στοχεύει στην εξοικείωση της μαθητιώσας νεολαίας με τις πρωτογενείς πηγές της γνώσης.
Τα 12 έντυπα, όπως είπε η κ. Χρυσουλάκη, στοχεύουν στο να εγείρει το ευρύ κοινό «αξιώσεις» για τη συμμετοχή του στη γνώση και την πληροφορία που θα του επιτρέπει να έχει προσωπική άποψη, να καταστέλλει ιδεολογήματα και να διεκδικεί δικαιώματα.
Η εξοικείωση των μαθητών ξεκινά ήδη από τη λέξη «αρχείο», μια λέξη που ανακαλεί κάτι βαρετό και στην προσπάθεια να γίνει ελκυστική μέσω αυτού του εκπαιδευτικού υλικού, όπως είπε η κ. Λεμπέση.
Από τα 12 έντυπα, που είναι πλούσια εικονογραφημένα, τα δύο πρώτα αφορούν τη λειτουργία των αρχείων και τη συμβολή των πηγών στη διερεύνηση του παρελθόντος, όπως εξήγησε η κ. Πίνη. Τα υπόλοιπα δέκα ανιχνεύουν τα θέματα λειτουργίας των ειδικών αρχείων λεπτομερώς σαν να ήταν ψηφίδες ενός μεγάλου μωσαϊκού. Επιγραφικό Μουσείο, ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας, αρχεία της αθηναϊκής Πολιτείας στην Αρχαία Αγορά, της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, των Βενετών, της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, είναι μερικά από τα ενδιαφέροντα θέματα που πλαισιώνονται και από το σύγχρονο αρχείο της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος.
Επί παραδείγματι, στα δύο έντυπα του Επιγραφικού Μουσείου, όπως εξήγησε η κ. Λαγογιάννη, επιλέχθηκαν επιγραφές από 10 μνημεία, ψηφίσματα, φορολογικοί κατάλογοι που αποτελούν τεκμήρια ζωής από τον 6ο αιώνα π.Χ. μέχρι τον 4ο μ.Χ.
Στο δέκατο έντυπο βρίσκουμε τα αρχεία της Γαληνοτάτης Αριστοκρατίας των Βενετών από το 1204 μέχρι το 1797 που αφορούν την Κρήτη, την Πελοπόννησο και τα Ιόνια νησιά, κυρίως της Κέρκυρας, όπως εξήγησε ο κ. Μάλλιαρης.
Η σημασία των αρχείων, όμως, εκτός από αυτήν την πηγή γνώσης και μνήμης, έχει και μία άλλη πτυχή: να μάθουν τα παιδιά και κατά συνέπεια η ελληνική κοινωνία να προστατεύει και να σώζει τα αρχεία, όπως τόνισε η κ. Μενδόνη, γιατί πολλές φορές αρχειακό υλικό σώζεται ως εκ θαύματος από τα σκουπίδια.
www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ - ΜΠΕ

Η µεγάλη των... αρχείων βροχή


Την Ιστορία µε άλλα µάτια µπορούν να δουν όσοι έχουν πρόσβαση σε πρωτογενείς πηγές και αρχειακό υλικό. Η νέα προσπάθεια του Ιστορικού Αρχείου της Εθνικής Τράπεζας να φέρει τα αρχεία κοντά στους µαθητές, αλλά και η πρόσβαση στη συλλογή βιβλίων του Κώστα Στάικου µέσω του Ιδρύµατος Ωνάση δίνουν νέα διάσταση στη σχέση του ευρύτερου κοινού µε έναν τοµέα που θεωρείται συνήθως ανοιχτός αποκλειστικά σε ερευνητές και ειδικούς.
Στο Μέγαρο Διοµήδη ή αλλιώς το Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας, στην οδό 3ης Σεπτεµβρίου, η βιβλιοθήκη, µε περισσότερους από 40.000 τίτλους, θεωρείται µοναδική στο είδος της, ιδιαίτερα σε θέµατα οικονοµικής ιστορίας, ενώ µεγάλο µέρος του αρχειακού υλικού έχει ψηφιοποιηθεί -το Ιστορικό Αρχείο διαθέτει εργαστήριο µικροφωτογράφησης και ψηφιοποίησης- και οι ερευνητές µπορούν να το διαχειριστούν ηλεκτρονικά σε ειδικό αναγνωστήριο µε µεγάλο αριθµό υπολογιστών.
Μπορεί, άραγε, να φανταστεί κανείς ότι τα αρχεία µιας τράπεζας διαθέτουν τη διαθήκη του Ερρίκου Σλήµαν, συλλογή γραφοµηχανών και αριθµοµηχανών, αρχιτεκτονικά σχέδια του 19ου αιώνα, αλλά και αρχεία άλλων επιχειρήσεων που περιήλθαν στην κατοχή της, όπως αυτά της Εταιρείας Γραφικών Τεχνών Ασπιώτη-ΕΛΚΑ; Ήδη στο ισόγειο λειτουργούν τρεις εκθέσεις. Η µία αφορά την ιστορική διαδροµή της Εθνικής Τράπεζας, η δεύτερη είναι µια «Ιστορία του ελληνικού χαρτονοµίσµατος» µε χαρτονοµίσµατα και άλλα συναλλακτικά µέσα που κυκλοφόρησαν την περίοδο της Επανάστασης του 1821, την καποδιστριακή περίοδο αλλά και σε περιόδους ταραγµένες, «όταν ξένοι κατακτητές και αντιστασιακές οργανώσεις της ελεύθερης Ελλάδας κυκλοφόρησαν τα δικά τους χαρτονοµίσµατα». Η τρίτη έκθεση µάς δείχνει τυπογραφικές µηχανές -οι περισσότερες της Ασπιώτη-ΕΛΚΑ - και δείγµατα «τυπογραφικών εργασιών ασφαλείας»- από γραµµατόσηµα µέχρι λαχεία. «Παράλληλα µε την οικονοµική της δραστηριότητα, η Εθνική Τράπεζα συσσώρευσε έναν πολύτιµο ιστορικό και πολιτιστικό πλούτο, που αποτυπώνεται στις συλλογές και στα αρχειακά της τεκµήρια», λέει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του διοικητικού της συµβουλίου, Βασίλης Ράπανος.
Η συσσωρευµένη πείρα και το επιστηµονικό δυναµικό που έχει συγκεντρωθεί κατά τη φάση της συγκρότησης του Ιστορικού αυτού Αρχείου, οδήγησε αβίαστα στο επόµενο βήµα. Με τη συνεργασία του υπουργείου Πολιτισµού και Τουρισµού (Διεύθυνση Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραµµάτων) και αρκετών πανεπιστηµιακών, το Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας δηµιούργησε έναν εκπαιδευτικό φάκελο που περιέχει είτε σε ψηφιακή µορφή είτε σε τετράπτυχα σηµαντικό υλικό που ξεφεύγει από τα αρχεία της ίδιας της Τράπεζας και ανοίγεται σε µια προσπάθεια γενικότερης εξοικείωσης των µαθητών µε τα αρχεία και τις πρωτογενείς πηγές ως µέσων αναζήτησης της γνώσης και τεκµηρίωσης της Ιστορίας.

Η συλλογή του Κώστα Στάικου
Η συλλογή βιβλίων του Κώστα Στάικου γίνεται Ελληνική Βιβλιοθήκη του Ιδρύµατος Ωνάση και ανοίγει στους ερευνητές. Μέσα από τις σελίδες των 2.000 σπάνιων τόµων µπορεί κάποιος να ανακαλύψει την έριδα για το γλωσσικό ζήτηµα, το ενδιαφέρον των Δυτικών να σπουδάσουν την ελληνική γλώσσα, τις πρώτες και µοναδικές εκδόσεις που έγιναν από τα διασηµότερα τυπογραφεία της Αναγέννησης, βιβλία για τη θεία λειτουργία, έργα-σταθµούς του Διαφωτισµού, τη σχεδόν πλήρη συλλογή των έργων του Αδαµάντιου Κοραή, χωρίς να λείπουν και χειρόγραφα τα οποία χρονολογούνται από το 1200.



Πηγή: Τα Νέα, Μ. Πιμπλή
αρχαιολογια on line

Τρίτη, 21 Σεπτεμβρίου 2010

Big noses, curly hair on empress's coffin suggests deep cultural exchange on Silk Road


Chinese archeologists have found new evidence of international cultural exchange on the ancient Silk Road.

Four European-looking warriors and lion-like beasts are engraved on an empress's 1,200-year-old stone coffin that was unearthed in Shaanxi Province, in northwestern China.

The warriors on the four reliefs had deep-set eyes, curly hair and over-sized noses -- physical characteristics Chinese typically associate with Europeans.

The 27-tonne Tang Dynasty (618-907) sarcophagus contained empress Wu Huifei (699-737), Ge Chengyong, a noted expert on Silk Road studies, said Tuesday.

Ge said one of the warriors was very much like Zues, the "father of gods and men" in Greek mythology.

The coffin was also engraved with deer, tigers and goats.

"It's noteworthy that goats signify tragedy in Greek mythology. The word 'tragedy' itself means 'song of the man-goat singer'," he said.

He said the tragic element coincides with the empress's unhappy life: several of her children died young and she herself lived constantly in fear.

Ge said the exotic sarcophagus is rare for China, where ancient coffins almost always had Buddhist-themed reliefs and murals depicting harmony, happiness and peace.

The elements of Greek mythology on Empress Wu Huifei's coffin suggest cross-cultural exchange was common in Chang'an, capital of the Tang Dynasty, located in today's Xi'an, he said. "There could have even been clergymen from Western countries serving in the Tang imperial court."

Wu Huifei was Emperor Xuanzong's favorite concubine and was posthumously known as Empress Zhenshun, meaning "the virtuous and serene empress."

Her sarcophagus - 4 meters long, 2 meters wide and 2 meters high - was stolen from her tomb in the southern suburbs of Xi'an in 2006.

Police said it was then smuggled out of China and sold to a businessman in the United States for 1 million U.S. dollars.

It returned to China in April and has been housed at the Shaanxi History Museum from June.

Source: Xinhua

EΙΧΑΝ ΞΕΧΑΣΕΙ 638 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΣΕ ΑΠΟΘΗΚΗ ΣΤΟ ΙΡΑΚ


Οι ιρακινές αρχές εντόπισαν 638 αρχαιολογικά ευρήματα, τα ίχνη των οποίων είχαν χαθεί από το 2008. Τα αντικείμενα αυτά διαπιστώθηκε ότι είχαν φυλαχτεί μαζί με κάποια σκεύη κουζίνας σε αποθήκη.

Τα αντικείμενα αυτά, αγάλματα, αιχμές από δόρατα και αγγεία, αποτελούν μόνο ένα μικρό μέρος από τις χιλιάδες αρχαιότητες που κλάπηκαν από αρχαιολογικούς χώρους του Ιράκ και από το Εθνικό Μουσείο της Βαγδάτης, το οποίο λεηλατήθηκε το 2003, ύστερα από την αμερικανική εισβολή στη χώρα.
Τα ευρήματα, ορισμένα από τα οποία ανάγονται στην 3η χιλιετία π.Χ., είχαν παραδοθεί στην ιρακινή πρεσβεία στις ΗΠΑ, η οποία ζήτησε στη συνέχεια από τον αμερικανικό στρατό να διασφαλίσει την επιστροφή τους στο Ιράκ.
"Λάβαμε από το γραφείο του πρωθυπουργού 638 αντικείμενα, τα οποία είχαν κατασχεθεί από τα αμερικανικά τελωνεία", δήλωσε στη διάρκεια συνέντευξης τύπου ο Ιρακινός υπουργός Τουρισμού και Αρχαιολογίας, Καχτάν αλ-Τζουμπούρι.
"Κατά την άφιξη τους στη Βαγδάτη ο αμερικανικός στρατός τα παρέδωσε στις υπηρεσίες του πρωθυπουργού, όμως στη μεταφορά τους δεν ήταν παρόντες αξιωματούχοι αρμόδιοι για τις αρχαιότητες", πρόσθεσε.
"Καθώς τα κουτιά δεν έφεραν καμία ένδειξη το φθινόπωρο του 2008 τοποθετήθηκαν κατά λάθος σε μια αποθήκη που, μεταξύ άλλων, περιείχε κουζινικά σκεύη", σημείωσε.
Κατόπιν αιτήματος του πρωθυπουργού συστάθηκε νέα επιτροπή έρευνας που τελικά κατάφερε να τα ξαναβρεί, δύο χρόνια αργότερα.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, έχουν κλαπεί από το Ιράκ 32.000 αντικείμενα από 12.000 αρχαιολογικούς χώρους, ενώ άλλες 15.000 ευρήματα εξαφανίστηκαν από το Εθνικό Μουσείο.
ΠΗΓΗ: ΕNET.GR

Βρήκε σπίτι το Θεατρικό Μουσείο στην Αθήνα


Καινούρια στέγη αποκτά το Θεατρικό Μουσείο στην καρδιά της Αθήνας, στην οδό Μητροπόλεως. Το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων αποφάσισε να παραχωρήσει προς χρήση στο Κέντρο Μελέτης και Έρευνας του Ελληνικού Θεάτρου δικό του κτίριο.
Κατά τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου συζητήθηκε το θέμα και αποφασίστηκε η παραχώρηση του κτιρίου με ψήφους 22 υπέρ και έξι αποχές.
Αναφορά έγινε στα οφέλη της λειτουργίας του μουσείου, όπου θα πραγματοποιούνται εκθέσεις θεατρικών κουστουμιών, προσωπικών αντικειμένων, φωτογραφιών και μακετών σημαντικών ανθρώπων του θεάτρου, ως τουριστικό και πολιτιστικό πόλο έλξης.
Ο Νικήτας Κακλαμάνης τόνισε τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει το Κέντρο Μελέτης και Έρευνας του Ελληνικού Θεάτρου στην Ελλάδα.
Ο υπεύθυνος του Μουσείου, κριτικός Κώστας Γεωργουσόπουλος, κατέκρινε το υπουργείο Πολιτισμού, λέγοντας ότι άφησε 14 μήνες απλήρωτα τα ενοίκια και τόνισε ότι χωρίς την απόφαση του Δήμου το Θεατρικό Μουσείο θα έκλεινε μετά από 70 χρόνια λειτουργίας, λόγω έξωσης από τον ιδιοκτήτη του οικήματος.
Την Τετάρτη ο κ. Κακλαμάνης και ο κ. Γεωργουσόπουλος θα υπογράψουν Σύμβαση Συνεργασίας.


Πηγή: Το Βήμα

Δευτέρα, 20 Σεπτεμβρίου 2010

Μαθήματα κεραμικής για ενήλικες


Το Μουσείο Νεώτερης Κεραμεικής (Μελιδώνη 4-6, Κεραμεικός, Αθήνα) πραγματοποιεί σειρά σεμιναρίων-μαθημάτων κεραμικής για ενήλικες στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών του δραστηριοτήτων για την περίοδο Οκτώβριος 2010-Ιούνιος 2011.
Τα σεμινάρια συνδυάζουν τη θεωρία με την πράξη και αποσκοπούν στη μύηση των συμμετεχόντων στην πανάρχαια τέχνη της κεραμικής.
Πλαισιώνονται από παράλληλες εκδηλώσεις, όπως διαλέξεις για την τεχνολογία και την τυπολογία της σύγχρονης και της αρχαίας κεραμικής, ξεναγήσεις σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, δράσεις στην αυλή του μουσείου και προβολή σχετικών ταινιών.

Στον πρώτο ετήσιο κύκλο μαθημάτων οι συμμετέχοντες γνωρίζουν τις βασικές αρχές της κεραμικής και τις χειροποίητες τεχνικές κατασκευής.
Στον δεύτερο χρόνο εμβαθύνουν στην τεχνολογία των υλικών και σταδιακά στην κατασκευή με τροχό.

Τα τμήματα των αρχαρίων ξεκινούν την Τρίτη 12 Οκτωβρίου και θα πραγματοποιούνται κάθε Τρίτη 18:00- 21:00.
Τα τμήματα των δευτεροετών θα γίνονται Τετάρτη και Παρασκευή 18:00- 21:00.

Τα μαθήματα απευθύνονται σε περιορισμένο αριθμό ατόμων, γι’ αυτό και είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου 2010.

Πληροφορίες και εγγραφές:
Κέντρο Μελέτης Νεώτερης Κεραμεικής, Μελιδώνη 4-6, 105 53 Κεραμεικός
Τηλ.: 210 3318491–5
Δικτυακός τόπος: www.potterymuseum.gr/pub/PressReleases.asp?lang=gr&pressid=7

ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΓΥΜΝΟ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΠΟΙΟΥΣ ΠΡΟΣΒΑΛΛΕΙ

Ελληνας φωτογράφος έγινε θέμα στη Μ. Βρετανία
Της ΒΕΝΑΣ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ



Το πορτρέτο μιας όμορφης, δυνατής γυναίκας από τον φακό του συζύγου της. Δυστυχώς, κομμένο στη μέση


Και ξαφνικά ένας Ελληνας φωτογράφος, ο 35χρονος Παναγιώτης Λάμπρου, βρέθηκε στο επίκεντρο της βρετανικής πολιτιστικής επικαιρότητας και είδε το όνομά του στον τίτλο άρθρου του Σον Ο' Χάγκαν, έγκυρου τεχνοκριτικού της εφημερίδας «Γκάρντιαν».
Αιτία είναι μια πραγματικά πολύ δυνατή, συγκρατημένη και άμεση φωτογραφία του, που για κάποιους, όμως, μπορεί να θεωρηθεί άσεμνη και τολμηρή.
Το «Portait of my British wife» (Πορτρέτο της Βρετανίδας γυναίκας μου) βρέθηκε, πολύ τιμητικά, μαζί με άλλες τρεις φωτογραφίες στη short list του σημαντικού βραβείου Taylor Wessing, που αθλοθετεί κάθε χρόνο η National Portait Gallery του Λονδίνου, αφιερωμένη πάντα στην προώθηση της τέχνης του φωτογραφικού πορτρέτου και στην ανάδειξη και προβολή των ταλαντούχων δημιουργών.
Η «Γκάρντιαν» προειδοποιεί
Η φωτογραφία, όμως, του Παναγιώτη Λάμπρου είναι η μόνη από τις τέσσερις υποψήφιες, που το site της National Portrait Gallery έκρινε ότι δεν μπορεί να δημοσιευτεί ολόκληρη. Την φιλοξενεί... μισή. Το ίδιο αμήχανη ήταν και η «Γκάρντιαν» της Παρασκευής. Το άρθρο του Σον Ο' Χάγκαν με τίτλο «Παναγιώτης Λάμπρου: Η καθημερινή δύναμη ενός οικείου πορτρέτου» συνοδευόταν πάλι από τη μισή φωτογραφία και δίπλα μια προειδοποίηση: «Κάνοντας κλικ θα τη δείτε ολόκληρη. Είναι αποκαλυπτική και ίσως να σας προσβάλει».
Το «Πορτρέτο της Βρετανίδας συζύγου μου» δείχνει τη νεαρή σύντροφο του φωτογράφου και μητέρα των δύο παιδιών του καθισμένη έξω από το εξοχικό τους, στη Σχοινούσσα, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα. Εχει μόλις φάει μια ομελέτα, φαίνεται πίσω της στο τραπέζι το τηγάνι, είναι καθισμένη χαλαρά σε μια καρέκλα και κοιτάζει τον φακό του συζύγου της. Φοράει ένα μακρύ τι-σερτ και τίποτα άλλο. Η άνετη στάση του σώματός της αποκαλύπτει τα γεννητικά της όργανα.
Αυτό είναι, λοιπόν, το «μυστικό» της φωτογραφίας; Τα γυναικεία γεννητικά όργανα εξακολουθούν να σοκάρουν, να προσβάλλουν, να ενοχλούν, σε αντίθεση με τα ανδρικά, που τα βλέπουμε παντού, ακόμα και στην... ορχήστρα της Επιδαύρου χωρίς κανένα απολύτως πρόβλημα;
Ο Σον Ο' Χάγκαν αναρωτιέται στο πολύ κολακευτικό του, πάντως, άρθρο για τον Παναγιώτη Λάμπρου: «Πότε η τέχνη γίνεται ηδονοβλεψία ή ακόμα και πορνογραφία;». Δεν υπονοεί, πάντως, ούτε στιγμή ότι η συγκεκριμένη φωτογραφία είναι το ένα ή το άλλο. «Μήπως εμείς που βλέπουμε μια φωτογραφία, που αφορά μια εντελώς προσωπική στιγμή, γινόμαστε ηδονοβλεψίες;» γράφει.
Ο Παναγιώτης Λάμπρου είναι εκνευρισμένος από τον θόρυβο που προκλήθηκε γύρω από το έργο του. «Τι θα πει "προσωπική στιγμή";» μας λέει. «Κάθε φωτογραφία αντιπροσωπεύει μια προσωπική στιγμή του καλλιτέχνη. Δυστυχώς τα ΜΜΕ έχουν εμποτιστεί από τη νοοτροπία της αγοράς και ενδιαφέρονται για τα κουτσομπολιά γύρω από το έργο τέχνης και όχι για την ίδια την ουσία του».
Γυναικεία δύναμη και ανεξαρτησία
Διαψεύδει κατηγορηματικά ότι τη συγκεκριμένη φωτογραφία δεν είχε σκοπό να την εκθέσει. «Φυσικά δεν θα την εξέθετα ποτέ σε μια ιδιωτική γκαλερί της Αθήνας για να πουληθεί», μας λέει. «Μια τέτοια φωτογραφία χρειάζεται ένα μεγάλο μουσείο, έναν θεσμό κύρους σαν τη National Portrait Gallery, εκεί όπου αναπτύσσεται διάλογος γύρω από την τέχνη του πορτρέτου, την αισθητική του, την αξία του».
Για τον ίδιο η φωτογραφία του έχει αθωότητα. «Και η αθωότητα, δυστυχώς, καμιά φορά πληγώνει», δηλώνει. «Δεν θεωρώ ότι έχω κάνει "γυμνό". Δεν ήθελα καν να επικεντρωθώ στη γύμνια του μοντέλου μου. Το έργο μου, για μένα, εκφράζει τη γυναικεία δύναμη και ανεξαρτησία, αλλά και την αφοσίωσή μου στη σύζυγό μου. Μια νέα γυναίκα σε χαλαρή διάθεση κοιτάζει τον φακό με αυτοπεποίθηση και σιγουριά. Στο βλέμμα της δεν υπάρχει ίχνος αμηχανίας ή φόβου. Είναι η ίδια η θηλυκή ταυτότητα. Δεν έχουμε συνηθίσει σε τέτοιες γυναίκες και φωτογραφίες. Η εποχή μας δέχεται μόνο την Πάρις Χίλτον και την Τζούλια Αλεξανδράτου, που αφήνει τους άλλους να εκχυδαΐζουν την ομορφιά της γιατί δεν μπορούν να την αγαπήσουν...».
Οχι «κόλπα» στη δουλειά μου
Η συγκεκριμένη φωτογραφία έγινε με τον συνηθισμένο στη δουλειά του τρόπο. «Φωτογραφίζω πάντα με φυσικό φωτισμό και ποτέ δεν στήνω τα θέματά μου», μας λέει. «Η πραγματικότητα έχει πολύ περισσότερη ποικιλία, το ίδιο και οι ανθρώπινες εκφράσεις, από ό,τι θα μπορούσα εγώ να φανταστώ και να "στήσω". Το ίδιο αποφεύγω και την οποιαδήποτε ψηφιακή επέμβαση στο έργο μου. Δεν μου αρέσει να χρησιμοποιώ "κόλπα" στη δουλειά μου, ούτε να παρουσιάζω τη ζωή επιτηδευμένα. Η ζωή είναι αυτό που είναι».
Ο Παναγιώτης Λάμπρου σπούδασε στον «Φωτογραφικό Κύκλο» της Αθήνας με δασκάλους τους Πλάτωνα Ριβέλλη, Πάνο Κοκκινιά και Guido Guidi. Συνέχισε στο Centro de Ricerca e Archiviazone della Fotografia στο Σπιλιμπέργο της Ιταλίας. Εχει πάρει μέρος σε πολλές ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Αρχειοθήκη ιστολογίου