Σάββατο, 30 Οκτωβρίου 2010

Ο άλλος Ελ Γκρέκο


Ο γνωστός-άγνωστος Αγγελος Ακοτάντος σύντοµα στο Μουσείο Μπενάκη
Της Μαίρης Αδαµοπούλου
Είναι ο πρώτος καλλιτέχνης που τολµά να υπογράψει τα έργα του στη βενετοκρατούµενη Κρήτη. Είναι ο µοναδικός ζωγράφος του οποίου έχει σωθεί η διαθήκη. Είναι ο δηµιουργός που έκρυψε «αινίγµατα» στις θρησκευτικές εικόνες. Είναι εκείνος που καθιέρωσε νέα θέµατα και τύπους σε βαθµό που να αναδειχθεί σε «ευαγγέλιο» για τις επόµενες γενιές. Είναι ο Δοµήνικος Θεοτοκόπουλος του 15ου αιώνα. Ο Αγγελος Ακοτάντος, ένας γνωστός-άγνωστος – ακόµη και στους ειδικούς – ζωγράφος εικόνων, που για πρώτη φορά αποκαλύπτεται η δουλειά, αλλά και η προσωπικότητά του µέσα από έκθεση που προγραµµατίζεται να φιλοξενηθεί στο κεντρικό κτίριο του Μουσείου Μπενάκη.

Ποιος ήταν τελικά ο Αγγελος Ακοτάντος, κάτω από τα έργα του οποίου υπάρχει η υπογραφή «Χειρ Αγγέλου», µόνο δηλαδή το µικρό του όνοµα; «Ενας ευυπόληπτος αστός που κατέχει ένα σηµαντικό ισόβιο αξίωµα, του Πρωτοψάλτη του Χάνδακα. Ενας ζωγράφος και όχι ένας τεχνίτης. Ενας εγγράµµατος που γράφει τη διαθήκη του µόνος του και ο οποίος διαθέτει πλούσια βιβλιοθήκη και από την πώλησή της µετά το θάνατό του, θα προικίζονταν άπορα κορίτσια.

Ο ένας αδελφός του είναι ζωγράφος και ο άλλος σχολάρχης. Νιόπαντρος που γύρω στα 25 περιµένει το πρώτο του παιδί. Μία από τις ηγετικές φυσιογνωµίες στην Κρήτη της εποχής του, µε ένα µεγάλο εργαστήριο, αν αναλογιστεί κάποιος πως πάνω από 15 εικόνες έχουν την υπογραφή και άλλες 10 του αποδίδονται, ενώ τον ακολουθούν κατά γράµµα όλοι οι σηµαντικοί ζωγράφοι που θα ακολουθήσουν», εξηγεί στα «ΝΕΑ» η καθηγήτρια Βυζαντινής Τέχνης στο Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας και επιµελήτρια της έκθεσης Μαρία Βασιλάκη.

«Είναι τελικά εκείνος που προετοιµάζει τον αναγεννησιακό ζωγράφο», συνεχίζει. Αρκεί να σκεφτεί κάποιος πως από τον 4ο έως τον 15ο αιώνα αναφέρονται στις πηγές µόνο 77 ονόµατα ζωγράφων – δεδοµένου πως ο βυζαντινός καλλιτέχνης είναι ανώνυµος και ιερέας ή µοναχός, ενώ µόνο στην περιοχή του Χάνδακα τον 15ο αιώνα αναφέρονται περισσότεροι από 100 ζωγράφοι, οι οποίοι είναι επαγγελµατίες καλλιτέχνες και στην πλειονότητά τους αστοί – για να καταλάβει πως αλλάζει το τοπίο. Εικόνα που θα αναδειχθεί µέσα από τα συνολικά 53 έργα της έκθεσης, εκ των οποίων 35 του Αγγέλου, που ταξιδεύουν για την Αθήνα από την Αγγλία, το Βέλγιο, τη Γαλλία, τη Γερµανία, την Ιταλία και την Τουρκία.

Κλειδί για να µάθουµε όλα αυτά τα στοιχεία για τον Αγγελο Ακοτάντο – δεν ξέρουµε πότε ακριβώς γεννήθηκε – αποτελεί η χειρόγραφη διαθήκη του που κατέχει κεντρική θέση στην έκθεση και η οποία σώθηκε στα αρχεία της Βενετίας και χρονολογείται το 1436 (µελετήθηκε από τον Μ. Μανούσακα). Εκείνο που δεν έχουµε όµως καταφέρει να µάθουµε είναι η αξία των έργων του. «Ενώ έχουµε την εκπληκτική τύχη να βρούµε τη διαθήκη του, την οποία έγραψε ενόψει ενός ταξιδιού του στην Κωνσταντινούπολη και αγνοούµε αν πραγµατοποιήθηκε τελικά, δεν έχει σωθεί ούτε ένα συµβόλαιο παραγγελίας ώστε να γνωρίζουµε σε τι τιµές πωλούσε τα έργα του», εξηγεί η κ. Βασιλάκη.

Ισως τα συγκεκριµένα συµβόλαια να χάθηκαν όταν ναυάγησε το ένα από τα τέσσερα πλοία που µετέφεραν τα αρχεία των Βενετών από την Κρήτη στη Γαληνοτάτη. Ισως όµως και να καταστράφηκαν από τις πληµµύρες που έπλητταν τα υπόγεια του Αγίου Μάρκου, όπου και φυλάσσονταν αρχικά.
Η έκθεση «Χειρ Αγγέλου. Ενας ζωγράφος εικόνων στη βενετοκρατούµε- νη Κρήτη» εγκαινιάζεται στις 16 Νοεµβρίου στο Μουσείο Μπενάκη (Κουµπάρη 1, τηλ. 210-
3671.000). Εως 16 Ιανουαρίου

Ιοσελιάνι και Σκολιμόφσκι στην Αθήνα


Η λογοκρισία στον κινηματογράφο, είτε πολιτική είτε οικονομική, είναι το θέμα της εξαιρετικής, από το φετινό Φεστιβάλ των Κανών, ταινίας «Chantrapas» του Οτάρ Ιοσελιάνι, που θα την παρουσιάσει απόψε («Απόλλων», 8.45 μ.μ.) στο ελληνικό κοινό ο σκηνοθέτης της, ενώ αύριο στις 12 το μεσημέρι. στον «Ιανό» θα πραγματοποιήσει ένα masterclass.
Τμήμα της ταινίας ο Ιοσελιάνι γύρισε στην πατρίδα του, τη Γεωργία, ύστερα από περίπου τριάντα χρόνια αυτοεξορίας. Ο νεαρός ήρωάς του, ένας σκηνοθέτης του κινηματογράφου, αγανακτισμένος με την πολιτική λογοκρισία στη Γεωργία, φεύγει για το Παρίσι όπου ελπίζει να βρει την πλήρη ελευθερία, για ν' ανακαλύψει πως η οικονομική λογοκρισία είναι πολύ χειρότερη. Πρόκειται για μια όμορφη, «μουσική» ταινία, έργο ενός «μπον βιβέρ», με αρκετά βιογραφικά στοιχεία (ο Ιοσελιάνι αντιμετώπισε μια σοβιετικού τύπου λογοκρισία στη χώρα του), δοσμένη με λεπτότητα και χιούμορ, διανθισμένη με γκαγκ που θυμίζουν τις κωμωδίες του βωβού κινηματογράφου. Μια ταινία πολύ κοντά στο πνεύμα της κλασικής ταινίας του «Ηταν ένας τραγουδιστής κότσυφας».
«Βουβή» κατά κάποιο τρόπο είναι και η αριστουργηματική ταινία «Essential Killing» του Γιέρζι Σκολιμόφσκι (Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής στο πρόσφατο Φεστιβάλ Βενετίας), καθώς ο διάλογός της είναι μινιμαλιστικός. Ο μοναχικός ήρωάς του, ένας Ταλιμπάν (μια εσωτερική, δοσμένη με δύναμη, ερμηνεία από τον Αμερικανό ηθοποιό Βίνσεντ Γκάλο), αφού συλλαμβάνεται στη χώρα του και βασανίζεται άγρια από τους Αμερικανούς, μεταφέρεται σε μια ανώνυμη χώρα της Ανατολικής Ευρώπης, απ' όπου κατορθώνει να δραπετεύσει.
Η ταινία περιγράφει τον απέλπιδα αγώνα του να επιβιώσει απέναντι τόσο σε μια εχθρική φύση (που την αποτελούν έρημα, χιονισμένα τοπία) όσο και στους ανθρώπους που συναντά, καθώς και τους στρατιώτες που τον κυνηγούν.
Ο Σκολιμόφσκι έφτιαξε μια συγκλονιστική, γεμάτη σασπένς ταινία, από την οποία δεν λείπει η ποιητική πνοή, παραβολή για την ανθρώπινη κατάσταση στη σημερινή αγχώδη, επικίνδυνη εποχή μας. Την ταινία θα παρουσιάσει στο κοινό το Σάββατο βράδυ («Απόλλων», 9.40 μ.μ.) ο σκηνοθέτης της, που φτάνει σήμερα στην Αθήνα, καλεσμένος του Πανοράματος.
Στο πρόγραμμα του Σαββάτου, και το συναρπαστικό αμερικανικό πολιτικό θρίλερ, «Fair Game» του Νταγκ Λάιμαν, με τη Ναόμι Γουότς και τον Σον Πεν. Πρόκειται για την αληθινή ιστορία της Αμερικανίδας Βάλερι Πλέιμ, μυστικής πράκτορα της CIA, που η τότε κυβέρνηση του Μπους αποκάλυψε την ταυτότητά της για να εκδικηθεί τον δημοσιογράφο άντρα της, Τζόζεφ Γουίλσον, που είχε αποκαλύψει πως η κατοχή όπλων μαζικής καταστροφής από τον Σαντάμ Χουσεΐν, όπως είχε υποστηρίξει το 2003 ο πρόεδρος Μπους, ήταν ένα ψέμα.
Η ταινία σταδιακά μας αποκαλύπτει πως η Πλέιμ δεν ήταν παρά ένα μικρό κομμάτι στο μεγάλο πολιτικό παζλ των διάφορων σκευωριών του Λευκού Οίκου, επί προεδρίας του Τζορτζ Μπους. Ενώ, παράλληλα, καταγράφει τον αγώνα του ζευγαριού να αποδείξει την αθωότητα της συζύγου. («Απόλλων», Σάββατο, 11.20 μ.μ.).
Ν.Φ.Μ.

«Τα εύρετρα», το νέο βιβλίο της Κικής Δημουλά

«Τα εύρετρα», το νέο βιβλίο της ποιήτριας και ακαδημαϊκού Κικής Δημουλά «ταξιδεύει» από τις εκδόσεις ΙΚΑΡΟΣ.
Πρόκειται για 41 ποιήματα με το γνώριμο πια ύφος, που έχει κερδίσει το σύγχρονο ελληνικό κοινό και ιδιαίτερα το θηλυκό νεανικό, αλλά και πολλούς κριτικούς της μοντέρνας ποίησης.
Ελεύθερος στίχος, πολύστιχος ή ολιγόστιχος, προσωποποίηση αφηρημένων εννοιών, ανάδειξη του καθημερινού γεγονότος σε αλληγορία, πρωτότυπο επίθετο, φιλοπαίγμων τόνος, αυτό-ειρωνεία, χρήση λόγιων εκφράσεων, το ρήμα στο τέλος της φράσης, αιφνιδιαστική κατάληξη, ακκισμοί στη γλώσσα. Όλα αυτά ενυπάρχουν και στο 16ο, κατά σειρά, βιβλίο της ποιήτριας, που έφερε ένα νέο κοινό στο πλέον απαιτητικό είδος γραφής, την ποίηση.
Μακριά από το ιστορικό και ηρωικό στοιχείο, σε μια εποχή που βομβαρδίζεται από ειδήσεις για αίματα, εθνικισμούς, πολέμους, συμφέροντα, φτώχεια, πείνες, θανάτους, η Κική Δημουλά δείχνει να εμπνέεται από το ιδιωτικό, από το υπαρξιακό, από το ερωτικό, τελικά, από το δωμάτιό της… Και αυτό να περνάει στον κόσμο. Στον κόσμο της. Γοητεύοντας μέσω της τεχνικής και του επιγράμματος:
«Ανάγκη τον έρωτα τον έπλασε ο θάνατος
από άγρια περιέργεια
να εννοήσει
τι είναι ζωή».
Και παρακάτω αποφαίνεται: «ένας υπναράς είναι ο θάνατος».
Για να μας δηλώσει:
«Ο, τι κλειδί και να΄ναι αυτό
και άλλης πόρτας, ξένης να ΄ναι
το αρπάζω
παρά να μείνω έξω».
Κάτι σαν… αυτοκριτική η παραδοχή:
«Η πιο ασφαλής κρυψώνα
είναι η ασάφεια».
«Τα εύρετρα» στο εξώφυλλο έχουν ένα κοσμητικό σχεδίασμα του εγγονού της ποιήτριας και είναι γραμμένα με το τονικό σύστημα. Αν και, πέραν της εικαστικής νοσταλγίας, οι ψιλές και οι δασείες ουδέν προσφέρουν στην «απόλαυση του κειμένου».
Η Κική Δημουλά, δηλαδή η Βασιλική Ράδου, γεννήθηκε στην Αθήνα στις 6 Ιουνίου του 1931. Πρώτη κόρη του υπαλλήλου της Τράπεζας Ελλάδας Χρήστου Ράδου από την Καλαμάτα και της Ελένης Καλαμαριώτη από τη Μεσσηνία. Μετά την αποφοίτησή της από το εξατάξιο Γυμνασίου προσλήφθηκε στην τράπεζα. Πρωτοδημοσίευσε πεζά κείμενα στο περιοδικό «Κύκλος», που κυκλοφορούσε η Τράπεζα Ελλάδας. Το 1950 δημοσίευσε στο περιοδικό «Νέα Εστία» τα πρώτα της ποιήματα. Το πρώτο της ποιητικό βιβλίο εξέδωσε το 1952 ο θείος της, Παναγιώτης Καλαμαριώτης, για να της το παρουσιάσει ως έκπληξη την ημέρα της ονομαστικής της εορτής. Όμως εκείνη, χρόνια μετά, το «αποκήρυξε».
Παντρεύτηκε τον ποιητή και απόφοιτο του Πολυτεχνείου Άθω Δημουλά, τον οποίο είχε γνωρίσει από τα μαθητικά της χρόνια, γιο της φιλολόγου της, ο οποίος την ενθάρρυνε στην ποίηση. Έκαναν δύο παιδιά, τον Δημήτρη και την Έλση.
Τα έργα της:
1952, Ποιήματα
1956, Έρεβος (εκδόσεις Στιγμή)
1958, Ερήμην (Στιγμή)
1963, Επί τα ίχνη (Φέξης)
1971, Το λίγο του κόσμου (Νεφέλη)
1981, Το τελευταίο σώμα μου (Κείμενα)
1988, Χαίρε ποτέ, (Στιγμή)
1994, Η εφηβεία της λήθης (Στιγμή)
1998, Ενός λεπτού μαζί (Ίκαρος)
1998, Ποιήματα (Ίκαρος)
2001, Ήχος απομακρύνσεων (Ίκαρος)
2003, Ο φιλοπαίγμων μύθος (Ίκαρος)
2004, Εκτός σχεδίου (Ίκαρος)
2005, Χλόη θερμοκηπίου (Ίκαρος)
2007, Μεταφερθήκαμε παραπλεύρως (Ίκαρος)
2009, Έρανος σκέψεων (Ίκαρος)
Οι άλλες μεγάλες χρονολογίες της ζωής της:
1972. Πήρε το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης.
1974. Συνταξιοδοτήθηκε από την Τράπεζα Ελλάδας.
1985. Ο θάνατος του συζύγου και μέντορά της στην ποίηση.
1989. Το Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης.
1995. Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών.
2002. Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.
Η Κική Δημουλά, μια ποιήτρια με «εύρετρα».
www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πέθανε ο ποιητής της Αρχαιολογίας


Ο διεθνούς φήμης επιστήμονας Γιάννης Σακελλαράκης ήταν ο τελευταίος μεγάλος αρχαιολόγος της γενιάς του


Μια μεγάλη μορφή της Αρχαιολογίας, ο Γιάννης Σακελλαράκης, πέθανε προχθές το βράδυ σε ηλικία 74 ετών, ύστερα από μια λεβέντικη αλλά άνιση μάχη με τον καρκίνο. Ο θάνατος τον βρήκε στο σπίτι του και η κηδεία έγινε χθες το πρωί σε στενό οικογενειακό κύκλο. Αλλά είναι βέβαιον ότι εκείνος θα ήθελε να βρίσκεται τώρα ψηλά στον Ψηλορείτη, στην τελευταία ανασκαφή του, στη Ζώμινθο. Γιατί εκεί μπορούσε, όπως έλεγε, να ζει τη μινωική γαλήνη των βουνών.

Δεν ήταν Κρητικός ο Γιάννης Σακελλαράκης, αλλά έγινε- άλλωστε διετέλεσε για αρκετά χρόνια διευθυντής του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου- και οι άνθρωποι στην Κρήτη δικό τους τον ένιωθαν. Του έγραφαν μαντινάδες, τον περίμεναν όχι μόνο κάθε καλοκαίρι για την ανασκαφή αλλά και σε κάθε τους σημαντική στιγμή, είτε εκλογές- είχε γίνει επίτιμος δημότης Ανωγείων και Αρχανών- είτε συνέδρια, γάμους και χαρές.

Ο τελευταίος από τους μεγάλους αρχαιολόγους της γενιάς του- δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι τον συνέδεε στενή φιλία με τον μεγαλύτερό του Μανώλη Ανδρόνικο -, ο Γιάννης Σακελλαράκης ήταν ένας επιστήμονας διεθνούς ακτινοβολίας, προσωπικότητα με μεγάλο έρεισμα, αναγνωρισμένος και στο εξωτερικό ως ο υπ΄ αριθμόν 1 γνώστης της Μινωικής Αρχαιολογίας.

Υπήρξε ο αρχαιολόγος που ανέσκαψε στην Κρήτη το Ιδαίο Αντρο, το σπουδαιότερο λατρευτικό ιερό της Μινωικής εποχής σε υψόμετρο 1.500 μ., τη σπηλιά δηλαδή όπου γεννήθηκε ο Δίας, φέρνοντας στο φως ευρήματα μοναδικής σημασίας και ποιότητας. Και στα Ανεμόσπηλια, ένα μικρό ιερό κορυφής, εντόπισε μια ανθρωποθυσία, ανακάλυψη που έγινε διεθνώς γνωστή- αν και στην Ελλάδα τον αντιμετώπισαν με επιθετικότητα. Ηταν επίσης εκείνος που έφερε στο φως το μινωικό ανάκτορο των Αρχανών στην Κρήτη και που ανέσκαψε ένα ακόμη σπουδαίο ιερό κορυφής, στα Κύθηρα.

Ο Γιάννης Σακελλαράκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1936. Αποφοίτησε από το τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και έκανε το διδακτορικό του στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης, όπου και δίδαξε ως καθηγητής. Αυτός και η πιστή σύντροφός του, η αρχαιολόγος Εφη Σαπουνά-Σακελλαράκη , εργάστηκαν μαζί στην ανασκαφή και συχνά στις δημοσιεύσεις. Εργαζόταν μανιωδώς ως πριν από περίπου έναν μήνα, για να προφθάσει να ολοκληρώσει το τελευταίο έργο του με βάση την αρχή ότι ο αρχαιολόγος υποχρεούται να μελετά και να δημοσιεύει ό,τι φέρνει στο φως. Παρήγαγε άλλωστε σπουδαίο επιστημονικό συγγραφικό έργο, με αμέτρητες δημοσιεύσεις αλλά και βιβλία για το ευρύτερο κοινό- σε έναν λόγο ποιητικό και φιλοσοφικό, που γοητεύει. Και εκείνος έτσι ήταν. Με βαθιά γνώση της ανθρώπινης φύσης και της μοίρας του επί Γης, σταθερός στις αξίες της ηθικής και της αξιοπρέπειας, με μια παλιού καιρού ευγένεια και γοητεία.

«Οραματίζομαι μια Αρχαιολογία που δεν θα είναι καταστροφική, διότι και εγώ νιώθω καταστροφέας. Αυτό ελπίζω για τους μελλοντικούς. Να έχουν καθαρότερη συνείδηση από τη δική μου» έλεγε. Τιμήθηκε, μεταξύ άλλων, με τον χρυσό σταυρό του Τάγματος της Τιμής της Ελληνικής Δημοκρατίας, ενώ βραβεύθηκε από την Ακαδημία Αθηνών και με το χρυσό μετάλλιο του Πανεπιστημίου Κρήτης. Το περασμένο καλοκαίρι ο Γιάννης Σακελλαράκης ανέβηκε για τελευταία φορά στη Ζώμινθο. «Εδώ είμαι καλύτερα. Αν αφήσω κάτι στην Αρχαιολογία, αυτό θα είναι η διάσταση των βουνών» μου είχε πει στην τελευταία συνομιλία μας.
TO BHMA

Πέμπτη, 28 Οκτωβρίου 2010

Ταινία για τα σκάνδαλα της παιδεραστίας στην Εκκλησία

Ο Γερμανός σκηνοθέτης Βιμ Βέντερς ανακοίνωσε σήμερα ότι σχεδιάζει να γυρίσει μία ταινία για τα σκάνδαλα παιδεραστίας στην Καθολική Εκκλησία, όπου θα καταγγέλλει την σιωπή του κλήρου, αρχίζοντας από τον Πάπα.

«Νομίζω ότι είναι ένα θέμα για μία ταινία», δήλωσε ο σκηνοθέτης από τις Βρυξέλλες, όπου βρίσκεται για να συμμετάσχει σε διαδήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προώθηση των σπουδών του κινηματογράφου.

Ο σκηνοθέτης των ταινιών «Paris, Texas (1984)», «Τα Φτερά του Έρωτα», «Buena Vista Social Club», κατηγορεί τον Πάπα Βενέδικτο XVI επειδή δεν σταμάτησε τον «φαύλο κύκλο» της σιωπής σχετικά με τις κακοποιήσεις των παιδεραστών στους κόλπους της Καθολικής Εκκλησίας.

«Η Εκκλησία στο σύνολό της, αρχίζοντας από τον Πάπα, τείνει πάντα να καλύπτει τα πράγματα και για πάρα πολύ καιρό επέμενε ότι ήταν καλύτερα να μην πει τίποτα. Αλλά οι βιαστές πρέπει να τιμωρηθούν» πρόσθεσε ο 65χρονος σκηνοθέτης.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σκελετός 2.500 ετών αποκαλύφθηκε στη Λάρνακα


Ο σκελετός μιας γυναίκας ηλικίας 2.500 ετών βρέθηκε σε ασύλητο τάφο στη Λάρνακα. Ο τάφος, στον οποίο βρέθηκαν και έξι αγγεία, ανακαλύφθηκε στην κοινότητα Ορμήδεια, κατά τη διάρκεια εργασιών διαπλάτυνσης δρόμου. Σύμφωνα με το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου, ο τάφος είναι λαξευτός, θαλαμοειδής και ανάγεται στο τέλος της αρχαϊκής περιόδου, περίπου στο 500 π.Χ. Τα ευρήματα θεωρούνται τεράστιας σημασίας για τους επιστήμονες, καθώς είναι από τα λίγα που έχουν βρεθεί στην περιοχή. Όπως ανέφερε επιστήμονας του Τμήματος Αρχαιοτήτων, η περιοχή θεωρείται πλούσια σε αρχαιολογικά ευρήματα, αλλά ελάχιστα έχουν αποκαλυφθεί εξαιτίας της δράση του πρόξενου των ΗΠΑ, Λουίτζι Τσέσνολα, ο οποίος προέβη σε εκτεταμένη τυμβωρυχία και αρχαιοκαπηλία τον 19ο αιώνα. Πάρα πολλά από τα αρχαιολογικά ευρήματά του Τσέσνολα, τα οποία δεν είχαν ανασυρθεί με επιστημονικό τρόπο, βρίσκονται σήμερα στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης.

ΤΑ ΝΕΑ

Τετάρτη, 27 Οκτωβρίου 2010

Οκτ 28, 1940: Italy invades Greece


On this day in 1940, Mussolini's army, already occupying Albania, invades Greece in what will prove to be a disastrous military campaign for the Duce's forces.
Mussolini surprised everyone with this move against Greece; even his ally, Adolf Hitler, was caught off-guard, especially since the Duce had led Hitler to believe he had no such intention. Hitler denounced the move as a major strategic blunder. According to Hitler, Mussolini should have concentrated on North Africa, continuing the advance into Egypt. Even Mussolini's own chief of army staff found out about the invasion only after the fact. But despite being warned off an invasion of Greece by his own generals, despite the lack of preparedness on the part of his military, despite that it would mean getting bogged down in a mountainous country during the rainy season against an army willing to fight tooth and nail to defend its autonomy, Mussolini moved ahead out of sheer hubris, convinced he could defeat the Greeks in a matter of days. He also knew a secret, that millions of lire had been put aside to bribe Greek politicians and generals not to resist the Italian invasion. Whether the money ever made it past the Italian fascist agents delegated with the responsibility is unclear; if it did, it clearly made no difference whatsoever-the Greeks succeeded in pushing the Italian invaders back into Albania after just one week, and the Axis power spent the next three months fighting for its life in a defensive battle. To make matters worse, virtually half the Italian fleet at Taranto had been crippled by a British carrier-based attack. Mussolini had been humiliated.



HISTORY CHANNEL

Η Νίκη του Καλλιμάχου αποκαλύπτεται 25 αιώνες μετά


Της Γιωτας Συκκα

ΜΝΗΜΕΙΟ. Ξαφνιασμένοι ευχάριστα, αλλά και με απορία για το τι έκρυβαν τα τεράστια λευκά πανιά, οι επισκέπτες του νέου Μουσείου της Ακρόπολης χθες το μεσημέρι, είχαν την ευκαιρία να δουν τα αποκαλυπτήρια της Νίκης του Καλλιμάχου.

Το Μνημείο ξαναστήθηκε έπειτα από 25 αιώνες και τώρα προστέθηκε στα εκθέματα της αίθουσας των αρχαϊκών. Ψηλό, 4,68 μ., δεν συναρμολογήθηκε με τον κλασικό τρόπο και τις απαραίτητες συμπληρώσεις πάνω στον σκελετό από ανοξείδωτο χάλυβα στον οποίο στηρίζονται τα θραύμαστα. Ο επισκέπτης βλέπει τα κενά σημεία, εκεί όπου δεν υπήρχαν άλλα τμήματα για να ολοκληρώσουν τη μορφή του.

Το αναθηματικό αυτό μνημείο έγινε προς τιμήν του Πολέμαρχου Καλλιμάχου. Εναν από τους δέκα στρατηγούς των Αθηναίων που αποφάσισαν τη σύγκρουση της Αθήνας με την αυτοκρατορία των Περσών το 490 π.Χ. Το όνομά του έμεινε στην ιστορία, θύμισε ο Δ. Παντερμαλής, γιατί η δική του ψήφος, η ενδεκάτη, έκρινε το αδιέξοδο. Οταν ισοψήφησαν οι στρατηγοί, υποστηρίζοντας οι πέντε ότι είναι μάταιο να συγκρουστεί η Αθήνα με τους παντοδύναμους Πέρσες και οι άλλοι πέντε, συμφωνώντας με τη γνώμη του Μιλτιάδη να αγωνιστούν στον Μαραθώνα.

Ο Καλλίμαχος έπεσε γενναία στη μάχη για την ελευθερία της πατρίδας και οι Αθηναίοι τον απεικόνισαν μαζί με τον Μιλτιάδη ως πρωταγωνιστή στην περίφημη ζωγραφική παράσταση της μάχης, στην Ποικίλη Στοά.

Τον Φεβρουάριο του 1886, κοντά στο Ερέχθειο βρέθηκαν τα κομμάτια ενός αγάλματος Νίκης. Χρειάστηκαν δεκαετίες για να συνδυαστούν με τα θραύσματα ιωνικού κίονα όπου σωζόταν αποσπασματικά μια σπουδαία επιγραφή: «ανέθεκεν Αφιδναίος ταθεναίαι», «πολέμαρχος Αθεναίον», «άγγελον αθανάτων», «παισίν Αθεναίων μνημείον».

«Το συμπέρασμα ήταν προφανές. Ο Αφιδναίος πολέμαρχος ήταν ο Καλλίμαχος και το αφιέρωμα ήταν για τη θεά του Βράχου, την Αθηνά. Tο άγαλμα ήταν η Νίκη, που ως θεϊκή αγγελιαφόρος βιαζόταν να φέρει το μήνυμα για την έκβαση της μάχης».

Από παριανό μάρμαρο η Νίκη απεικονίζεται με έντονο διασκελισμό να σπεύδει προς τα δεξιά του θεατή. Μοιάζει να ανεμίζει με τον χιτώνα ανάμεσα στα σκέλη. Οι εννέα τρυπούλες στο λαιμό χρησίμευαν για τη στερέωση κοσμήματος. Τα κυματιστά μαλλιά και το χρώμα στα φτερά κάνουν τη μορφή της εντυπωσιακότερη. Στο χέρι της κρατούσε μάλλον το κηρύκειο του αγγελιαφόρου.

Ενα μικρό πρόπλασμα δεξιά του μνημείου δείχνει πώς ήταν η αρχική μορφή. Αντίγραφο αυτού του προπλάσματος δόθηκε δώρο στον υπουργό κ. Παύλο Γερουλάνο που έκανε τα αποκαλυπτήρια.

«Δεν αποκαλύπτουμε ένα μνημείο ενός ακόμη ηρωικού στρατηγού αλλά μιας δημοκρατικής διαδικασίας, μιας δημοκρατικής ψήφου που άλλαξε τον ρουν της ιστορίας», υπογράμμισε ο υπουργός θυμίζοντας τα λόγια του Μιλτιάδη όταν έπεισε τον Καλλίμαχο πολεμήσουν στον Μαραθώνα: «Ολα τώρα κρέμονται πάνω σου».
Η ΚΗΘΗΜΕΡΙΝΗ

Τρίτη, 26 Οκτωβρίου 2010

Έκθεση για το πολεμικό ναυτικό στους Βαλκανικούς πολέμους


Έκθεση για το πολεμικό ναυτικό στους Βαλκανικούς πολέμους
Μήνυμα προς τους «γείτονες» για τη διαμόρφωση συνθηκών σταθερότητας και ασφάλειας στην περιοχή, στη βάση του διεθνούς δικαίου και του σεβασμού των διεθνών και ευρωπαϊκών πρακτικών, αλλά και προς τον ελληνικό λαό να μην επιτρέψει, η οικονομική κρίση, να επηρεάσει «το φρόνημα και την εθνική ενότητα μας», έστειλε εγκαινιάζοντας την έκθεση «Το ελληνικό πολεμικό ναυτικό κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων 1912-13» στο Πολεμικό Μουσείο, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Ευάγγελος Βενιζέλος.
«Η απαισιοδοξία, η μιζέρια και η ηττοπάθεια, που δυστυχώς κυριαρχούν στην οικονομική και κοινωνική ζωή δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να επηρεάσουν το φρόνημα μας, την εθνική μας ενότητα και δεν πρέπει να τα αφήσουμε να εισχωρήσουν στο πεδίο της εξωτερικής και της αμυντικής πολιτικής. Διότι δεν υπάρχει τίποτε πιο σημαντικό, ιδίως όταν βρισκόμαστε σε οικονομικές δυσκολίες, από τη διατήρηση της υπερηφάνειας μας, της εθνικής μας ταυτότητας και της εθνικής μας ενότητας» τόνισε ο υπουργός.
Ο κ. Βενιζέλος τόνισε ακόμη ότι «πάγια θέση της χώρας μας είναι ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου» και πρόσθεσε: «Στέλνουμε μια ακόμη φορά στους γείτονες μας, το μήνυμα πώς μόνο ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου, μόνο ο σεβασμός των κοινών ευρωπαϊκών και ΝΑΤΟικών πρακτικών και στο χώρο του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου θα μας επιτρέψει να διαμορφώσουμε μια περιοχή ειρήνης, σταθερότητας και ασφάλειας, προς όφελος όλων των λαών».
Η έκθεση εγκαινιάστηκε από τον υπουργό, παρουσία της στρατιωτικής ηγεσίας της χώρας, ενώ τιμήθηκε από τον κ. Βενιζέλο ο συλλέκτης Αλέξανδρος Χαϊτογλου για την πολύτιμη συνδρομή του στη διοργάνωση της. Προηγήθηκε η προβολή δεκαπεντάλεπτου ντοκιμαντέρ για τη δράση του πολεμικού ναυτικού κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων.
Η δράση του πολεμικού ναυτικού στους Βαλκανικούς Πολέμους 1912-13
Το ελληνικό πολεμικό ναυτικό και κυρίαρχα όπλα του το θωρηκτό «Αβέρωφ» με επικεφαλής τον ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη και τις φρεγάτες «Ύδρα, Σπέτσες, Ψαρρά», μολονότι αριθμητικά μικρότερο από το τουρκικό πολεμικό ναυτικό αναδείχθηκε νικητής σε δύο ναυμαχίες, στα ανοιχτά των Δαρδανελλίων (Ναυμαχία Έλλης στις 3.12.1912 και στη Ναυμαχία της Λήμνου στις 5.1.1913) και κατάφερε να καταγράψει τρεις παγκόσμιες πρωτιές στη στρατιωτική ιστορία.
Η πρώτη ήταν η διάνυση του υποβρυχίου «ΔΕΛΦΙΝ», των 1100 μιλίων που το χώριζαν από το πεδίο των ναυμαχιών, με συνεχή πλόα, πριν ακόμη το πλήρωμα του προλάβει να ολοκληρώσει την εκπαίδευση του στη Γαλλία. Η δεύτερη παγκόσμια πρωτιά αφορά τον αποτυχημένο τορπιλισμό του τουρκικού πολεμικού «Μετζιτιέ» από το ίδιο υποβρύχιο την 9η Δεκεμβρίου 1912. Η ρουκέτα διαβρώθηκε από τα νερά, άλλαξε πορεία και βυθίστηκε χωρίς να προκαλέσει ζημίες στο τουρκικό πλοίο. Ωστόσο, ήταν η πρώτη φορά που επιχειρείτο τορπιλισμός από υποβρύχιο στα στρατιωτικά χρονικά.
Τέλος, η υπερπτήση του υδροπλάνου «Ναυτίλος» στις 24.1.1913 πάνω από τη θέση «Ναγαρά» του Ελλησπόντου, όπου βρισκόταν το ορμητήριο του τουρκικού στόλου με πλήρωμα τον λοχαγό Μουτούση και τον σημαιοφόρο Μωραϊτίνη, προς υποβοήθηση των ναυτικών δυνάμεων, ήταν η πρώτη συνδυασμένη αεροναυτική επιχείρηση της πολεμικής ιστορίας.
Ξεχωριστή ωστόσο θέση στη συνείδηση ιδιαίτερα των Θεσσαλονικέων, καθώς συνδέεται με την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης, η επέτειος της οποίας γιορτάζεται αύριο, διατηρεί το πολεμικό επίτευγμα της καταβύθισης της θωρακισμένης κορβέτας «Φετχί Μπουλέντ», που ήταν προσαραγμένη στον Θερμαϊκό Κόλπο.
Ο υποπλοίαρχος Νικόλαος Βότσης, κυβερνήτης του Τορπιλοβόλου Νο 11 κατάφερε να πλησιάσει στον όρμο του «Καράμπουρνου» και να το βυθίσει τη νύχτα της 18ης προς 19η Οκτωβρίου 1912. Η καταβύθιση του «Φετχί Μπουλέντ» θεωρήθηκε καλός «οιωνός» για την μάχη των Γιαννιτσών, που ξεκινούσε την επομένη ημέρα και που οδήγησε λίγες μέρες αργότερα στην απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης.
www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Δύο Έλληνες επιστήμονες προσκεκλημένοι στην Academia Europaea

Σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε το Ι.Τ.Υ. (Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών), «ενημερώνουμε ότι για πρώτη φορά προσεκλήθησαν στην Academia Europaea 2 Έλληνες Επιστήμονες Πληροφορικής, ο Καθηγητής Παύλος Σπυράκης (Πανεπιστήμιο Πατρών και Διευθυντής ΕΑΙΤΥ) και ο Καθηγητής Κωνσταντίνος Στεφανίδης (Πανεπιστήμιο Κρήτης, Διευθυντής Ινστιτούτου Πληροφορικής του ΙΤΕ).
Ως τώρα, μέλη της Ακαδημίας Ελληνικής Καταγωγής στην Πληροφορική είναι οι Καθηγητές Χρ. Παπαδημητρίου (ΗΠΑ) και ο Ι. Σηφάκης (Γαλλία). Η Ακαδημία αυτή είναι η μόνη Οριζόντια Ευρωπαϊκή Ακαδημία Επιστημών. Η Διάκριση αυτή τιμά τους Έλληνες Επιστήμονες και τα Ελληνικά ΑΕΙ».
kathimerini.gr

Στην εντατική ο Θανάσης Βέγγος


Στην Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Πανεπιστημιακού νοσοκομείου της Πάτρας εισήχθη ο Θανάσης Βέγγος, καθώς παρουσίασε πρόβλημα στο αναπνευστικό.

Ο δημοφιλής ηθοποιός νοσηλεύεται εδώ και περίπου 10 ημέρες, ύστερα από προγραμματισμένη νευροχειρουργική επέμβαση στο κεφάλι.

Όμως, μετά την επιπλοκή που παρουσίασε, οι γιατροί που τον παρακολουθούν, έκριναν πως έπρεπε να μεταφερθεί στην μονάδα.

TA NEA

Ολες οι τέχνες κάτω από την ίδια στέγη


Της ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΑΡΚΑ
Ορισμένοι θα ζήλεψαν λίγο. Στην εποχή των σκληρών περικοπών μια ολοκαίνουργια και υπερσύγχρονη «Στέγη» για όλες τις τέχνες συστήνεται. Να που δεν «κλείνουν» όλα σ' αυτή τη χώρα. Η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση δέχθηκε χθες για πρώτη φορά κοινό στο νέο της κτίριο στη λεωφόρο Συγγρού.
Οι διευθυντές των σημαντικότερων πολιτιστικών φορέων της χώρας (Μουσείο Ακρόπολης, Μουσείο Μπενάκη, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Μέγαρο Μουσικής, Εθνική Πινακοθήκη κ.ά.) ήταν εκεί. Και είδαν για πρώτη φορά από μέσα το κτίριο που έχτισε το γαλλικό αρχιτεκτονικό γραφείο Architecture Studio του Ζαν Νουβέλ. Είδαν την εντυπωσιακή κεντρική σκηνή των 900 θέσεων, αλλά και τη μικρή σκηνή των 220 θέσεων -ικανές και οι δύο να ανταποκριθούν σε απαιτητικά θεάματα πολυμέσων, ακόμη και εικονικής πραγματικότητας. Στο εντυπωσιακό φουαγέ του ισογείου κυριαρχεί ο «Υγρός Ουρανός», το μπαρ-εγκατάσταση της γνωστής εικαστικού Αιμιλίας Παπαφιλίππου.
Ο υπόγειος εκθεσιακός χώρος των 600 τ.μ. δεν μας αποκαλύφθηκε. Θα πρέπει να περιμένουμε έως τον Φεβρουάριο, οπότε και θα εγκαινιαστεί με την πρώτη μεγάλη διεθνή έκθεση, «Πολυγλωσσία». Θα παρουσιάζει καλλιτέχνες ελληνικής καταγωγής (από τον Νάσο Δάφνη μέχρι τον Μίλτο Μανέτα) που έχουν γεννηθεί ή ζουν και δημιουργούν εκτός Ελλάδας, υπό την επιμέλεια της Μαριλένας Καρρά, υπεύθυνης των εικαστικών στη «Στέγη».
Το κτίριο, με τις οριζόντιες μαρμάρινες λευκές περσίδες στο κέλυφός του, αντανακλά και «παίζει» με το έντονο αττικό φως, όταν τη νύχτα αποκαλύπτει το εσωτερικό του. Χάρη στον εξωτερικό φωτισμό της Ελευθερίας Ντεκώ «μεταμορφώνεται» χρωματικά. Αργότερα, στον τελευταίο όροφο, θα «ανοίξει» εστιατόριο, με υπέροχη θέα στην Ακρόπολη, στου Φιλοπάππου, στον Λυκαβηττό και τον Σαρωνικό. Ολόκληρο το κτίριο καλύπτει ένα οικοδομικό τετράγωνο και διαθέτει εσωτερικούς χώρους συνολικού εμβαδού 18.000 τ.μ.
Παραγωγή, όχι μόνο φιλοξενία
Το ίδιο τολμηρό είναι και στις προθέσεις του. «Η Στέγη απορρίπτει τον παθητικό ρόλο της φιλοξενίας πολιτιστικών γεγονότων και γίνεται ένας δυναμικός, συγκροτημένος μηχανισμός παραγωγής και προαγωγής του σύγχρονου πολιτισμού», τονίζει ο πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση, Αντώνης Παπαδημητρίου. Εμφαση θα δοθεί στο έργο Ελλήνων δημιουργών, στις νέες δυνάμεις που αναδύονται. Και ήδη αποδεικνύεται. Στο θεατρικό ρεπερτόριό του, υπό την ευθύνη της Κάτιας Αρφαρά, θα δούμε τρεις νέες παραγωγές της «Στέγης» αφιερωμένες στη γερμανόφωνη δραματουργία:
* Η νεοσύστατη ομάδα Bijoux de Kant του σκηνοθέτη και εικαστικού Γιάννη Σκουρλέτη και του συνθέτη Κώστα Δαλακούρα «ανεβάζει» «Βέρθερο».
* Ο Ανέστης Αζάς και μια ομάδα νέων ηθοποιών θα παρουσιάσουν για πρώτη φορά στην Ελλάδα την «Αποστολή» (1979) του Χ. Μίλερ.
* Ο Στάθης Λιβαθινός τον «Θάνατο του Δαντόν» του Μπίχνερ.
* Η ομάδα Κανιγκούντα ένα διαφορετικό πορτρέτο της Αθήνας: «Πόλη-Κράτος».
Κασίερς, Βαρλικόφσκι, Νατζ
Από τις προσκεκλημένες παραστάσεις ξεχωρίζουν τα ονόματα: της γνωστής κολεκτίβας ηθοποιών TgStan, ο Βέλγος Γκι Κασίερς, ο ελληνικής καταγωγής αστέρας της «Κομεντί Φρανσέζ» Ντενί Πονταλιντές, ο Κριστόφ Βαρλικόφσκι (σε συνεργασία με το Ελληνικό Φεστιβάλ του Γιώργου Λούκου, ο οποίος είναι και μέλος του Δ.Σ. του Ιδρύματος Ωνάση).
Ομοίως η «Στέγη» στον χορό στηρίζει τις παραγωγές χορογράφων όπως οι Μαριέλα Νέστορα, Λίντα Καπετανέα, Γιάννης Μανταφούνης, Κατερίνα Παπαγεωργίου, Αγγελική Στελλάτου, ενώ μετακαλείται ο περίφημος Ούγγρος χορογράφος Γιόζεφ Νατζ με το «Cherry-Brandy», βασισμένο σε κείμενα του Τσέχοφ, που παρουσιάστηκε τον περασμένο Ιούλιο στη Μόσχα, αλλά και το Εθνικό Μπαλέτο της Ισπανίας με τρεις χορογραφίες του Νάτσο Ντουάτο.
Τους θεατές κάθε ηλικίας θα ψυχαγωγήσουν μέσα από παραστάσεις και εργαστήρια το περίφημο «Αόρατο Τσίρκο» της Βικτόρια Τσάπλιν και του Ζαν-Μπατίστ Τιερέ (αμέσως μετά τα Χριστούγεννα), καθώς και οι Εμμανουέλα Καποκάκη («Πράσσειν άλογα») και Κατερίνα Αντωνακάκη.
Μέσα και η Καμεράτα
Από την ύστερη Αναγέννηση και το μπαρόκ μέχρι το ελληνικό λαϊκό τραγούδι και τη σύγχρονη ηλεκτρονική μουσική καλύπτουν οι μουσικές εκδηλώσεις που επέλεξε ο εκτελεστικός διευθυντής της «Στέγης», Χρήστος Καρράς. Το Ιδρυμα Ωνάση αναλαμβάνει την οικονομική στήριξη της Καμεράτας αλλά και της Ορχήστρας των Χρωμάτων. Η πρώτη δεν αποκηρύσσει τη σχέση της με το Μέγαρο, αλλά σηματοδοτεί με τη «Στέγη» μια νέα προγραμματική ανεξαρτησία, βασισμένη στη δουλειά που έχει ήδη κάνει με τα όργανα εποχής υπό την καλλιτεχνική καθοδήγηση του Γιώργου Πέτρου. Ετσι θα παρουσιάσει διαμάντια της μπαρόκ και πρώιμης κλασικής περιόδου, μετακαλώντας σημαντικούς ερμηνευτές όπως τον βιολονίστα Φάμπιο Μπιόντι.
Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου, διευθυντής της ΕΡΑ, επιμελείται τον κύκλο «Ο άγνωστος Ελληνισμός» συστήνοντάς μας δημιουργούς όπως ο Παναΐτ Ιστράτι ή ακόμη και ο Σταύρος Κουγιουμτζής. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το πολυήμερο αφιέρωμα στον συνθέτη Γιώργο Απέργη, αλλά και το τριήμερο φεστιβάλ Borderline για τον μη ακαδημαϊκό ηλεκτρονικό πειραματισμό.
«Η Στέγη ήρθε να συμπληρώσει ένα κενό κι όχι να δράσει ανταγωνιστικά προς τα άλλα σημαντικά ιδρύματα», τόνισε εξ αρχής ο Αντώνης Παπαδημητρίου. Κάτι μας λέει όμως ότι θα ταρακουνήσει τα νερά με τις επιλογές του. Πανευτυχή τα ξένα ινστιτούτα στην Ελλάδα (Γαλλικό, Γκέτε, Θερβάντες) βρήκαν έναν πολύτιμο σύμμαχο... *
Φτηνά εισιτήρια
Η «Στέγη» κρατάει για τις υψηλού επιπέδου εκδηλώσεις της πολύ προσιτά εισιτήρια - από 7 ευρώ μέχρι (σε σπάνιες περιπτώσεις) 60 ευρώ.
Ανοίγει στις 24 Νοεμβρίου με τους «Διαλόγους των Αθηνών», ενώ τα επίσημα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν στις 7 Δεκεμβρίου. Περισσότερα στο www.sgt.gr
Πρόγραμμα
ΘΕΑΤΡΟ
* «Ο ήχος της σιωπής» του Λετονού Αλβις Χερμάνις (16-19/12)
**«Οι Αντιγόνες» από τη φλαμανδική ομάδα Tg Stan (7-9/1)
* «Βέρθερος» από τους Bijoux de Kant (14-30/1)
* «Ο θάνατος του Δαντόν» του Μπίχνερ από τον Στάθη Λιβαθινό (Ιανουάριος/Φεβρουάριος)
* «Κάτω από το ηφαίστειο» του Γκι Κασίερς (24-26/2)
* «Η αποστολή» του Χ. Μίλερ σε α' πανελλήνια παρουσίαση από τον Ανέστη Αζά (3-19/3)
* «Πόλη-κράτος» από το θίασο Κανιγκούντα 26-30/4 & 2-13/5)
* «Σκηνές από ένα γάμο» του Μπέργκμαν από το θέατρο Τονίλγκρουπ του Αμστερνταμ (27-30/4)
* «Υπόθεση Τζέκιλ» με τον αστέρα της Κομεντί Φρανσέζ, Ντενί Πονταλιντές (24-26/5)
* «(Α)pollonia» του Κριστόφ Βαρλικόφσκι (7-10/6)
ΜΟΥΣΙΚΗ
**Αφιέρωμα στον Ελληνορουμάνο λογοτέχνη Παναΐτ Ιστράτι σε σκηνοθεσία-ερμηνεία Δ. Αβδελιώδη (22/12)
* Εργα του Σταύρου Κουγιουμτζή σε πρώτη πανελλήνια εκτέλεση (24/1)
* Ο Τυνήσιος Ανουάρ Μπράχεμ (1/2)
* Λορέντα Ράμου και Medea Electronique (5-6/2)
* Πάολο Παντόλφο (13/2)
* Αφιέρωμα στον Δημήτρη Λάγιο (22/2)
* «Σινεποίημα» του Σάκη Παπαδημητρίου (24-25/2)
* Σαβίνα Γιαννάτου, Γιώτα Φέστα και το ανσάμπλ Constantinople (10/3)
* Αφιέρωμα στον Σωκράτη Σινόπουλο (29/3)
* Φεστιβάλ Borderline για το μουσικό ηλεκτρονικό πειραματισμό (31/3, 1-2/4)
* Στέφαν Μίκους (3/4)
* Το πορτρέτο του συνθέτη Γιώργου Απέργη (8-17/4)
* Kronos Quartet (5/5)
* Ορχήστρα δωματίου Wiener Concert-Verein (7/5)
* Ο Τζακ ντε Τζονέτ με το συγκρότημά του (17/5)
ΧΟΡΟΣ
* Yelp Dance Company (18-20/12)
* Γιόζεφ Νατζ «Cherry-Brandy» (6-9/1)
* Rootlessroot της Λίντας Καπετανέα (11-20/2)
* Ομάδα Υψιλον της Αγγελικής Στελλάτου (19-31/3, 1-2/4)
* Γιάννης Μανταφούνης (23-26/3)
* Εθνικό Μπαλέτο Ισπανίας (11-15/5)
* Adlibdances Κατερίνα Παπαγεωργίου (18-20/5)
ΓΡΑΜΜΑΤΑ
* Συναντήσεις με διεθνείς προσωπικότητες τεσσάρων θεματικών: «Μεσόγειος», «Η ελληνική κοινωνία σε αναστοχασμό», «Η ιστορία με το φακό του παρόντος», «Επιστήμη και τεχνολογία στον 21ο αιώνα».
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

«Φάρσα και σάτιρα μαζί»


Από την τρόικα και το Μνημόνιο έως το Βατοπέδι και την Εκκλησία, την «τρομοκρατία» της τηλεόρασης, τη σόου μπίζνες και τις «μπίζνες» με τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις, «Τα κορίτσια με τα μαύρα» που κάνουν απόψε πρεμιέρα στο θέατρο «Αλίκη» δεν αφήνουν κανέναν... παραπονεμένο.
Η εκρηκτική κωμωδία των Αλέξανδρου Ρήγα - Δημήτρη Αποστόλου για τη σύγχρονη Ελλάδα, τη διαφθορά, τη διαπλοκή και την «ευλογημένη απάτη» μας μεταφέρει στη γυναικεία Μονή της Παναγιάς της Μαυροβουνιώτισσας, κάπου στη Βόρεια Ελλάδα, η οποία έχει μετατραπεί σε άντρο εμπορίου χασίς, πλυντήριο πορνείας, κοιτίδα ιερόσυλων και βλάσφημων κατασκευαστών θαυμάτων, εκποιητών εκκλησιαστικής περιουσίας, επίορκων αστυνομικών, διαπλεκόμενων υπουργών και καταφύγιο άνομων συμφερόντων.
Το έργο είναι επικεντρωμένο σε δύο μοναχές. Η μία φέρνει Σέρβες πόρνες ως δόκιμες μοναχές και τις διοχετεύει στην υψηλή κοινωνία. Τις παραλαμβάνει μια «μάνατζερ» νέων καλλιτεχνών. Η άλλη έχει πάρει ευρωπαϊκή επιδότηση για να καλλιεργήσει καλαμπόκι και τελικά καλλιεργεί χασίς. «Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι μια κωμωδία καταστάσεων στα όρια ή, αν θέλετε, μια ηθογραφική κωμωδία. Ρίχνουμε μια γλυκόπικρη ματιά σε ό,τι συμβαίνει σήμερα, σχολιάζουμε και κριτικάρουμε ό,τι μας θίγει» υπογραμμίζει ο Αλέξανδρος Ρήγας, ο οποίος υπογράφει και τη σκηνοθεσία.
«Παράλογο»
«Το έργο έχει μέσα του το παράλογο που έχει και η ίδια η ζωή. Το έχουμε και εκ γενετής οι ηθοποιοί το παράλογο, οπότε καταλαβαίνετε για τι συνδυασμό μιλάμε...» λέει η Χρυσούλα Διαβάτη που υποδύεται τη... μάνατζερ. «Πολύ φοβάμαι ότι δεν θα μας αφήνει ο κόσμος να λέμε τις ατάκες μας από το γέλιο». Αν και κωμωδία, το έργο έχει «καταιγιστικό ρυθμό, γι’ αυτό και είναι δύσκολο. Απαιτεί τεχνική, ρυθμό και προσήλωση» σύμφωνα με την ίδια.
«Φάρσα και σάτιρα μαζί» το χαρακτηρίζει η Ελένη Καστάνη, η μοναχή που εισάγει τις Σέρβες «καλλιτέχνιδες». «Είναι γρήγορο, κρατάει τον θεατή, δεν τον αφήνει να σκεφτεί. Μόνο διασκεδάζει». Η διασκέδαση αποτελεί το ζητούμενο σήμερα; «Είναι πολύ φορτισμένος ο κόσμος. Πολύ συνειδητά παίζω σε μια φάρσα».
Τα σκηνικά φιλοτέχνησε ο Μανόλης Παντελιδάκης και τα κοστούμια η Εβελυν Σιούπη. Πρωταγωνιστούν οι: Χρύσα Ρώπα, Ελένη Καστάνη, Ρένος Χαραλαμπίδης, Σωτήρης Καλυβάτσης, Σοφία Μουτίδου και η Χρυσούλα Διαβάτη. Μαζί τους οι (αλφαβητικά): Γιάννης Αθητάκης, Μαρία Διακοπαναγιώτου, Λευτέρης Ζαμπετάκης, Λευτέρης Λαμπράκης, Βασιλική Μπισαράκη, Παρθένα Χαροζίδου.
«Από την πρώτη στιγμή»
«Πρόβες, πολλές πρόβες. Ψοφήσαμε!» αναφέρει η Χρύσα Ρώπα, η μοναχή που για άλλο πήρε τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις και αλλού τις χρησιμοποίησε. Το έργο τής «άρεσε από την πρώτη στιγμή».
Αντιγόνη Καράλη
akarali@pegasus.gr

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ

Κρύβει κι άλλα µυστικά το Περιβόλι της Παναγιάς


Ο Παύλος Μυλωνάς στο Άγιον Όρος σε άνοιγμα του πύργου της Μονής Καρακάλλου, 1960

Παλίµψηστο αρχιτεκτονικής από Ευρώπη και Ανατολή, µε µεγάλα στατικά ατού - όπως οι αντισεισµικοί πεσσοί- είναι οι µονές στο Άγιον Όρος, σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα διεθνούς συνεδρίου.
«Όσοι ζωντανοί», πορευθείτε στο Άγιον Όρος. Ελάτε σαν απλοί προσκυνητές, ελάτε να γνωρίσετε µονοπάτια απάτητα, χώρες ονειρώδεις, ασκητές, σοφούς, άγιους ανθρώπους...». Είναι η ακροτελεύτια παράγραφος του ενθουσιώδους εγερτήριου σαλπίσµατος του αρχιτέκτονα Παύλου Μυλωνά, που καλούσε µε κείµενό του από το περιοδικό «Ζυγός» (1964) επαΐοντες και µη να ευαισθητοποιηθούν γύρω από το ζήτηµα του µέλλοντος της µοναστικής πολιτείας, η οποία τότε γιόρταζε τα 1.000 χρόνια από την ίδρυση της Μεγίστης Λαύρας, του πρώτου αγιορείτικου κοινοβίου.

Σήµερα, 1.046 χρόνια µετά την ίδρυση του πρώτου αγιορείτικου µοναστηρίου, έχει περάσει µισός και πλέον αιώνας από την έναρξη της σχέσης του αρχιτέκτονα Παύλου Μυλωνά (1915 -2005) µε το Άγιον Όρος του οποίου αποτύπωσε αρχιτεκτονικά (σε σχέδια, φωτογραφίες αλλά και κείµενα) κάθε τετραγωνικό εκατοστό γης σ΄ ένα τεράστιο αρχείο.
Με αφορµή αυτό το ογκώδες και στην πλειονότητα των στοιχείων του αδηµοσίευτο αρχείο που παραχωρήθηκε και στεγάζεται στο Μουσείο Μπενάκη ως τµήµα των Αρχείων Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής, το Περιβόλι της Παναγιάς βρέθηκε στη Θεσσαλονίκη στο επίκεντρο ειδικού διεθνούς συνεδρίου για την «Αρχιτεκτονική του Αγίου Όρους, ιστορία και έρευνα» καθώς και παράλληλης έκθεσης µε αρχιτεκτονικά σχέδια, φωτογραφίες και κείµενα.

Στα κοινωνιολογικά -πολιτισµικά και ιστορικά στοιχεία δέκα και πλέον αιώνων που διαµόρφωσαν την αρχιτεκτονική του Αγίου Όρους (µονές, σκήτες και δηµόσιοι χώροι) αναφέρθηκαν οι οµιλητές του τριήµερου συνεδρίου, το οποίο ολοκληρώθηκε χθες το απόγευµα.
Είναι χαρακτηριστικές οι αναφορές εισηγητών στον κοσµοπολιτισµό της ρωσικής αρχιτεκτονικής του Αγίου Όρους κατά τους 18ο - 19ο αι. και την αποµάκρυνσή της από τα βυζαντινά πρότυπα, στην αρχιτεκτονική των σκητών που δεν ακολουθούν τον αθωνικό τύπο των ναών και µονών, στις µη αναµενόµενες επιρροές της πολυεθνικής και πολυπολιτισµικής διαχρονικής κοινωνίας του Αγίου Όρους στην ανώνυµη αρχιτεκτονική του.

Υπήρξαν µάλιστα εκπλήξεις από τη στατική συµπεριφορά πεσσών στις µονές του Περιβολιού της Παναγιάς. Η πυρκαγιά που ξέσπασε το 2004 στη Μονή Χιλανδαρίου και κατέκαυσε το µοναστήρι αποκάλυψε «ακλόνητο» έναν πεσό διαµέτρου 1,70 µ. στο εσωτερικό της.
Ήταν αυτός -κατασκευής άγνωστων µηχανικών του 1800- που έσωσε επί δύο και πλέον αιώνες τη µονή από τους φυσικές απειλές που είχαν µεσολαβήσει.
Άλλες εκπλήξεις ήταν και τα στοιχεία που αποκαλύφθηκαν για «βιβλία εσόδων εξόδων» (αναφέρονται ως «Κώδικες δοσοληψιών») που κρατούσαν οι µονές (Εσφιγµένου, Σταυρονικήτα κ.ά.) του Αγίου Όρους από την εποχή του 17ου - 18ου αι. Στις δοσοληψίες των µονών αναφέρονται ποσά (γρόσια εποχής), αποδέκτες και αιτία της δοσοληψίας (σε µαστόρους για κατασκευές, κοσµικούς ζωγράφους για εικονογραφήσεις, παραγωγούς και µεταφορείς για αγορές αγαθών όπως καφές, ζάχαρη κ.ά.).

Συµπερασµατικά, η µοναστική πολιτεία χαρακτηρίζεται στη διαχρονική έκφρασή της ως αρχιτεκτονικό παλίµψηστο που «έρχεται» από κάθε γωνιά της Ευρώπης και της Ανατολής, φιλτράρεται από το πνεύµα της ορθοδοξίας, χαρακτηρίζεται από το φίλτρο της παράδοσης και κατατίθεται επί σχεδόν 1.050 χρόνια στο Περιβόλι της Παναγιάς, γεννώντας έτσι αρχιτεκτονικά «άνθη», συχνά ακόµη και σήµερα ανεξερεύνητα.

250 εκθέµατα «µιλούν»
Στην έκθεση για την αρχιτεκτονική του Αγίου Ορους που διεξάγεται στο κτίριο της Αγιορειτικής Εστίας παρουσιάζονται περισσότερα από 250 εκθέµατα (φωτογραφίες, σχέδια, αντικείµενα) του αρχείου Μυλωνά.
Προέρχονται και από τις επισκέψεις δύο ρώσων περιηγητών, του επισκόπου Πορφυρίου Ουσπένσκι και του στρατηγού Πέτρου Σεβαστιάνοφ στο Άγιον Όρος, οι οποίοι τον 19ο αι. ήταν από τους πρώτους που προσέγγισαν το Άγιον Όρος µε αρχιτεκτονική οπτική. Ανάµεσα στα εκθέµατα περιλαµβάνονται ακόµα και οι φωτογραφικές µηχανές και προσωπικά αντικείµενα του Παύλου Μυλωνά από τις πολυετείς «περιηγήσεις» του στο Άγιον Όρος.

ΠΗΓΗ: ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΊΑ ON LINE

Ιστορία του Αγίου Δημητρίου


Ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Διοκλητιανός παρακινούμενος από τον Καίσαρα Γαλέριο, μέλος της «Τετραρχίας», εξαπέλυσε αληθινό πόλεμο εναντίον των χριστιανών. Ο χριστιανισμός, που είχε εξαπλωθεί από την Παλαιστίνη έως τον Πόντο και από την Μικρασία έως την κυρίως Ελλάδα και την Ιταλία, έχει να επιδείξει την εποχή αυτήν αναρίθμητες θυσίες και μαρτυρικούς θανάτους σε πόλεις όπως: η Αλεξάνδρεια, η Σμύρνη, η Αντιόχεια, η Θεσσαλονίκη, αλλά και σε περιοχές όπως η Κρήτη και η Κύπρος, με αποτέλεσμα, η εποχή αυτή να μείνει γνωστή στην ιστορία ως «εποχή μαρτύρων» του χριστιανισμού.
Με τον ερχομό του 4ου αι. ο χριστιανισμός είχε ήδη εδραιωθεί στην πόλη τής Θεσσαλονίκης, με πολυάριθμους χριστιανούς και Εκκλησίες οργανωμένες κατά τα πρότυπα της διδασκαλίας των Άγιων Αποστόλων. Εκλεκτό μέλος της των Θεσσαλονικέων Εκκλησίας ήταν και ο Άγιος Δημήτριος, ο όποιος προήρχετο από ευσεβείς γονείς, από τους πλέον επισήμους «άρχοντας των Μακεδόνων», «πατέρας θαυμαστώ τω γένει, πολύ δέ τη ψυχή θαυμαστότερος». Είχε δε προικιστεί παρά του Δωρεοδότου παντός αγαθού με πλήθος σωματικών και πνευματικών χαρισμάτων. «Γένους σεμνότητος, ουσίας άφθονου, ισχύος σώματος, κάλλους ίσότης, ηθών ευγένεια καί ή διά πάντων τούτων αρμονία καί σύμβασις»2. Εις τά χαρίσματα αυτά προσετέθη ή μόρφωσις καί ή παιδεία, «ή τών λόγων άσκησις εγγύς συνέφυ»1. Με την πνευματική του υπεροχή την ωραία εμφάνιση, την ευσέβεια και την ηθική του γενναιότητα ο Δημήτριος έγινε πολύ γρήγορα γνωστός σε ολόκληρη την πόλη, «άντί ψυχής τή πόλει καθίσταται»4 και προεβλήθη ώς ιδεώδες τελείου άνθρωπου. Καταγινόταν δε κυρίως εις το να μαθαίνει το καλό και να γυμνάζεται στην πολεμική τέχνη, διότι αυτό συνδυάζει άριστα τη φρόνηση και την ανδρεία με τη στρατηγική πείρα. Η φήμη του έφθασε και μέχρι του βασιλέως Μαξιμιανού Γαλερίου, ο όποιος εκτιμώντας τις αρετές του τον προσέλαβε αρχικώς ως μέλος της συγκλήτου της πόλεως και εν συνεχεία τον τίμησε με το αξίωμα του Δουκός, διορίζοντάς τον στρατηγό όλης της Θεσσαλίας.
Ως χριστιανός ο Δημήτριος, δεν περιορίστηκε μόνον στη λατρεία του μόνου και αληθινού Θεού, αλλά προχώρησε με ζέση και ζήλο στο ιεραποστολικό έργο, φωτίζοντας και διδάσκοντας τόσο με τη φωτεινή παρουσία του, όσο και με τούς «θείας εμπνεύσεως» ήρτυμένους κατηχητικούς λόγους του, σπείροντας τον σπόρο του Ευαγγελίου στην αγαθή των Θεσσαλονικέων γη, για να προσφέρει μέχρι σήμερα ή Θεσσαλονίκη ευχύμους τούς καρπούς τής πίστεως. Κατ' αυτόν τον τρόπο ο «σοφός, παρθένος και όσιος και, ως ειπείν πάγκαλος τε και παναμώμητος και φύσει και σπουδή και χάριτι λαμπρυνόμενος»5 Δημήτριος, ανεδείχθη διδάσκαλος και απόστολος. Η μόρφωση και η παιδεία του με τη χάρη του Παναγίου Πνεύματος, κατέστη «όπλον και άμυντήριον ένυπόστατον» και οικοδομικό εργαλείο και γεωργική σκαπάνη και άροτρο και αλιευτική σαγήνη και ό,τι άλλο παρόμοιο, ώστε «ουδείς είχεν άντιστήναι τη του Δημητρίου σοφία και τω Πνεύματι ο έλάλει». Καλλιεργώντας έτσι ο Δημήτριος τον αμπελώνα του Κυρίου της αγαπημένης του πόλεως, «καταγραφών τά ρήματα τής αιωνίου ζωής» στις καρδιές των Θεσσαλονικέων ειδωλολατρών, περιέλαβε στη σαγήνη του κηρύγματος του, εκτός της Θεσσαλονίκης, την Αττική και την Αχαΐα, ώστε να καταστεί από τότε ακόμη «θαύμα έν λόγοις θείοις Δημήτριος καί εύωδία Χρίστου». Ο Μάρτυς συνήθιζε να διδάσκει στην «χαλκευτική στοά» σε υπόγειο του Ναού τής Αειπαρθένου Θεομήτορος, πού ονομαζόταν Καταφυγή, κοντά στο δημόσιο λουτρό.
Ήδη ο αυτοκράτωρ Μαξιμιανός Έρκούλιος ευρισκόμενος στη Θεσσαλονίκη, για να συγκεντρώσει στρατό εναντίον των Ισαύρων, εκτιμώντας το λαμπρό, περίδοξο και περίβλεπτο γένος του Δημητρίου, ως επίσης και τις αρετές πού συγκέντρωνε, τον είχε ανακηρύξει ανθύπατο και αυθέντη όλης της Ελλάδος δίδοντας του την ανάλογη στρατιωτική στολή, το δακτύλιο και τον υπατικό ωρατίωνα, τα όποια έφερε ως διακριτικά της στρατιωτικής εξουσίας του, αλλά και ως μυστικά σύμβολα τής διδασκαλικής αξίας και προεδρίας, που μυστικά του χάρισε ο αληθινός και Ουράνιος Βασιλεύς του, ο Χριστός.
Ο Μαξιμιανός, αφού υπέταξε τους Σκύθες καί τους Σαυρομάτες, επέστρεψε νικητής και τροπαιούχος θυσιάζοντας στα είδωλα από όσες πόλεις διάβαινε. Ήρθε και στη Θεσσαλονίκη και μερικοί από τους ειδωλολάτρες της πόλης, έχοντας στην καρδιά τους τον Πονηρό και επιθυμώντας να τιμηθούν από τον βασιλιά του είπαν: «Μεγαλειώτατε, σέ παρακαλοΰμεν νά μας ακούσεις, διότι επιθυμούμε το συμφέρον της βασιλείας σου. Γνώρισε λοιπόν, πως ο Δημήτριος, ο οποίος τιμήθηκε με το βαθμό του ηγεμόνα τής Θεσσαλίας, αρνήθηκε την παραδοσιακή θρησκεία και πιστεύει στον Χριστό, εκείνον τον όποιον σταύρωσαν οι Εβραίοι. Επιπλέον, κηρύττει φανερά αυτόν τον Χριστό ως Θεό αληθινό. Και καθημερινώς ακούνε τούς πλανεμένους λόγους του οι άνθρωποι, αφήνουν την θρησκεία τους και γίνονται Χριστιανοί».
Ο βασιλιάς, όταν άκουσε αυτά τα λόγια, κατ’ αρχάς λυπήθηκε, διότι θα έχανε τέτοιον άνθρωπο, έπειτα όμως, θέλοντας να διαπιστώσει και ο ίδιος την αλήθεια, διέταξε να τον φέρουν μπροστά του. Επήγαν οι άνθρωποι του βασιλιά στην «Καταφυγήν» και βρήκαν τον Άγιο καθήμενο και διδάσκοντα τον λόγο του Θεού, οπότε τον άρπαξαν αμέσως και τον παρουσίασαν στον βασιλιά. Ο Άγιος δεν αντιστάθηκε καθόλου, άλλά με χαρά στάθηκε μπροστά του. Ο βασιλιάς λέει προς τον Δημήτριο: «Τέτοια τιμή περίμενα να μου δώσεις; Έτσι ήλπιζα να με τιμάς και σε ανεβίβασα σε τέτοιο βαθμό; Εγώ σε ανέδειξα ηγεμόνα τής Θεσσαλονίκης και συ ούτε ένα μίλι δεν εξήλθες της πόλεως δια να με προϋπαντήσεις;» Άκουσας αυτά ο Άγιος απήντησε: «Βασιλιά μου, εγώ τιμώ την βασιλεία σου, τιμώ όμως περισσότερο από εσένα τον Θεό του ουρανού και τής γης, ο οποίος είναι βασιλιάς όλου του κόσμου». «Και ποιος είναι ο Θεός σου και βασιλεύς;». Ο Άγιος απήντησε: «Ο Κύριος Ιησούς Χριστός, εκείνος είναι Θεός αληθινός και Βασιλεύς Παντοκράτωρ». Ο βασιλιάς του λέγει πάλι: «Λοιπόν αυτόν πιστεύεις εσύ και δια τούτο δεν καταδέχεσαι εμάς, αναξιε τής τιμής; Και τι καλό είδες από τον Χριστό σου και τον έχεις Θεό και Βασιλέα; Δεν είναι θεός ο Ζευς, ο Απόλλων και οι λοιποί, άλλά ο Χριστός σου; Δεν σε τίμησα εγώ και σε διόρισα ηγεμόνα της Θεσσαλίας; Αυτά αποδίδεις σε εμάς, αχάριστε άνθρωπε; Τέτοιος φαίνεσαι προς τούς μεγάλους θεούς και εμάς; Εγώ λοιπόν θα σου ανταποδώσω κατά την μολυσμένη γνώμη σου. Θα βασανισθείς και θα τιμωρηθείς με πολλά βάσανα για να μάθεις ποιος είμαι εγώ και ποιος είσαι εσύ, και τι μπορεί να κάνει ο Θεός σου για σένα». Ο Άγιος απεκρίθη: «Βασιλιά, τις τιμωρίες και τα βάσανα με τα όποια με απειλείς, εγώ τα θεωρώ ως χαρά και αγαλλίαση. Διότι αυτά θα μου χαρίσουν τη βασιλεία των ουρανών και ατελείωτη τιμή». Ο βασιλιάς θύμωσε υπερβολικά εναντίον του Δημητρίου. Έπειτα όμως, θέλοντας να ταπεινώσει τη γνώμη του, πρόσταξε να τον φυλακίσουν, συλλογιζόμενος ότι, αν καταφρονηθεί και φυλακισθεί, θ' αναγκασθεί να αλλάξει γνώμη. Επήραν οι στρατιώτες τον Άγιο και τον οδήγησαν σε τόπο ακάθαρτο. Δηλαδή σε λουτρό παλαιό στα υπόγεια του οποίου χύνονταν απόνερα. Εισερχόμενος ο Άγιος στον τόπο εκείνο, είδε μπροστά του ένα μεγάλο σκορπιό ο όποιος προσπαθούσε να τον κεντρίσει. Ό Άγιος εποίησε το σημείο του Τιμίου Σταύρου και είπε: «Είς τό όνομα του Ιησού Χριστού, ο οποίος είπε να πατάμε επάνω όφεων και σκορπιών και επί πασαν την δύναμιν του εχθρού» (Λουκ. Ι' 19). Αυτό είπε και πάτησε εκείνον τον σκορπιό, και αμέσως εμφανίσθηκε Άγγελος Κυρίου επάνω αυτού, κρατώντας στεφάνι χρυσό, και είπε προς αυτόν: «Χαίρε Δημήτριε στρατιώτα του Χριστού, έχε θάρρος, ενδυναμού και νίκα τούς εχθρούς σου». Και έβαλε το στεφάνι στο κεφάλι του μάρτυρα. Ο Άγιος παρέμεινε στον βρωμερό εκείνο τόπο, στερημένος από τη συναναστροφή ανθρώπων, παρηγορούμενος υπό του Θεού. Ο παράνομος βασιλιάς, χαίρονταν να βλέπει στις θυσίες των ειδώλων αιματοχυσίες και φόνους ανθρώπων. Πρόσταξε τότε να εκτελέσουν τον αγώνα του πεντάθλου, διότι οι βασιλείς των Ελλήνων είχαν αυτή τη συνήθεια. Σε όποια πόλη πήγαιναν για πρώτη φορά, έβαζαν τούς ανθρώπους και έτρεχαν, πάλευαν, έριχναν τον λίθο, πηδούσαν και σκόπευαν με τα δόρατα συγκεκριμένους στόχους. Αυτά τα πέντε αγωνίσματα τα ονόμαζαν πένταθλο και όποιος νικούσε σε ένα από αυτά, τον τιμούσαν οι βασιλείς και του πρόσφεραν δώρα. Ο βασιλιάς κάθισε σε τόπο υψηλό για να βλέπει τα αγωνίσματα. Ένας από αυτούς πού πάλευαν ήταν άνθρωπος του βασιλιά και ονομαζόταν Λυαίος και ήταν από την πόλη Ουάνδηλα της Σκυθίας.
Ήταν ψηλός και δυνατός και ο βασιλιάς τον είχε μαζί του για να του προξενεί τιμή και έπαινο. Επιπλέον δε, ο βασιλιάς για τις νίκες του, του χάριζε πλούσια δώρα. Κάποιος νέος από την Θεσσαλονίκη, ωραίος στην όψη, ο Άγιος Νέστορας, ο οποίος ήταν κρυφός χριστιανός και γνωστός του Αγίου Δημητρίου, βλέποντας τον Λυαίο να φονεύει τούς ανθρώπους και ο βασιλιάς να ευχαριστείται για τις νίκες του, αλλά και θέλοντας να δει τη δύναμη του αληθινού Χριστού του Θεού, πήγε στο λουτρό πού ήταν φυλακισμένος ο Άγιος Δημήτριος και του είπε: «Δούλε του Θεού, του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και αύθέντα μου, ο μιαρός βασιλιάς χαίρεται με τις πράξεις του Λυαίου. Η ψυχή μου επιθυμεί να παλέψει μαζί του, μόνον ευλόγησόν με και ενδυνάμωσαν με να υπάγω να τον νικήσω». Τότε ο Άγιος Δημήτριος εποίησε το σημείο του σταυρού στο μέτωπο του Νέστορος και του είπε: «Ύπαγε και τον Λυαίο θα νικήσεις και υπέρ του Χρίστου θα μαρτυρήσεις». Αναχώρησε λοιπόν ο Νέστορας και πήγε στον τόπο όπου γινόταν ο αγώνας τής πάλης και αμέσως φώναξε: «Ω Λυαίε, έλα να παλέψουμε οι δύο». Ο βασιλιάς, ο όποιος καθόταν σε ψηλότερο μέρος, μόλις είδε τον Νέστορα, νέο στην ηλικία, είκοσι περίπου ετών, μήνυσε σ’ αυτόν να πάει μπροστά του και του είπε: «Νεανία, δεν λυπήθηκες τη ζωή σου, αλλά ήλθες να παλέψεις με τον Λυαίο; Δεν βλέπεις πόσους νίκησε; Δεν βλέπεις πόσα αίματα έχυσε; Δεν λυπάσαι την ομορφιά και τα νιάτα σου; Μήπως αναγκάζεσαι από τη πτωχεία να επιθυμείς τον θάνατο σου; Δεν πρέπει όμως να συμπλακείς με τον Λυαίο για να μη θανατωθείς. Αν δε είσαι πτωχός, να σε πλουτίσω εγώ, μόνο να μην απολέσεις τη ζωή σου». Ο Νέστορας απάντησε στο βασιλιά: «Εγώ πτωχός δεν είμαι, ούτε καταφρονώ τη ζωή μου, αλλά και πλούτο έχω και τη ζωή μου αγαπώ. Θέλω όμως να παλέψω με τον Λυαίο για να λάβω τιμή, διότι αν και είμαι πλούσιος, τιμή όμως δεν έχω, επομένως τι θέλω τον άτιμον πλούτον; Αγαπώ λοιπόν να τιμηθώ και να φανώ καλύτερος από τον Λυαίο, διά τούτο αποφασίζω να κινδυνεύσω». Όταν ο βασιλιάς είδε ότι ο νέος δεν ακούει, τον άφησε. Ο Άγιος Νέστωρ, αμέσως πλησίασε τον Λυαίο, έρριψε το επανωφόριό του και φώναξε: «Ο Θεός του Δημητρίου βοήθεν μοι». Αμέσως με το σπαθί του χτύπησε τον Λυαίο στο κέντρο της καρδίας του, οπότε αυτός έπεσε νεκρός. Ο βασιλιάς ταράχθηκε. Κάλεσε τον Νέστορα και του είπε: «Νέε, με ποιες μαγείες νίκησες τον Λυαίο; Αυτός φόνευσε τόσους ανθρώπους δυνατότερους από εσένα και εσύ πώς τον θανάτωσες;». Ο Άγιος Νέστορας απεκρίθη: «Εγώ βασιλιά μου δεν ενίκησα τον Λυαίο με μαγείες, αλλά με τη δύναμη του Ιησού Χριστού, του αληθινού Θεού». Ο βασιλιάς εξοργίστηκε και διέταξε έναν από τούς άρχοντες, τον Μαρκιανό, να εκβάλει τον Νέστορα έξω από τη λεγόμενη Χρυσή Πύλη και να τον αποκεφαλίσει με το σπαθί του. Και έτσι ετελειώθη ο Άγιος Νέστωρ κατά τον λόγο του Αγίου Δημητρίου.
Ο βασιλιάς με λύπη αναχώρησε για το παλάτι, μονολογώντας: «Μα την δύναμη των μεγάλων θεών, από μαγείες φονεύθηκε σήμερα ο φίλος μου ο Λυαίος». Μόλις έμαθε ότι ο Λυαίος φονεύθηκε με οδηγίες του Δημητρίου, πρόσταξε τούς στρατιώτες να υπάγουν στο λουτρό και να φονεύσουν τον Άγιο Δημήτριο «ο φιλών με, απελθών, βαλέτω Δημήτριον». Επήγαν οι στρατιώτες και ελόγχευσαν τον Άγιο με τις λόγχες τους σε όλο του το σώμα. Ο πρώτος λογχισμός ήταν στη δεξιά του πλευρά, διότι μόλις τους είδε ο Άγιος, ύψωσε μόνος του την δεξιά του χείρα για να τον λογχεύσουν. Με αυτό το μαρτύριο ετελειώθη ο Άγιος Δημήτριος. Ευλαβείς χριστιανοί ήλθαν κρυφά, για το φόβο του βασιλιά, στο λουτρό εκείνο και ενταφίασαν το λείψανο στο μέρος εις το όποιο ετελειώθη.
Κάποιος φίλος του Αγίου, ο Λούπος, ο οποίος βρισκόταν εκεί κατά την ώρα του μαρτυρίου, έβγαλε το δαχτυλίδι του Αγίου από το δεξί του δάκτυλο και πήρε το μανδήλιόν του και το επανωφόριόν του από τους ώμους του και τα έβαψε στο αίμα του Μεγαλομάρτυρα και μ’ αυτά ενεργούσε θαύματα πολλά. Αρρώστους γιάτρευε και δαιμονισμένους θεράπευε. Ο βασιλιάς, μόλις τα έμαθε αυτά, έστειλε στρατιώτες και αποκεφάλισαν τον Λούπον σε κάποιον τόπο ονομαζόμενο Τριβουνάλιον.
Κατ’ αυτόν τον τρόπο ετελειώθη «ο αυτόχθων ημίν και ημεδαπός Πολιούχος, το μέγα τής οικουμένης θαύμα, το μέγα της ιεράς εκκλησίας ωράισμα, ο πολύς τα πάντα, και θαυματουργός και Μυροβλήτης Δημήτριος». Ο Πανένδοξος και Καλλίνικος Μάρτυς, υπήρξε «ηγαπημένος τοϋ Χρίστου μαθητής ή παίς ή φίλος άκρος και οικειότατος», ομοιάζοντας προς Αυτόν ως προς τα μαρτύρια τα όποια υπέστη, την απέραντη καρτερία του και ως προς την διδαχή την οποίαν ανέλαβε «κατά χάριν του Δεσπότου μίμησιν»6. Ό μαρτυρικός του θάνατος ονομάσθηκε «Χριστομίμητος σφαγή», διότι ώς αναφέρει ο Άγιος Νικόλαος ο Καβάσιλας απευθυνόμενος προς τον Άγιο: «Έμαρτύρησεν εκείνος επί Ποντίου Πιλάτου τήν καλήν όμολογίαν, έμαρτύρησας καί αυτός τήν καλήν όμολογίαν έκείνω. Δεδεμένον έμαθες έδέθης αυτός. Έδέξατο τη πλευρά τήν πληγήν ό Δεσπότης καί σύ τούτω τα μέρει τά πληγάς έκείνας έδέξω. Υπέρ ανθρώπων εκείνος είλετο τήν τελευτήν υπέρ αυτού καί τών ανθρώπων έτελεύτησας αυτός. Ω Χριστού μέν εταίρε, Χριστού δέ μιμητά». «Πασα δέ ή πόλις παρρησιαζόμεθα τήν εύσέβειαν, έπί τω μαρτυρίω τοϋ Μεγάλου Δημητρίου καυχώμενοι». Και αυτό διότι ο μέγας εν τοις αγίοις αυτού Θεός ημών θέλοντας να αντιδοξάσει τον δοξάσαντα Αυτόν Μάρτυρα, οικονόμησε ώστε να αναβλύσει ή αγάπη του Άγιου, χαρίζοντας την ίαση εκ των σωματικών και ψυχικών ασθενειών δια του μύρου πού άρχισε να εκρέει από το λογχισμένο πάναγνο σώμα του Αθλοφόρου. Μπροστά λοιπόν σε μία τέτοια αγάπη και στις τόσες δωρεές του Μάρτυρα, «τις ημίν ισχύς πρός άνταπόδοσιν πολλαπλασιάζομεν αύτώ τήν πανήγυριν», ώστε το Μαρτύριο του Αγίου να μη σταματά το θαυμασμό και μόνον των πιστών εγκωμιαστών του, αλλά και να ενεργεί μυστικώς στην καρδιά του κάθε χριστιανού, ούτως ώστε ο πιστός να μιμείται έργω πλέον τον Άγιο, διότι κατά τούς Πατέρες τής Εκκλησίας, «τιμή Μάρτυρος, μίμησις αύτοϋ».

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ
1. Ιωακείμ "Ιβηρίτου, "Ιωάννου Σταυρακίου, «Λόγος εις τά θαύματα τοϋ Αγίου Δημητρίου», Μακεδό¬νικα, τόμ. 1ος, Θεσσαλονίκη 1940, σελ. 336.
2. Θεοδώρου Μετοχίτου, «Εις τόν Άγιον Μεγαλομάρτυρα καί Μυροβλήτην Δημήτριον», Μακεδόνικα, τόμ. 4ος (1955-1960), Θεσσαλονίκη 1960, σελ. 59.
3. Ένθ. άνω Γ.
4. Αυτόθι
5. Ιωάννου, "Υμνος είς τόν θείον καί πανένδοξον Δημήτριον κ.λπ., φ. 53α.
Γρηγορίου Παλαμά, Ομιλία ΝΓ, Είς τόν έν Άγίοις Μεγαλομάρτυρα καί θαυματουργόν Μυροβλύ-την Δημήτριον, PG 151, 136.

Δευτέρα, 25 Οκτωβρίου 2010

Paul Gauguin, homme douteux, peintre enchanteur


C'est l'histoire d'un ancien trader devenu artiste et objet de scandale. Il a nom Paul Gauguin (1848-1903). La Tate Modern de Londres montre, en onze salles et une centaine de tableaux bien accrochés, mais aussi des sculptures, des dessins, des gravures, des fragments de correspondances et des photographies, comment le petit banquier a forgé son propre mythe, jusqu'à se prendre de passion pour ceux des autres et achever sa vie dans la mouise, mais au paradis terrestre.



C'est la plus importante rétrospective Gauguin depuis celle du Grand Palais, à Paris, en 1989. Dès la première salle, le ton est donné : des autoportraits, de toutes ses périodes, venus souvent, comme le reste de l'exposition, de musées lointains, ou de collections privées dont on les extrait rarement.
Le voilà en 1876, coiffé d'un chapeau sans bords. A cette époque, le jeune agent de change peint le dimanche, assidûment, depuis trois ans. Il est doué, pour un amateur, mais le regard qu'il lance est celui d'un jeune homme qui doute.



Surtout si on le compare avec cet autre autoportrait, peint en 1893 : Gauguin apparaît toujours chapeauté, ses cheveux et sa moustache ont poussé, mais il brandit son pinceau comme une arme et sa palette comme un bouclier. Apparemment, le doute a disparu. Il est certes beaucoup moins fortuné que dans sa jeunesse financière, mais il doit revenir des îles vers Paris où, pense-t-il, on va l'accueillir en héros ; du moins est-il riche de cette espérance.



C'est qu'il lui en est advenu des choses, durant ces vingt ans de peinture. Le Salon de 1876 a accepté le premier envoi de l'amateur - un paysage. Les impressionnistes, non sans réticences de la part de certains, l'ont accueilli dans le groupe, et, en 1881, il a vendu son premier tableau au marchand Durand-Ruel pour la coquette somme de 1 500 francs. Comme la Bourse l'a aussi enrichi, et que son épouse danoise, Mette, met régulièrement au monde des petits Gauguin, l'avenir s'annonce radieux.
Las, en janvier 1882, c'est le crash. L'Union générale se déclare en faillite, les Bourses plongent. Gauguin décide de prendre le taureau par les cornes et, avec toute sa petite famille, abandonne Paris et la finance pour s'installer à Rouen où, c'est décidé, il sera peintre.
Une vaste exposition, qui a eu lieu l'été au Musée des beaux-arts de Rouen, a montré, à travers Monet, Pissarro et Gauguin, en quoi la ville normande était la "capitale des impressionnistes ". Car Rouen ne manque pas de charme : les loyers y sont bas, les collectionneurs gras et, sinon nombreux, du moins passionnés.
Gauguin se livre enfin tout entier à la peinture (une quarantaine de toiles répertoriées en dix mois), mais le succès ne vient pas. La famille émigre alors au Danemark. Gauguin y végète quelque temps, avant d'y abandonner femme et enfants pour commencer une vie aventureuse.
Il explorera les terres inconnues de haute et de basse Bretagne, devenant le leader charismatique de l'"école de Pont-Aven", naviguera jusqu'au Panama où, pour gagner des sous, il participe au creusement du Canal, tirera les oreilles de Van Gogh à Arles, rêvera de s'établir au Tonkin pour finalement échouer à Tahiti, puis aux îles Marquises, où il distribue généreusement les germes de la syphilis à de très jeunes filles.
L'homme, on le voit, est douteux. Le peintre, en revanche, est enchanteur. Il a tout, le bougre : la fougue, la passion, la sensibilité, l'invention - la reine des facultés, à en croire Delacroix - et surtout le culot. On le constate dès la deuxième salle de l'exposition qui rassemble des oeuvres sur le thème de "rendre étrange le quotidien".
Un enfant dort dans son berceau, et ce sont les figures du papier peint qui s'animent et suggèrent son rêve. Un dessin de Delacroix qu'il reproduit pieusement, mais très librement, accroché à un mur, domine une nature morte où les rouges et les verts chers aux deux artistes, Gauguin et son illustre devancier s'entrechoquent. Son ami Laval se penche sur des pommes et un objet étrange, assez repoussant : il s'agit en réalité d'une céramique, de Gauguin lui-même, une sorte de vase informe d'où surgit le visage d'une femme. L'objet original figure aussi dans l'exposition.
Car il sculpte aussi, l'animal ! Des vases vaguement anthropomorphes, au début, puis le voilà qui taille le bois, se fabrique une canne, ou des sabots (pour la Bretagne), s'inspire de la facture des idoles océaniennes pour représenter les rudes beautés des îles auxquelles il conseille : "Soyez amoureuses, vous serez heureuses."
Ailleurs, un faune moustachu, qui lui ressemble assez, culbute gaillardement une demoiselle, et l'encadrement qu'il sculpte pour la porte de sa case aux Marquises affiche fièrement la mention "Maison du jouir". Tout un programme, qu'il peut se vanter, plus d'un siècle après sa mort, de faire partager aux visiteurs de l'exposition : la plupart en ressortent béats.



"COMMENT VOYEZ-VOUS CES ARBRES ? ILS SONT JAUNES"

Durant l'été 1888, en Bretagne, Gauguin croise Paul Sérusier, qui peint sous sa houlette un paysage sur une boîte à cigares (Le Talisman, musée d'Orsay). Il lui donne ce conseil : "Comment voyez-vous ces arbres ? Ils sont jaunes. Eh bien, mettez du jaune ; cette ombre, plutôt bleue, peignez-la avec de l'outremer pur ; ces feuilles rouges ? Mettez du vermillon." L'exposition de Londres montre que Gauguin, pour les couleurs, y allait gaiement. Ses citrons sont acides, d'autant que leur jaune jouxte une ombre bleue - un contraste de couleurs complémentaires parmi les plus forts. Ses pommes sont de deux sortes : mûres et très rouges, ou cueillies trop tôt et bien vertes - autre contraste. Le Christ est jaune, mais la robe des paysannes agenouillées autour du calvaire d'un bleu soutenu, qui évoque le lapis-lazuli que les peintres anciens réservaient au manteau de la Vierge. Une leçon que les fauves, Matisse en tête, sauront retenir.




Le Monde

Brian Ferry, le retour de l'aristo de la pop


Vingt-huit ans après Avalon, son dernier album, Roxy Music n'avait jamais semblé aussi proche d'un nouveau disque. Reformé par intermittence, depuis 2002, pour des petites séries de concerts, le groupe phare du art-rock anglais, créé au début des années 1970 par Bryan Ferry, Brian Eno, Phil Manzanera, Paul Thompson et Andy McKay, était, paraît-il, retourné en studio, et s'inscrivait au programme de plusieurs festivals d'été.
En affichant le mannequin phare Kate Moss en vamp fatale, la pochette du disque Olympia, qui vient de sortir, prolonge l'illusion de ce retour, comme si on se retrouvait aux plus belles années du glam, quand Jerry Hall ou Amanda Lear illuminaient les couvertures d'albums de Roxy Music comme Siren ou For Your Pleasure. Mais, si plusieurs membres du groupe sont au générique du disque, Olympia se présente finalement comme un nouvel album solo du chanteur, Bryan Ferry.
"Au départ, j'avais prévu un album de Roxy Music", confirme Ferry, affichant à 65 ans une insolente prestance, dans un costume de velours bleu mettant en valeur son teint hâlé et ses yeux azur. Il poursuit : "J'ai finalement pensé que ce n'était pas une bonne chose. L'héritage de Roxy est si fort qu'après toutes ces années le groupe ne peut revenir qu'avec un album audacieux, plus expérimental et abstrait. Une bande originale de film serait sans doute idéale."
Cela n'empêche pas d'estimer, à l'écoute d'Olympia, joliment partagé entre funk sensuels, rock oniriques et ballades crépusculaires, que le 13e album solo de Ferry est son meilleur, sans doute, depuis Boys & Girls (1984). Et qu'il sonne comme un honorable 9e opus de Roxy Music. "Cela tient à mon retour au piano", analyse le chanteur. "J'engage généralement un clavier mais mon producteur a insisté pour que je joue. Or, la base du son Roxy était ce jeu, pas très technique mais inhabituel."
Né à Washington, dans le comté de Durham, au nord-est de l'Angleterre, ce fils d'un éleveur de chevaux de mine est devenu un aristo de la pop en greffant ses passions d'étudiant en art à un rock dont les excentricités formelles, les partis pris ironiques et glamour requinquèrent la scène des années 1970.
A l'aube des années 1980, Roxy Music optait pour des chaloupements voluptueux, moins novateurs mais de grande classe, que le gentleman crooner a continué d'exploiter en solo.
Si le guitariste Phil Manzanera, le saxophoniste Andy McKay et même les synthétiseurs de Brian Eno apparaissent dans quelques titres d'Olympia, d'autres musiciens sont venus aider un chanteur qui avoue composer de plus en plus lentement.
Parmi les invités, de vieilles connaissances comme le guitariste de Pink Floyd, David Gilmour, et celui de Chic, Niles Rodgers. "Niles est un génie de la guitare rythmique, estime le beau Bryan. Il raconte toujours qu'il a eu l'idée de Chic après avoir vu à la télé Roxy Music chanter Love Is the Drug."
Chaque nouvelle génération de rockers, surtout quand elle est préoccupée d'avant-garde, cite facilement Roxy Music comme influence majeure. Aussi Ferry n'a pas de mal à s'entourer de jeunes musiciens. Aux côtés de l'un de ses quatre fils, le batteur Tara Ferry, 20 ans, on trouve des noms comme Jonny Greenwood, guitariste de Radiohead, des membres des Scissor Sisters, ou encore Mani, le bassiste de Primal Scream, et Flea, celui des Red Hot Chili Peppers. "Flea fait un petit solo dans Heartache by Numbers, avec la basse la plus chère du monde, s'amuse le chanteur, une Fender customisée avec des papillons par son ami, l'artiste Damien Hirst. "
Brian Ferry a été l'élève du peintre pop Richard Hamilton, à l'université de Newcastle. Il reste un passionné d'art visuel mais la création contemporaine l'intéresse moins que les artistes britanniques du début du XXe siècle, dont il est devenu l'un des collectionneurs de pointe.
Après quelques albums solos (Frantic, Dylanesque...) dont les pochettes étaient aussi pâlottes que la musique, Bryan Ferry a donc, avec Kate Moss, ancré celle d'Olympia dans la brillante tradition de Roxy Music.
Il en rappelle la genèse : "Au début des années 1970, les groupes posaient dans la rue en jouant aux durs. Je ne trouvais pas ça très attirant. Avec l'aide du styliste Antony Price, qui m'a de nouveau aidé pour cet album, nous avons créé des pochettes proches d'une esthétique liée au glamour et au pop art."
Si Olympia est le nom du studio dans lequel Ferry a passé des années à concevoir cet album, il est aussi celui d'une célèbre peinture d'Edouard Manet. "Un tableau à l'époque très moderniste et controversé. Un des premiers, peut-être, à représenter une pin-up", ajoute celui dont on a dit un jour qu'avec son élégance il mériterait d'être accroché à la Tate Gallery de Londres.

Le Monde

Σάββατο, 23 Οκτωβρίου 2010

Wikileas Irak War Diares


At 5pm EST Friday 22nd October 2010 WikiLeaks released the largest classified military leak in history. The 391,832 reports ('The Iraq War Logs'), document the war and occupation in Iraq, from 1st January 2004 to 31st December 2009 (except for the months of May 2004 and March 2009) as told by soldiers in the United States Army. Each is a 'SIGACT' or Significant Action in the war. They detail events as seen and heard by the US military troops on the ground in Iraq and are the first real glimpse into the secret history of the war that the United States government has been privy to throughout.

The reports detail 109,032 deaths in Iraq, comprised of 66,081 'civilians'; 23,984 'enemy' (those labeled as insurgents); 15,196 'host nation' (Iraqi government forces) and 3,771 'friendly' (coalition forces). The majority of the deaths (66,000, over 60%) of these are civilian deaths.That is 31 civilians dying every day during the six year period. For comparison, the 'Afghan War Diaries', previously released by WikiLeaks, covering the same period, detail the deaths of some 20,000 people. Iraq during the same period, was five times as lethal with equivallent population size.

Έκθεση φωτογραφίας της Greenpeace


Eκθεση φωτογραφίας και video διοργανώνει η Greenpeace με τίτλο: «Ψαρεύοντας την αλήθεια». Η έκθεση προβάλλει προσωπικές ιστορίες από τη ζωή των Ελλήνων ψαράδων και αναδεικνύει τα θαλάσσια καταφύγια ως τη μόνη λύση για ένα βιώσιμο μέλλον.Προβάλλονται επίσης απόψεις άλλων ανθρώπων που έχουν άμεση σχέση με τη θάλασσα όπως δύτες, επιστήμονες, ιδιοκτήτες εστιατορίων και καταναλωτές. Στο κλείσιμο της έκθεσης (24/10) θα παρευρεθεί η Ευρωπαία Επίτροπος Θαλασσίων Υποθέσεων και Αλιείας, κα Μαρία Δαμανάκη με σύντομη παρέμβαση για το μέλλον της ελληνικής αλιείας και τα προβλήματα της θάλασσας.
Αν και υπάρχουν δεσμεύσεις και υποχρεώσεις για την προστασία της θάλασσας, η Ελλάδα ακόμη δεν έχει προχωρήσει στη δημιουργία ενός δικτύου θαλάσσιων καταφυγίων. Με δεδομένες τις καθυστερήσεις της Ελλάδας να προστατεύσει τους θαλάσσιους πόρους της, αλλά και με αφορμή τη μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, η έκθεση της Greenpeace αναδεικνύει -μέσα από τη φωνή των ανθρώπων που ζουν από τη θάλασσα- τις επιπτώσεις της ανεπαρκούς εθνικής αλιευτικής πολιτικής, των κακών αλιευτικών πρακτικών και της ρύπανσης που καταστρέφουν τις ελληνικές θάλασσες επί δεκαετίες.

"Το πιο σημαντικό στοιχείο της έκθεσης είναι ότι για πρώτη φορά οι ίδιοι οι άνθρωποι που ζουν (από) τη θάλασσα ορθώνουν τη φωνή τους, αφηγούνται την ιστορία τους και ζητούν οι ίδιοι την προστασία της’, δήλωσε η Άντζελα Λάζου, υπεύθυνη της εκστρατείας για το θαλάσσιο περιβάλλον στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace. ‘Η κατάσταση αυτή μας αφορά όλους. Εάν θέλουμε να έχουμε και αύριο το ψάρι στη διατροφή μας και να απολαμβάνουμε τις θάλασσές μας, χρειαζόμαστε θαλάσσια καταφύγια σήμερα’.

Η έκθεση φιλοξενείται στο Ίδρυμα Ευγενίδου (Λ. Συγγρού 387) από τις 20/10 έως τις 24/10. Ώρες λειτουργίας 10.00-14.00 και 17.00-21.00, Τετάρτη 20/10 πρωί και Κυριακή 24/10 απόγευμα κλειστά. Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Παρασκευή, 22 Οκτωβρίου 2010

Award to Artist Who Gives Slums a Human Face


In 2008 J R pasted giant portraits of women on houses in a dangerous area of Rio de Janeiro. He has created similar guerrilla art in Cambodia and Kenya and is at work on a project in Shanghai. More Photos »
By RANDY KENNEDY

It’s not common for important philanthropic prizes to go to people whose work involves criminal trespass and who make statements like the following: “You never know who’s part of the police and who’s not.”
But the TED conference, the California lecture series named for its roots in technology, entertainment and design, said on Tuesday that it planned to give its annual $100,000 prize for 2011 — awarded in the past to figures like Bill Clinton, Bono and the biologist E. O. Wilson — to the Parisian street artist known as J R, a shadowy figure who has made a name for himself by plastering colossal photographs in downtrodden neighborhoods around the world. The images usually extol local residents, to whom he has become a Robin Hood-like hero.
For most recipients, the value of the six-year-old award has less to do with the money than with the opportunity it grants the winner to make a “wish”: to devote the funds to a humanitarian project that will almost inevitably draw donations and other help from the organization’s corporate partners and influential supporters. The chef Jamie Oliver, the 2010 prize winner, recently proposed setting up an international effort to further his campaign against obesity; Mr. Clinton’s wish has channeled significant resources toward the creation of a rural health system in Rwanda.
Reached by telephone on Wednesday morning on a bus in Shanghai, where he was headed to work on a largely unauthorized photo-pasting project to draw attention to the city’s demolition of historic neighborhoods, J R said that he had learned of the prize only two weeks ago and that he had not yet had time to think of a wish.
But he said that it would undoubtedly involve his kind of guerrilla art, which he has been creating with the help of volunteers in slums in Brazil, Cambodia and Kenya — where the outsize photographs, printed on waterproof vinyl, doubled as new roofs for ramshackle houses. “I’m kind of stunned,” he said of the prize. “I’ve never applied for an award in my life and didn’t know that somebody had nominated me for this.”
At a time when street art is being embraced not only by the art world but also by branding interests, J R, who dislikes being called a street artist, preferring the term “photograffeur” (graffeur is French for graffiti artist) has become known for rejecting corporate sponsorship offers and other outside help. He said that he reinvested most of the money he makes by selling his art in galleries and at auction — one piece went for more than $35,000 at Sotheby’s in 2009 — into creating more ambitious projects, and that he would use the TED prize money for the same purpose.
“If there’s one thing I’ve always taken care of with my work, it’s that it’s never an advertisement for anything other than the work itself and for the people it’s about — no ‘Coca-Cola presents,’ ” he said, speaking in English. “I think the TED people knew that that was one of my main concerns, and I feel pretty sure that we can come up with a project that works that way.”
Amy Novogratz, the director of the prize, said that picking an artist like JR — he is 27 and fiercely protective of his anonymity, identifying himself only by his initials — was an unusual choice but that the prize committee felt that his work could “catalyze the whole TED community” to support an art-centered philanthropic project, which will be announced at the organization’s next conference in March.
“One of my concerns at first was that he wasn’t going to be accessible or available, which could be off-putting when you’re trying to get partners to get excited about a project,” she added. And, in fact, the first time prize officials had a Skype conversation with the artist, he appeared in sunglasses with a hat pulled low over his forehead.
“But then he said, ‘You know, I trust you guys,’ and he took them off,” Ms. Novogratz said, “and we just had a regular old conversation.”
During the interview on Wednesday morning, J R said that he had not been nearly as trusting of Chinese officials, as he and a crew of helpers erect towering pictures of elderly Shanghai residents on the walls of a neighborhood that is now more than three-quarters demolished.
“I keep thinking we are going to get into trouble,” he said, adding that anyone he talks to might be an undercover police officer. But then he described an illegal act: pasting a 20-foot-tall wrinkled face around the facade of an old water tower he spotted from the highway.
“We went into the building next door, and it was empty, and we went up to the tower, and nobody stopped us, so we just started working,” he said. “It’s crazy. This city is so huge and overgrown, the more you’re in the middle of things, the more you feel transparent.”
THE NEW YORK TIMES

JFK Requested Bodyguards to Back Off


Days before he was assassinated in Dallas, John F. Kennedy asked his secret service agents to give him space to campaign.
By Emily Sohn

• On the 47th anniversary of JFK’s assassination, his bodyguards are talking for the first time about their memories.
• The men explained the charismatic president could be difficult to protect.
• After years of trying to figure out what they could have done differently, many agents have come to accept that JFK’s death was not their fault
Four days before the fateful 1963 motorcade in Dallas when John F. Kennedy was fatally shot in the head, the young president had requested that his secret service agents give him some space.
"President Kennedy made a decision, and he politely told everybody, 'You know, we're starting the campaign now, and the people are my asset,'" said agent Jerry Blaine. "And so, we all of a sudden understood. It left a firm command to stay off the back of the car."
Be sure to tune into "The Kennedy Detail" airing Nov. 22 at 9 p.m. ET/PT on the Discovery Channel.
Blaine's revelations, as well as those from JFK's secret service agents in a forthcoming book, "The Kennedy Detail" and in a series of interviews with the Discovery Channel, reveal how challenging this charismatic president could be to protect and how shaken his murder left those whose job it was to keep him safe.
They were well trained and extraordinarily professional. They were dedicated to the President and especially to the honor of the presidency. Most of all, the Secret Service agents assigned to protect John F. Kennedy were stoic and silent.
They did not talk about their feelings for JFK. And they did not discuss their emotions about his death -- not with each other and not to the world -- until now.
Forty-seven years after the 35th president was fatally shot on Nov. 22, 1963, his bodyguards are sharing their memories about a charismatic man, his glamorous family, and a tragic ending.
Their words offer a new window into an event that transformed not just the nation, but also the men who were supposed to keep him safe.
Investigation Discovery: Explore video, follow the timeline and take a quiz about the JFK assassination.
What emerges from the interviews is a deep sense of grief and remorse. For their jobs and their country, the agents sacrificed sleep, personal freedoms, and time with their families in order to protect the lives of others. They became a tightly knit group. As they reunite with each other and recount their memories of the assassination, many of them unleash tears.
"It was an assault on our country, on every single thing that we stand for," said agent Toby Chandler, who was giving a speech to agents-in-training when the news came in from Dallas. "It was a thing that just must not be allowed to happen. And we were supposed to prevent it. And we failed."
"In our work, and in military work and things like that, you either get the job done or you don't," he continued. "There are very few excuses. You can always say 'Well, you know, it would have been a nice picnic if it didn't rain, but it rained.' And it rained on us. And so we lost a symbol of our country."
Compared to the presidents before him, JFK was a challenge to protect, especially in a motorcade, said agent Jerry Blaine. Eisenhower kept to himself and traveled in a closed-top car, Blaine explained, making him easy to cover.
But Kennedy was charismatic. He wanted to stand up in an open-top car and wave. He wanted to get out and shake hands, unencumbered. He loved crowds. And the crowds were big.
Still, the shooting in Dallas surprised everyone. When agent Paul Landis heard the first shot from his seat in the car behind Kennedy, he continued to scan the buildings and the crowds. But he didn’t see anything.
"I thought, 'Well maybe there was a blow-out or something,'" Landis said. "When the third shot happened, I saw the President's head explode, just like a melon. And well, I knew as soon as he'd been hit, there was no way he was gonna survive that."
For the men who weren't on the scene, shock hit first. But they had jobs to do. So, they pushed aside their emotions and went to work -- moving the children to a home in Georgetown, escorting the President's body to the White House, and later accompanying the First Lady on her powerful, yet dangerous walk from the White House to St. Matthew's Cathedral.
"When all this is going on, your personal feelings are one of a tremendous emotional hit because of the respect you have for that family and for the president," remembered agent Tom Wells, who was escorting young Caroline to her first sleepover when he heard the news that Kennedy had been shot.
Like the other agents, Wells had a deep respect for Kennedy, who knew the names of all his guards, frequently asked about their families, and made them feel like they were a part of his own.
"You've got an upheaval that goes on in your mind and in your gut," Wells said. "There's this unbelievable sympathetic feeling you have. But there's no room for that because the only thing you have got to deal with now is what your role is. So, it is a difficult time. It's a roller coaster, even as detached as I was from the main event."
Eventually, each agent moved on.
"We have a code in the Secret Service called 'worthy of trust and confidence,'" Blaine said. "So I made a decision. You walk away from here. You don’t talk about it. You put it behind you."
As close as they were during the Kennedy administration, many of the agents lost touch with each other in the years following the assassination. Many agonized about what they could have done differently to prevent the shooting. Eventually, they tried to forget.
"Of course, I wish Dallas never happened," said agent Ron Pontius. "Everyone will say that. It was a terrible thing to happen. And I think we're marked for it for the rest of our lives."
Agent Clint Hill was in the motorcade behind Kennedy that day in Dallas. After the fatal shot, Hill jumped on the back of the President’s car and held on as the car raced to the hospital. In the years after the assassination, Hill sunk into a downward spiral of depression and alcoholism. In 1990, when he was pulling his life back together, he finally visited Dallas again.
"I walked in Dealey Plaza for a long time, looking back and forth and up and down, at every angle, for everything possible that I could think of," he said. "How could this have been avoided? What could we have done differently? Where did we go wrong? Why did it happen?"
"I finally came to the conclusion that because of everything that happened that day," he continued, including the weather, the configuration of the streets, and the position of the shooter, "that every advantage had gone to the shooter that day. And we had none."
"So I realized that based on all those conditions, there was nothing that I could have done," he said. "And I finally accepted the fact that what happened was something that I could not avoid. And so that was a great deal of relief to me."
DISCOVERY NEWS

Με αργούς ρυθμούς οι εργασίες αποκατάστασης της Ιεράς Μονής Χιλανδαρίου


Συνέδριο για την Αρχιτεκτονική του Αγίου Όρους.
Με αργούς ρυθμούς, λόγω της περιορισμένης χρηματοδότησης, συνεχίζονται οι εργασίες αποκατάστασης της Ιεράς Μονής Χιλανδαρίου, που υπέστη εκτεταμένες ζημιές, έπειτα από πυρκαγιά, το Μάρτιο του 2004.
«Η αποκατάσταση έχει ολοκληρωθεί στο μισό περίπου, αλλά οι εργασίες συνεχίζονται πλέον με αργούς ρυθμούς», εξηγεί ο διευθυντής του Κέντρου Διαφύλαξης Αγιορείτικης Κληρονομιάς, Χρήστος Λιμενόπουλος.
Προσθέτει, ωστόσο, πως το γεγονός αυτό δεν φαίνεται να δημιουργεί πρόβλημα στο αρχικό χρονοδιάγραμμα των δέκα χρόνων που είχε τεθεί για την ολοκλήρωση των εργασιών.
Οι εργασίες στη Μονή χρηματοδοτούνται από εθνικούς πόρους, μέσω του ΚΕΔΑΚ. «Με τον περιορισμό των κονδυλίων, η αποκατάσταση γίνεται πλέον κυρίως με ίδιους πόρους της Μονής και με χρήματα που προέρχονται από εράνους στη Σερβία», προσθέτει ο πολιτικός μηχανικός του ΚΕΔΑΚ, Κώστας Κοντοδίνας.
Μπορεί η πυρκαγιά του 2004 να κατέστρεψε μεγάλο μέρος της μονής (σχεδόν το 50% της έκτασής της), ωστόσο έδωσε την ευκαιρία στους ερευνητές να μελετήσουν λεπτομερέστερα την αρχιτεκτονική της.
Εισήγηση για «Δύο περιπτώσεις κατασκευών του 1800 που αποκαλύφθηκαν μετά την πυρκαγιά του 2004 στη Μονή Χιλανδαρίου» θα παρουσιάσει ο κ. Κοντοδίνας, στο πλαίσιο του συνεδρίου, με θέμα «Η Αρχιτεκτονική του Αγίου Όρους. Έρευνα και Ιστορία», που αρχίζει, σήμερα, στη Θεσσαλονίκη.
Πρόκειται για δύο κτίρια κατασκευασμένα με την τυπική βυζαντινή αρχιτεκτονική. Η μία πτέρυγα, που καταλαμβάνει ολόκληρο το βόρειο και βορειοδυτικό τμήμα της Μονής, ξεκίνησε να κατασκευάζεται το 1816 και ολοκληρώθηκε το 1821, ενώ η δεύτερη και παλαιότερη χρονολογείται το 1814.
«Τα δύο αυτά κτίρια, τα οποία μας δόθηκε η ευκαιρία να μελετήσουμε πώς ήταν δομημένα, παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τη στατική τους επάρκεια», υπογραμμίζει ο κ. Κοντοδίνας.
Στην αρχιτεκτονική της Ιεράς Μονής Χιλανδαρίου θα αναφερθεί και ο καθηγητής Αρχαιολογίας του πανεπιστημίου του Πρίνσετον, Σλόμπονταν Κέρσιτς. Ο ομιλητής θα εστιάσει το ενδιαφέρον του στο Καθολικό της Μονής, για τη δημιουργία του οποίου προσκλήθηκαν μάστορες από το εξωτερικό, «των οποίων τα επιτεύγματα στη Μονή Χιλανδαρίου είναι μερικά από τα σημαντικότερα και καλύτερα οικοδομικά μνημεία της υστεροβυζαντινής Αρχιτεκτονικής», όπως τονίζει.
Ανέκδοτα έγγραφα
Ανέκδοτα έγγραφα που αναφέρονται στη δημιουργία του Καθολικού της Μονής Εσφιγμένου θα παρουσιάσει ο αρχιτέκτονας του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, Μιλτιάδης Πολυβίου. Καταγραφές ημερομισθίων και αμοιβών των εργαζομένων, αγορές οικοδομικών υλικών, ο συνοπτικός λογαριασμός των εξόδων και των χρηματικών καταβολών από τον κτήτορα και άλλα ντοκουμέντα δημιουργούν μια πληρέστερη εικόνα των εργασιών κατασκευής του Καθολικού, αλλά και της κατασκευής του τέμπλου.
Το παλαιότερο έγγραφο χρονολογείται το 1805 και αφορά τη δωρεά μαρμάρινων κιόνων και πλακών από τον μπεηζαδέ Γιάγκο Καρατζά. «Τα έγγραφα αυτά περιέχουν πλήθος σημαντικών πληροφοριών, πολύτιμων όχι μόνο για την καλύτερη αποτίμηση του συγκεκριμένου κτίσματος, αλλά γενικότερα για τον εμπλουτισμό των γνώσεών μας σχετικά με την τεχνική ορολογία της εποχής, τις τιμές των δομικών υλικών και τις αμοιβές των διαφόρων κατά τομέα κατασκευαστών, την πορεία της κατασκευής των κτισμάτων, τους κτήτορες των έργων κλπ», υπογραμμίζει ο ομιλητής.
Ανέκδοτα έγγραφα των μέσων του 19ου αιώνα θα παρουσιάσει και ο διευθυντής Αναστήλωσης Νεότερων και Σύγχρονων Μνημείων του ΥΠΠΟΤ, Νικόλαος Χαρκιολάκης. Τα έγγραφα αφορούν την ανατολική πτέρυγα της Μονής Σταυρονικήτα και συγκεκριμένα τις προγραμματιζόμενες τότε εργασίες επέκτασής της.
Στο συνέδριο για την Αρχιτεκτονική του Αγίου Όρους, που θα ολοκληρωθεί την Κυριακή, θα παρουσιαστούν συνολικά 30 επιστημονικές εισηγήσεις.
www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αφιέρωμα στον Δημήτρη Μητρόπουλο πραγματοποιεί το ΜΜΑ, 50 χρόνια μετά τον θάνατό του


Με ένα μεγάλο αφιέρωμα στον «ιεροφάντη της μουσικής» Δημήτρη Μητρόπουλο, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών συμμετέχει στις εκδηλώσεις για τα πενήντα χρόνια από τον θάνατό του.

Το αφιέρωμα που εντάσσεται στον Κύκλο Ελληνική Μουσική περιλαμβάνει: ένα ρεσιτάλ-διάλεξη του πιανίστα Χάρη Δημαρά (25 Οκτωβρίου), τον Διεθνή Διαγωνισμό «Δημήτρης Μητρόπουλος» για Διεύθυνση Ορχήστρας σε συμπαραγωγή με την Ορχήστρα των Χρωμάτων (3 Νοεμβρίου).

Επίσης, περιλαμβάνει το Συνέδριο «Δημήτρης Μητρόπουλος (1896-1960): Πενήντα χρόνια μετά» σε συνδιοργάνωση με τη Μεγάλη Μουσική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος «Λίλιαν Βουδούρη» και τα περιοδικά «Μουσικολογία» και «Πολυφωνία» (12 και 13 Νοεμβρίου), καθώς και τη συναυλία του Κουαρτέτου Εγχόρδων, της Χορωδίας και Οργανικού Συνόλου του Ιονίου Πανεπιστημίου, «Δημήτρης Μητρόπουλος, ένας πολύπλευρος δημιουργός», υπό την διεύθυνση του αρχιμουσικού Μίλτου Λογιάδη.

«Ο Δημήτρης Μητρόπουλος είναι ίσως το πιο αναγνωρίσιμο ελληνικό όνομα διεθνώς στο χώρο της μουσικής. Ένας εμπνευσμένος αρχιμουσικός, ένας άνθρωπος με μία απίστευτη μνήμη, ένα πάθος πάνω στο πόντιουμ, ο οποίος διακρίνεται για την ενεργή επέμβασή του στα μουσικά πράγματα ιδίως της Αμερικής» δήλωσε ο διευθυντής καλλιτεχνικού προγραμματισμού του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, Νίκος Τσούχλος σε συνέντευξη Τύπου.

«Ένα από τα πράγματα που μπορεί να εξάγει η χώρα μας είναι η περηφάνια για έναν σπουδαίο Έλληνα καλλιτέχνη, δημιουργό και στην Ελλάδα -παρά τις τρόικες- υπάρχουν δυνάμεις,
διάθεση , εμπειρία, γνώση για να διατηρηθεί ο πολιτισμός» συμπλήρωσε.

Αναφορικά με τη διάλεξη-ρεσιτάλ που θα πραγματοποιηθεί στις 25 Οκτωβρίου στο ΜΜΑ, ο Νίκος Τσούχλος δήλωσε ότι ο πιανίστας και αρχιμουσικός Χάρης Δημαράς προτείνει μία ιδιαίτερη συναυλία, κατά την διάρκεια της οποίας θα ερμηνεύσει και θα σχολιάσει ένα σημαντικό έργο του Δ.Μητρόπουλου, την περίφημη «Σονάτα για πιάνο».

Η συναυλία- αφιέρωμα «Δημήτρης Μητρόπουλος, ένας πολύπλευρος δημιουργός» περιλαμβάνει έργα χαρακτηριστικά μιας πλειάδας μουσικών μορφών που χρησιμοποιεί ο συνθέτης και αντιπροσωπευτικά όλων των καλλιτεχνικών περιόδων.

Περιλαμβάνει επίσης, έργα άγνωστα ή σχεδόν άγνωστα στο κοινό, όπως τα δύο τραγούδια σε ποίηση Άγγελου Σικελιανού, «Παν» (1916) και «Αφροδίτη Ουρανία» (1924), τα οποία δεν έχουν παρουσιαστεί ποτέ σε δημόσια συναυλία, το κουαρτέτο «Danse des Faunes» (1915) και το φινάλε από την όπερα «Αδερφή Βεατρίκη» (1918- 1920).

Τέλος, σε ό,τι αφορά το διεθνή διαγωνισμό «Δημήτρης Μητρόπουλος» για Διεύθυνση Ορχήστρας, ο Νίκος Τσούχλος εξήγησε ότι είναι ένας θεσμός που ξεκίνησε ως πρωτοβουλία της Ορχήστρας των Χρωμάτων προκειμένου να διατηρήσει ζωντανή τη μνήμη του μεγάλου αυτού συνθέτη και μαέστρου και ακολουθώντας το δικό του παράδειγμα να στηρίξει και να προωθήσει νέους μουσικούς.

O Δημήτρης Μητρόπουλος άφησε την τελευταία του πνοή επάνω στο πόντιουμ, κατά τη διάρκεια δοκιμής με την ορχήστρα της Σκάλα του Μιλάνου στην «Τρίτη Συμφωνία» του Μάλερ.


ΠΗΓΗ: ΤΟ ΒΗΜΑ

Αρχειοθήκη ιστολογίου