Τρίτη, 28 Ιουνίου 2016

To Βυζάντιο στο Ερμιτάζ

To Βυζάντιο στο Ερμιτάζ

      
Στο Κρατικό Μουσείο Ερμιτάζ της Αγίας Πετρούπολης πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή 24 Ιουνίου 2016 τα εγκαίνια της έκθεσης «Το Βυζάντιο μέσα στους αιώνες». Η έκθεση θα διαρκέσει ως τις 2 Οκτωβρίου δίνοντας στο ρωσικό κοινό την δυνατότητα να θαυμάσει 121 αριστουργήματα της βυζαντινής τέχνης, υψηλής ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας.

Τα έργα προέρχονται από 22 δημόσια μουσεία και εκκλησιαστικές συλλογές της Ελλάδος, ενώ η παρουσίαση εμπλουτίστηκε με εκθέματα από το Ερμιτάζ που «συνομιλούν» με αντίστοιχα των ελληνικών συλλογών. Τμήματα ψηφιδωτών και τοιχογραφιών, φορητές ξύλινες εικόνες, χειρόγραφα με μοναδική διακόσμηση, γλυπτά, αγγεία, κοσμήματα, αντικείμενα μικροτεχνίας προερχόμενα από όλες τις περιόδους του βυζαντινού πολιτισμού, παρουσιάζουν την πολιτιστική διάσταση μιας μεγαλοπρεπούς αυτοκρατορίας και πιστοποιούν την καλλιτεχνική επίδραση της, η οποία είναι ακόμη ορατή σε έργα σύγχρονης τέχνης.

Η αφήγηση ξεκινά από τα πρώιμα βυζαντινά χρόνια, όταν οι απηχήσεις της αρχαιότητας ήταν ακόμη έντονες και φτάνει στα χρόνια μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης. Η έκθεση κλείνει με τον "Άγιο Πέτρο" του Ελ Γκρέκο από την Εθνική Πινακοθήκη, έναν πίνακα συμβολικής σημασίας για την Αγία Πετρούπολη.

Ακολουθώντας ένα σαφές μουσειολογικό σκεπτικό, τα εκθέματα αποπειρώνται να φωτίσουν τον πολυεθνικό χαρακτήρα του Βυζαντινού κράτους, τις σχέσεις του με τους γείτονες και βεβαίως της πολυτάραχη ιστορία του· την ιστορία μιας αυτοκρατορίας που καλύπτει 1100 χρόνια και η οποία εδραιώθηκε σε τρεις ηπείρους, συνταιριάζοντας τον αρχαίο ελληνορωμαϊκό πολιτισμό με την ορθόδοξη χριστιανική πίστη και τη βυζαντινή κοσμοθεωρία, αποτέλεσμα ωσμώσεων, συγκρούσεων και συμπορεύσεων· έναν κόσμο μέσα στον οποίο γαλουχήθηκαν και ρίζωσαν τόσο το νέο ελληνικό κράτος όσο και το ρωσικό.

Το Μουσείο Ερμιτάζ για να αναδείξει τη σημασία της έκθεσης την συνδύασε εκτός των άλλων με το ετήσιο "Gala Banquet in the Winter Palace" με προσκεκλημένους υψηλούς αξιωματούχους, διπλωμάτες και μεγάλους χορηγούς του μουσείου. Η Ελλάδα εκπροσωπήθηκε από τον Υφυπουργό Εξωτερικών κ. Ιωάννη Αμανατίδη, και την Γενική Γραμματέα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Μαρία Ανδρεαδάκη - Βλαζάκη και η Ρωσία από τον Υπουργό Πολιτισμού κ. V.R. Medinskiy.

Η έκθεση αποτελεί συνεργασία του ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού με το Μουσείο Ερμιτάζ και εντάσσεται στις εκδηλώσεις του έτους Ελλάδος-Ρωσίας, όπως έχει αμοιβαία χαρακτηριστεί το έτος 2016. 
ΠΗΓΗ: ΤΟ  ΒΗΜΑ
                 

Δευτέρα, 20 Ιουνίου 2016

Ελένη Αρβελέρ: Οι Έλληνες να γίνουν Έλληνες


  
Αν και θα έπρεπε να με διακατείχε η χαρμοσύνη για τη συνέντευξη που μου παραχώρησε με ανοιχτοσύνη καρδιάς η κυρία Αρβελέρ, ένα ανυπόφορο αίσθημα παραπόνου με κατακυρίευσε αμέσως μετά την αποχώρησή μου από το γραφείο της, μια ανάσα απόσταση από τον αγαπημένο μου δρόμο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, στην Ακρόπολη: Για το πώς είναι δυνατόν αυτή η πατρίδα, με τα τόσο τεράστια πνευματικά αναστήματα στη διάθεσή της, να βιώνει χρεοκοπία. Όμως, όπως στα μεγάλα «γιατί» η απάντηση είναι τελικά απλή, έτσι κι εδώ η εξήγηση είναι τελείως απλοϊκή, όσο κι αν θίγεται η πομπώδης εθνική μας εγωπάθεια. Η Ελλάδα, ατίθαση και αντάρτισσα μια ζωή, σαν το κακομαθημένο παιδί της Ιστορίας, δεν έμαθε ποτέ, κατά την ταπεινή μου γνώμη, να ακούει. Το ίδιο και η ελληνική κοινωνία. Να προσέχει τους ανθρώπους του υψηλού πολιτισμού της∙ να τους συμβουλεύεται και να εμπνέεται από την εναργή σκέψη τους. Και όμως, αν άκουε, θα είχε διδαχθεί πολλά∙ θα κέρδιζε περισσότερα. Ίσως και να είχε αποφευχθεί το ναυάγιο που ζει σήμερα η ίδια και οι Έλληνες.
Και δεν είναι μόνο η κυρία Αρβελέρ. Δεκάδες, εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες, εντός και εκτός Ελλάδος, είναι οι Έλληνες της υψηλής ευγένειας και του ανώτερου πολιτισμού που η κρίση τους θα μπορούσε να συνεισφέρει τα μάλα, εάν βέβαια το ελληνικό κράτος αφουγκραζόταν τη σοφία και τη γνώση τους. Αλλά, θα μου πείτε, και θα συμφωνήσω απόλυτα μαζί σας: Και πότε η πολυδάκρυτη και πολυχαμόγελη Ελλάδα μας άκουσε τα «πεφωτισμένα και λελαμπρυσμένα παιδιά της», για να τα ακούσει σήμερα; Άκουσε μήπως τον Σολωμό, τον Παπαδιαμάντη, τον Σικελιανό, τον Καζαντζάκη, τον Κόντογλου, τον Σεφέρη, τον Ελύτη, τον Θεοτοκά, τον Κονδύλη, τον Αξελό, τον Καστοριάδη, τον Χατζιδάκι, τον…
Για την κυρία Αρβελέρ δεν χρειάζονται συστάσεις. Άλλωστε, στους ανθρώπους του «είναι» τα λόγια είναι αχρείαστα. Οι κοσμητικές φλυαρίες είναι αναγκαίες μόνο στους τύπους του «φαίνεσθαι», στους τόσους αφθονούντες «εμβριθείς βλάκες» που διαθέτει ετούτη η ταλαίπωρη χώρα, οι οποίοι θορυβούντες, αν και αφρονούντες, πρωτοστατούν στη δημόσια ζωή και στον τηλεοπτικό «διάλογο».

Για τη μεγάλη κυρία της σκέψεως, την κυρία Αρβελέρ, ένα μόνο πράγμα –νομίζω– χρειάζεται να ειπωθεί από όλους: Ένα ευχαριστώ για το ασίγαστο πάθος της να φέρει στην ψυχή της και να κρατά ψηλά την Ελλάδα. Και που παρά τα 90 της χρόνια εκπέμπει με εφηβική αλκή έναν απίστευτο ενθουσιασμό και ελπίδα για την ιστορική συνέχεια αυτής της πατρίδας, για το αύριο του Ελληνισμού. Με μια σκέψη μήκους, βάθους και ουσίας, είτε βέβαια συμφωνεί κανείς μαζί της είτε όχι. Αγαπητοί αναγνώστες, η κυρία Ελένη Αρβελέρ στην Boulevard.


- Κυρία Αρβελέρ, πώς θα περιγράφατε την Ελλάδα του σήμερα; Θα ενισχύατε αυτό που υποστήριζε ο Ελύτης, ότι επιβάλλεται οι ποιότητες του παρελθόντος να μεταφερθούν οπωσδήποτε στο παρόν, και αυτό που έλεγε ο Αξελός ότι η Ελλάδα χρειάζεται μια «απότομη σπαθιά»; Με σημερινούς όρους μια επανεκκίνηση, μια νέα έγερση;
Το παρελθόν δεν είναι ποτέ ολότελα παρελθόν. Και το παρελθόν πρέπει να έχει μέλλον. Το μέλλον του παρελθόντος για την Ελλάδα είναι οι βεβαιότητες ακριβώς που είχε από το ένδοξο παρελθόν. Αλλά οι κακοί Ευρωπαίοι λένε ότι η Ελλάδα είναι υπερήφανη για τις απώλειές της. Έχασε το ένδοξο παρελθόν αλλά είναι περήφανη για αυτό. Οι δε ακόμη πιο κακοί λένε ότι οι Έλληνες βομβαρδίζουν τον κόσμο με ένδοξα πτώματα. Εκείνο που χρειάζεται η Ελλάδα είναι οι Έλληνες. Εάν υπάρχει κάτι για το οποίο υποφέρει σήμερα ο τόπος είναι ότι μιλάμε για φιλέλληνες και δεν μιλάμε για Έλληνες. Φιλέλληνες υπήρξαν όταν η Ελλάδα δεν ήταν ελεύθερη. Όταν μιλάμε τώρα για φιλέλληνες σημαίνει ότι δεν είμαστε σίγουροι για τον εαυτό μας. Το πράγμα το οποίο νομίζω ότι χρειάζεται η Ελλάδα ως επανεκκίνηση, εάν θέλετε, είναι να πιστέψουν οι Έλληνες στον εαυτό τους. Και όπου υπάρχει ένα θέλω υπάρχει κι ένα μπορώ.
- Δηλαδή, αυτό που επιβάλλεται είναι οι Έλληνες να γίνουν Έλληνες…
Ναι, να είναι Έλληνες. Και όταν είσαι σίγουρος για τον εαυτό σου, όταν είσαι σίγουρος για τον πολιτισμό σου δεν έχεις να φοβάσαι τίποτε.
- Οι σημερινοί Έλληνες είναι σίγουροι για τον εαυτό τους;
Να γίνουν.
- Άραγε δεν είναι, πρέπει να γίνουν…
Να γίνουν. Εάν δεν είναι, να γίνουν. Δεν μπορούμε βέβαια να το λέμε για όλους. Υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι είναι σίγουροι για τον εαυτό τους, αλλά δεν είναι για τον εαυτό τους παρά για τον πολιτισμό τους. Λέμε παραδείγματος χάριν ότι υπάρχει μεγάλο πρόβλημα για τους μετανάστες, εάν κινδυνεύουμε να χάσουμε την ταυτότητά μας και όλα αυτά. Από τη στιγμή που μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι μπορούμε να υπηρετούμε τον πολιτισμό μας δεν έχουμε να φοβηθούμε τίποτε.
- Ποιοι κατά τη γνώμη σας είναι οι λόγοι της κρίσης που βιώνει η Ελλάδα; Είναι λόγοι οικονομικοί, πολιτικοί ή κάτι βαθύτερο; Μήπως η πατρίδα μας βιώνει μια παρακμή; Και πόσο αισιόδοξη ή απαισιόδοξη είστε για το μέλλον της Ελλάδος;
Ο Πάγκαλος είπε «μαζί τα φάγαμε». Δεν είναι αλήθεια, μαζί τα κάναμε. Αυτή είναι η μεγάλη διαφορά. Άρχισε ως οικονομική, αλλά μια οικονομική κρίση δεν μπορεί παρά να έχει τα επακόλουθά της. Τα επακόλουθά της ήταν κοινωνικά και τα κοινωνικά έγιναν και πολιτιστικά. Αυτή τη στιγμή κατά τη γνώμη μου η κρίση είναι γενική. Γενική στις πτυχές της και για αυτό ακριβώς υπάρχει ένα είδος ληθάργου στον κόσμο. Αν ήταν μόνο τα οικονομικά, μόνο τα πολιτιστικά, θα ήταν μόνο ορισμένες κατηγορίες, αλλά τώρα κανείς δεν είναι ελεύθερος από αυτή την κρίση…
- Εάν η κρίση είναι γενική, τότε μιλάμε για παρακμή…
Όχι. Στη Γαλλία λέμε ζήτω η κρίση. Ζήτω η κρίση. Τι σημαίνει αυτό; Ότι όταν υπάρχει κρίση, υπάρχει μία τάση για να αντιμετωπίσεις την κρίση οπότε υπάρχει μία τάση για αναγέννηση, οπότε η κρίση μπορεί να είναι ή κάτι καταστρεπτικό που σε πάει προς τα κάτω ή κάτι που σου δίνει την ευκαιρία να πας αλλού. Και το αλλού αυτή τη στιγμή είναι έξω από την κρίση. Τώρα γιατί την έχουμε αυτή την κρίση; Πολύ απλά γιατί νομίζω ότι οι ηγέτες της χώρας αγαπούν την καρέκλα τους περισσότερο από τη χώρα.
- Και λέγοντας ότι η κρίση θα μας πάει κάπου αλλού, προς το θετικότερο, είστε αισιόδοξη;
Ναι. Όχι γιατί λέει το τραγούδι ότι «η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει», αλλά γιατί νομίζω ότι όταν έχεις φτάσει σε ένα σημείο αυτογνωσίας, χάρις στην κρίση, οι Έλληνες οπωσδήποτε έχουν τη βάση να πουν ότι μπορούμε να πάμε και αλλού. Απόδειξη ότι τα παιδιά που φεύγουν, είτε οι μεγάλοι, που πάνε αλλού, πετυχαίνουν. Γιατί λοιπόν μόνο να πετύχουν στο αλλού το έξω και να μην κάνουν αλλού το δικό τους. Δηλαδή, για μένα, το αλλού, εάν το αλλού γίνει Ελλάδα, έχει πετύχει η Ελλάδα.
- Θα γίνει;
Το ελπίζω…
- Μια και είπατε πριν ότι «η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει», να σας θυμίσω τι έλεγε ο φίλος σας ο Μάνος Χατζιδάκις, ότι «η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει για αυτό και δεν πρόκειται να αναστηθεί». Τώρα σε όλα αυτά που συζητάμε, στην κρίση συνέβαλε ένας ηδονιστικός καταναλωτισμός, ένας άκρατος καταναλωτισμός και τώρα γίνεται αναπόδραστα η «ιστορική διόρθωση»;
Δείτε. Η κρίση δεν είναι μόνο ελληνική. Πέρασε η Κύπρος, πέρασε η Ισπανία, η Ιρλανδία, η Ιταλία και τα λοιπά. Γιατί μόνο οι Έλληνες μένουν ακόμη στο μνημόνιο και όχι οι άλλοι; Νομίζω δεν κατάφερε ποτέ η Ελλάδα να νικήσει το σύνδρομο του Κάιν. Δηλαδή την εμφυλιακή τάση. Μόνο οι Έλληνες ανά την υφήλιο κάνουν ηρωικώς πόλεμο εμφύλιο. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, ότι, πραγματικά, κανένας δεν πιστεύει στον άλλον, πρώτα στον εαυτό του και ύστερα στον άλλον, ο διπλανός δεν έχει ποτέ δίκιο, κι αν έχει δίκιο εγώ το ξέρω και όχι ο ίδιος, αυτή λοιπόν η τάση, η εμφυλιακή που λέω, κάνει αυτή τη στιγμή να μην μπορούμε να πάμε λίγο παρακάτω και να είναι η αιτία της κρίσης. Να πάμε λίγο ψηλότερα. Όπως λέει το «Ολυμπιακόν», γρηγορότερα και ψηλότερα.

- Συμμερίζεστε την άποψη του κ. Γιανναρά, ότι ο Ελληνισμός τελείωσε, ότι αυτή η χώρα έπαψε να έχει ιστορική συνέχεια, ότι αυτός ο λαός έπαψε να έχει ιστορική συλλογική συνείδηση, ότι οι ίδιοι οι Έλληνες σκότωσαν τη χώρα τους;
Όχι. Δεν συμφωνώ καθόλου. Νομίζω ότι η ιστορική συνέχεια είναι υποχρεωτική. Αν πάρεις βέβαια το ένδοξο παρελθόν ως ένα ολοκληρωτικό πράγμα και να πεις η λογοτεχνία, η σκέψη, η…, η…, οπωσδήποτε υπάρχει αλλαγή. Δεν θα έλεγα ότι υπάρχει παρακμή. Αλλά δεν θα μπορούσε παρά να είναι έτσι. Γιατί εάν δεν υπήρχε αλλαγή θα είμαστε όλοι οι αρχαίοι Έλληνες ακόμη. Όσον αφορά, τώρα, τη συνέχεια δεν μπορούμε να πούμε ότι όταν λες τα πράγματα με τη λέξη την ελληνική που τα λες, ότι δεν υπάρχει συνέχεια. Η μόνη γλώσσα η οποία δεν έχει ελληνογενείς γλώσσες, όπως τα λατινικά, είναι τα ελληνικά. Γιατί; Γιατί δεν έπαψαν ποτέ να μιλούνται. Δεν έπαψαν ποτέ να γράφονται. Οπότε, και μόνο η γλώσσα, αυτή η γλώσσα που μιλάμε, δείχνει ότι η συνέχεια είναι αδιάρρηκτη. Και βεβαίως έχουμε το παρελθόν που διαλέγουμε. Δεν έχουμε όλο το παρελθόν ως συνέχεια. Για αυτό ο κάθε λαός, όπως και οι Έλληνες, έχουμε την Ιστορία που μας πηγαίνει. Η Ιστορία, διατείνομαι, γράφεται «καθαρευουσιάνικα». Δηλαδή ποτέ δεν θα γράψει κάποιος τα παραπτώματά του. Ένας λαός τα παραπτώματά του. Κανένα μνημείο δεν έχει γίνει για τα πράγματα τα οποία ήταν ντροπή για τον πολιτισμό του τόπου. Νομίζω ότι το πρώτο μνημείο που γίνεται (πριν λίγα χρόνια) τώρα για τέτοιου είδους πράγματα είναι στο Βερολίνο για το ολοκαύτωμα που έκαναν οι Γερμανοί. Όλα τα άλλα, μνημεία και τα λοιπά, είναι επιβραβεύσεις.

 - Ωστόσο, εάν δεν κάνω λάθος, και εσείς δεν έχετε υποστηρίξει κάτι ανάλογο περί της ελληνικής ιστορικής ασυνέχειας, με άλλη σκέψη βέβαια, όταν διατείνεστε ότι είμαστε ο μόνος βαλκάνιος λαός που δεν απελευθέρωσε την κοιτίδα του Γένους του, την Κωνσταντινούπολη;
Ναι, αλλά αυτό είναι δικό μας πρόβλημα. Και τι κάναμε; Δεν απελευθερώσαμε την κοιτίδα του Γένους, κοιτίδα, όχι πρωτεύουσα, γιατί εκεί οφείλουμε τα δύο μεγάλα χαρακτηριστικά των νεοελλήνων, δηλαδή τη γλώσσα και την ορθοδοξία. Όταν, λοιπόν, δεν απελευθερώσαμε, τι κάναμε; Βάλαμε το Βυζάντιο σε παρένθεση, χίλια χρόνια σε παρένθεση, και θεωρήσαμε τον εαυτό μας απόγονο του Περικλή. Ούτε λίγο ούτε πολύ. Τα παιδιά μαθαίνουν στο σχολείο Αντιγόνη, Όμηρο και τα λοιπά, αλλά πέστε μου ποιο βυζαντινό κείμενο ξέρουν. Ευτυχώς που πάνε καμιά φορά στην εκκλησία και ακούνε το «Τη Υπερμάχω». Αλλά και αυτό όσο το καταλαβαίνουν. Και γυρνάνε μετά αυτά τα παιδιά στο σπίτι και λένε: η μάνα Δέσποινα, ο πατέρας Παναγιώτης…, Δημήτρης…, Γιώργος και τα λοιπά. Από πού κι ως πού; Πού είναι το αρχαίο ένδοξο παρελθόν, εάν δεν ξέρουν ακριβώς αυτά τα πράγματα;
- Επομένως, δεν έγινε μια ιστορική παύση; Μια μεγάλη ιστορική παράκαμψη αν θέλετε;
Όχι. Όχι. Η παύση είναι των γεγονότων. Δεν είναι των νοοτροπιών. Και όταν λέμε ότι το παρελθόν δεν είναι ποτέ παρελθόν είναι γιατί υπάρχουν νοοτροπίες, τα φαινόμενα τα οποία είναι υπόγεια. Λάθρα, υπάρχουν πάντοτε. Ο Ελύτης παραδείγματος χάριν γράφει κάτι το οποίο είναι από τα καταπληκτικά. Ο Ελύτης λέει ότι όταν μπαίνω σε μια εκκλησιά, ερημοκλήσι, και βλέπω μισοσβησμένες τις τοιχογραφίες, νιώθω βυζαντινός σαν να ήταν το σόι μου. Σε αυτά τα πράγματα, στα φαινόμενα και στις νοοτροπίες, δεν υπάρχει καμία ρήξη. Για αυτό λέω ότι το σύνδρομο του Κάιν, από τα αρχαία εμφυλιακά προβλήματα, συνεχίζεται μέχρι τώρα. Όλοι βγήκανε από το μνημόνιο επειδή συνεννοηθήκανε, εμείς όχι.
- Σε συνεντεύξεις σας έχετε υποστηρίξει ότι κακώς, κάκιστα η Αθήνα επελέγη ως πρωτεύουσα της Ελλάδος, και ότι θα έπρεπε να είχε επιλεγεί η Θεσσαλονίκη, ως η αμέσως μεγαλύτερη πόλη του Βυζαντίου μετά την Κωνσταντινούπολη…
Σταθείτε. Δεν είπα το ίδιο για τη Θεσσαλονίκη. Για τη Θεσσαλονίκη, λέω πάντα, ότι έχει άδικο που έχει τον Λευκό Πύργο ως έμβλημα. Ο Λευκός Πύργος τι ήταν; Φυλακή τούρκικη. Γιατί δεν έχει μια εκκλησιά βυζαντινή, γιατί δεν έχει τον Άγιο Δημήτριο; Και όταν λέω για τη Θεσσαλονίκη, λέω ότι ήταν στο Βυζάντιο η καλή μετά την καλλίστη. Αλλά όταν κάνουνε οι Έλληνες την Αθήνα (πρωτεύουσα), η Θεσσαλονίκη δεν είναι καν ελευθερωμένη. Οπότε δεν μπορούσε ποτέ να γίνει η Θεσσαλονίκη. Δεν το έχω πει έτσι ακριβώς όπως το λέτε. Οπότε η Αθήνα γίνεται πρωτεύουσα ακριβώς επειδή δεν υπάρχει η Κωνσταντινούπολη.
- Και γιατί να μη γίνει η Αθήνα πρωτεύουσα, δεν ήταν η πρώτη πολιτιστική μήτρα των Ελλήνων από την αρχαιότητα;
Ακούστε, η Αθήνα ήταν ένα λασποχώρι τότε, ένα λασποχώρι με 8.000 σπίτια, εκ των οποίων τα μισά ήταν χωρίς στέγη και οι κάτοικοί της ήταν Αρβανίτες, σχεδόν όλοι. Άλλωστε, έτσι έχουμε και το πρώτο αρβανιτικό λεξικό, ελληνοαρβανιτικό από τον Μπότσαρη. Το Ναύπλιο ήταν κακό; Το Ναύπλιο της Ρωμανίας; Γιατί; Αλλά ψυχαναλυτικά βάλανε την παρένθεση των χιλίων χρόνων γιατί χρειαζόμαστε ένα ένδοξο παρελθόν γνωστό από τους Ευρωπαίους. Και αυτό το ένδοξο παρελθόν, το γνωστό από τους Ευρωπαίους, ήταν η Αθήνα. Έτσι λέω ότι: η αρχαία ιστορία αττικίζει. Ο μείζων Ελληνισμός βυζαντινίζει, γιατί ακριβώς η μεγάλη αυτοκρατορία είναι το Βυζάντιο. Ο δε νεότερος Ελληνισμός πελοποννησιάζει, γιατί από εκεί άρχισε η απελευθέρωση.

- Δηλαδή, εάν αντιλαμβάνομαι σωστά, πιστεύετε ότι όταν η αρχαιότητα εξέπεσε ιστορικά και οριστικά, ο ελληνορωμαϊκός πολιτισμός βρήκε καταφύγιο στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.
Ο Απολλώνιος Ωκεανέας όταν φτάνει στην Αθήνα, στο τέλος του 1ου αιώνα, γράφει στους μουσαίους του «βεβαρβάρομαι ότι χώριος εντός Ελλάδος γέγονα», παραφράζοντας τον Ευριπίδη, ο οποίος γράφει ακριβώς για τον Ορέστη ότι «βεβαρβάρομαι επεί χώριος εκτός Ελλάδος γέγονα». Ήδη η Ελλάδα, να μην το ξεχνάμε αυτό, Βάνδαλοι, Γότθοι κ.λπ., έχει γίνει ένα κατώτερο μέρος για τα βυζαντινά. Δεν είναι καν ούτε η μεγάλη επαρχία, η Θράκη ή η ασιατική ακτή. Οπότε η Ελλάδα, ολόκληρη, όχι μόνο η Αθήνα, έχει γνωρίσει μια μεγάλη αν θέλετε, αν τη συγκρίνουμε με άλλες περιοχές, καθυστέρηση. Τι είναι το Βυζάντιο; Το Βυζάντιο είναι το ανατολικό Ρωμαϊκό κράτος, εκχριστιανισμένο, εξελληνισμένο με την Κωνσταντινούπολη πρωτεύουσα. Αυτό είναι. Δεν είναι τίποτε άλλο. Χίλια χρόνια. Και ως αυτοκρατορία είναι πολυεθνικόν. Γράφω το τελευταίο μου βιβλίο, θα βγει σε λίγο καιρό, «πόσο ελληνικό είναι το Βυζάντιο και πόσο βυζαντινοί είναι οι νεοέλληνες;».
 - Στο τέλος παρήκμασε, εξέπεσε και πέρασε στην Ευρώπη. Δεν είναι έτσι;
Ξέρετε καμία άλλη αυτοκρατορία να έχει ζήσει χίλια χρόνια; Εδώ χίλια χρόνια αυτοκρατορίας, τι θα πει εξέπεσε; Όταν άρχισαν πάλι το εμφυλιακό, οι ανθενωτικοί και οι ενωτικοί, και όταν πεθαίνει ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος επάνω στις επάλξεις και ρωτάει «δεν θα βρεθεί ένας χριστιανός να μου πάρει το κεφάλι», και έχει ο Σχολάριος τοιχοκολλημένο ανάθεμα εναντίον του Παλαιολόγου, και μόνο ο Τζουστινιάνι και οι Γενοβέζοι πολεμάνε μαζί του… Τι θα πει ξέπεσε; Παρά οι ίδιοι οι Έλληνες το δικό τους. Το ανθενωτικό, το ενωτικό. Πάλι το εμφυλιακό. Λοιπόν, ξέπεσε δεν σημαίνει τίποτε. Απλώς έζησε κατά τον ελληνικό τρόπο.
- Και αυτός ο ελληνικός τρόπος, όλος αυτός ο πολιτισμός που δημιουργήθηκε, μεταφέρθηκε στην Ευρώπη; Διαφωνείτε ή όχι;
Ακούστε. Το πνεύμα ταξιδεύει. Ένα πνεύμα που δεν ταξιδεύει πεθαίνει. Λοιπόν, από την Αθήνα το πνεύμα χάρις στον Μεγαλέξανδρο πέρασε σε Αντιόχειες, Αλεξάνδρειες. Από την Αθήνα περνάει στην Αλεξάνδρεια. Δεν πάει στους Ινδούς, αυτά να τα λέμε στα παιδιά. Όταν οι Ρωμαίοι παίρνουν πάλι την Αλεξάνδρεια, έχουμε τη Ρώμη. Περνάει στη Ρώμη. Στη Ρώμη τι γίνεται; Στο Αθήναιο εάν δεν μιλάς ελληνικά, εάν δεν ξέρεις ελληνικά δεν θεωρείσαι στη Ρώμη μορφωμένος. Όταν ο Μάρκος Αυρήλιος γράφει τα «εις εαυτόν», τα γράφει ελληνικά. Να μη μιλάμε για Αδριανό κ.λπ. Λοιπόν, το πνεύμα πάντοτε ταξιδεύει. Από τη Ρώμη περνάει στην Πόλη. Από την Πόλη περνάει στη Βενετιά. Από τη Βενετιά περνάει στο Παρίσι και σε όλη την Ευρώπη. Κάθε φορά το πνεύμα ταξιδεύει. Και όταν ελευθερώνεται από τους Πελοποννησίους η Ελλάδα και γίνεται η Αθήνα, τότε όλες οι αρχαιολογικές Σχολές είναι ξένες. Είναι γαλλική, βρίσκουν τους Δελφούς, βρίσκουν τη Δήλο∙ γερμανική, στην Ολυμπία∙ αγγλική, στην Κόρινθο. Λοιπόν, τότε οι ξένοι μας δείχνουν έναν καθρέφτη στον οποίο καθρεφτιζόμαστε. Και έτσι, σιγά σιγά περνάει πάλι προς τον τόπο από τον οποίο ξεκίνησε.

- Και αυτό το ταξίδι του ελληνικού πνεύματος προς την Ευρώπη μας δίνει το δικαίωμα να πούμε ότι η Ευρώπη από ένα σημείο και μετά, ίσως και στις μέρες μας, είναι το νέο λίκνο πολιτισμού για την Ελλάδα; «Ανήκομεν εις την Δύσιν», που λέγεται;
Μόνον, ως πνεύμα. Και ως ήθη και έθιμα στην Ανατολή…

- Αντιτείνεται, ωστόσο, από πολλούς άλλους, πώς μπορεί ανήκουμε στη Δύση όταν από εκεί εκλείπει το στοιχείο της ορθοδοξίας;
Ναι, για αυτό σας λέω ότι ανήκουμε ως πνεύμα. Η ορθοδοξία δεν είναι μόνο ανατολικό πράγμα. Γιατί;
-Το θεμέλιο όμως της ορθοδοξίας είναι η Ανατολή…
Ανατολή ευρωπαϊκή…
 -Και Ασία, Μικρά Ασία…
Ποια Ασία; Μα πού; Τώρα τέλειωσε. Λοιπόν, η μισή Ευρώπη δεν είναι Ευρώπη; Αυτά είναι που λέμε στα παιδιά λάθος. Προσέξτε τα. Και τα λένε πολύ σοβαροί άνθρωποι. Πολύ σοβαροί άνθρωποι. Είμαστε μόνο Ευρώπη. Και αυτό να το πούμε από την αρχή. Όταν γράφουνε Ευρώπη οι αρχαίοι εννοούν μόνο Ελλάδα. Δεν εννοούν τίποτε άλλο. Ο Ηρόδοτος, όλοι οι άλλοι. Πάντοτε η Ελλάδα ήταν το ανάχωμα εναντίον της Ασίας. Εάν έχουμε κάνει κάτι για την Ευρώπη είναι ακριβώς το να σταματάμε την Ασία. Αρχίσαμε από τα Μηδικά, όταν κακώς πήγαμε να πάρουμε την Ασία με τα Τρωικά. Λοιπόν, μετά όλη η ιστορία είναι εναντίον της Ασίας. Όλη. Το Βυζάντιο, στα τελευταία, 14ο αιώνα, λέει τους Τούρκους Αχαιμενίδες Πέρσες. Γιατί; Γιατί θεωρεί ότι θα τους διώξει στην Κόκκινη Μηλιά, όπως κάποτε οι αρχαίοι διώξανε τους Πέρσες. Λοιπόν, από πού και ως πού Ανατολή; Ανατολή είναι ο ραγιαδισμός που έχουμε, τα φαγητά που έχουμε, δηλαδή όλη η τουρκοκρατία. Αυτή είναι η Ανατολή.

-Έχει αναπτυχθεί και άλλη θεωρία, η οποία μάλιστα αναζωπυρώθηκε με την πρόσφατη επίσκεψη του προέδρου Πούτιν με τον Πατριάρχη Μόσχας κ. Κύριλλο. Η Ρωσία υποστηρίζει, μάλιστα από εποχής του Ιβάν του Γ’, ο οποίος είχε παντρευτεί την ανιψιά του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, ότι η Μόσχα μετά την Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως ήταν η συνέχεια του Βυζαντίου…
Δεν το δέχομαι, τώρα γελώ…
-Προσέξτε, αυτό υποστηρίζεται στις μέρες μας…
Δεν με νοιάζει τι υποστηρίζουν…
-Άλλο θέλω να σας πω. Αναπτύσσεται ένα σχέδιο, να δημιουργήσει ο Πούτιν ένα «ορθόδοξο τόξο» το οποίο θα συμπεριλάβει ορθόδοξους πληθυσμούς από Ρωσία μέχρι Κύπρο και βαλκανικές χώρες, ακόμη και το Άγιον Όρος ως δήθεν το Βατικανό των ορθοδόξων. Αυτό μας αποκόπτει ή…
Αδιαφορώ. Είναι βλακείες. Σε βλακείες δεν απαντώ ποτέ. Αυτά είναι τα συνωμοτικά με τα οποία ζει ο ελληνικός λαός που περιμένει ότι είμαστε ψεκασμένοι. Άλλωστε το ορθόδοξο τόξο, το περίφημο ορθόδοξο τόξο, το είχε κάποτε και ο Χριστόδουλος. Λοιπόν, αυτά να τα αφήσουμε. Να κάνουμε τη δουλειά μας ως Έλληνες στον τόπο που είμαστε. Όσον αφορά τώρα τον Πούτιν, καλά κάνει ο Πούτιν να έχει σχέδια. Όπως και ο Ερντογάν. Και ο Ερντογάν και ο Πούτιν έχουν τα σχέδιά τους. Άλλωστε, μέχρι το 1917 ένας τεράστιος σταυρός υπήρχε στην Οδησσό και περίμενε το πλοίο που θα τον έπαιρνε για να τον πάει στον τρούλο της Αγιάς Σοφιάς. Μέχρι το 1917. Δηλαδή μέχρι την Οκτωβριανή επανάσταση. Ναι, ωραία, λοιπόν αυτά και εμείς… «η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει». Και πώς τα λέμε; Τα λέμε και αλλιώς… «Δέσποινα μην κλαις και μην πολυδακρύζεις, πάλι με χρόνια και καιρούς πάλι δικά μας θα ’ναι».
-Θα είναι δικά μας πάλι με χρόνια και καιρούς;
Ευτυχώς όχι. Γιατί αν ποτέ βρεθούμε απέναντι σε δεκαπέντε εκατομμύρια Τούρκους που κάθονται στην Πόλη δεν θα υπάρχουμε.

-Ας επιστρέψω τη συζήτησή μας στα καθαρώς εσωτερικά μας θέματα. Τελικά, από ποιους κινδυνεύει η Ελλάδα, από τους Έλληνες που υποστηρίζει ο Στέλιος Ράμφος ή από τους Ευρωπαίους, σύμφωνα με τους ευρωσκεπτικιστές;
Από τον εαυτό της. Από κανέναν άλλον. Τελείωσε.
-Μήπως από τους πρόσφυγες και τους μετανάστες, οι οποίοι κατά κάποιους –ακραίους ή μη– θα διασπάσουν τη συνοχή μας και θα ισλαμοποιήσουν την κοινωνία μας;
Λοιπόν, η Ελλάδα κινδυνεύει από τους Έλληνες που ξέχασαν να είναι Έλληνες.
-Τελικά τι είναι ο Έλληνας; Ανατολίτης, Βαλκάνιος ή Ευρωπαίος;
Έλληνας είναι αυτός που αναγνωρίζει τον εαυτό του και ζει με ελληνικό τρόπο. Δηλαδή ορθώς και όρθιος.

-Αναφερθήκαμε πριν στην ελληνική κρίση. Τους λόγους μπορούμε να τους αποδώσουμε και σε μια γενική κρίση της Ευρώπης, του ευρωπαϊκού πολιτισμού; Νομίζω ότι πρώτος είχε κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου ο Αλμπέρ Καμύ και μετέπειτα ο Μάνος Χατζιδάκις. Μήπως χρειάζεται και η Ευρώπη, κυρία Αρβελέρ, εκτός από την Ελλάδα, μια επανεκκίνηση, μια νέα αναγέννηση;
Ποια είναι η Ευρώπη; Για ποια Ευρώπη μιλάμε; Για την Ευρώπη του χιονιού; Για την Ευρώπη του ήλιου; Για την ορθόδοξη; Για την καθολική; Για την προτεσταντική; Μιλάμε για την Ευρώπη των 28; Ποια είναι η Ευρώπη; Η Ευρώπη είναι ένα κοινό βιβλίο, δηλαδή μια κοινή βιβλιοθήκη, διαβάζουμε όλοι τα ίδια βιβλία∙ μια κοινή μουσική, όλοι ακούμε πάνω κάτω την ίδια μουσική, αλλά αυτό το ακούει και η Αμερική, το ακούει και η νότια Αφρική, το ακούει και η Αυστραλία, το ακούει και η Νέα Ζηλανδία. Λοιπόν για ποια Ευρώπη μιλάμε; Αυτό που λέει ο Βαλερύ για την Ευρώπη, ότι Ευρωπαίος είναι αυτός που έζησε με το ορθολογιστικό αρχαίο πνεύμα, που γνώρισε τη ρωμαϊκή εμβέλεια την νομική και που ζει με τον ιουδαϊκό – χριστιανικό πνευματικό κόσμο, αυτός είναι ο Ευρωπαίος. Αυτά τα γράφει ο Βαλερύ το 1922, χωρίς Ευρώπες θεσμικές και τα λοιπά. Λοιπόν, η Ευρώπη είναι θέμα κορυφής. Δεν είναι θέμα ζωής καθημερινής. Γιατί μία Σικελιάνα μάνα, μια Κρητικιά δεν έχει τίποτε να κάνει με τη Σουηδέζα ή με τη Νορβηγέζα. Η Ευρώπη, επιμένω, είναι θέμα κορυφής. Διανοητικό, δηλαδή πνευματικό. Αυτή η Ευρώπη δεν κινδυνεύει. Αυτή δεν κινδυνεύει. Γιατί; Γιατί ακριβώς έχει όλο τον πλούτο πίσω. Και όλο τον πλούτο πίσω δεν μπορεί να τον χάσει. Τι θα χάσει; Αλλά κινδυνεύει από το να έχει το μονοπώλιο της Ιστορίας. Μέχρι τώρα η Ευρώπη είχε σχεδόν το μονοπώλιο της Ιστορίας. Τώρα αυτό τελείωσε με την παγκοσμιοποίηση. Η Κίνα, η Αμερική… δεν ξέρω ποιος, τελείωσε. Όσο για την Ευρώπη της κορυφής νομίζω ότι πάντοτε θα είναι μια κορυφή. Αλλά ως δύναμη ευρωπαϊκή, βεβαίως όχι. Αλλά είναι ανάγκη να έχει δύναμη η Ευρώπη; Στρατιωτική;
-Εσείς τι λέτε;
Όχι.
-Γιατί;
Για να έχει πνευματική δύναμη.

 -Είπατε, μόλις προ ολίγου, ότι με την παγκοσμιοποίηση τελείωσε το μονοπώλιο της Ιστορίας από την Ευρώπη. Αυτό είναι καλό για τους πολίτες; Τους Ευρωπαίους πολίτες; Γενικά σας προβληματίζει ο παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός που αναπτύσσεται σήμερα; Φοβάστε μήπως γυρίσει κάποια στιγμή εναντίον των πολιτών, εν τέλει εναντίον της ίδιας της δημοκρατίας; Τελικά, κυρία Αρβελέρ, ποιοι κυβερνούν; Οι παγκόσμιες τράπεζες, οι παγκόσμιοι φορείς ή ο λαός; Εξουσιάζει η δημοκρατία, δηλαδή οι πολλοί, ή οι πάσης φύσεως ολιγαρχίες;
Ακούστε. Οι ιστορικοί κάνουν ένα μεγάλο λάθος. Θεωρούμε ότι στην Ιστορία οι περίοδοι είναι ανάλογα με τον χρόνο. Και λέμε: αρχαιότητα, μεσαίωνας, μοντέρνα εποχή, σύγχρονη…, είναι το μεγαλύτερο λάθος. Η Ιστορία χωρίζεται σύμφωνα με τον χώρο. Εξηγούμαι. Από την πόλη – κράτος περνάμε στο Έθνος. Ο πρώτος ορισμός του Έθνους δίνεται από τον Ηρόδοτο, όταν ο Ξέρξης λέει «θα έρθω και θα πάρω την Ελλάδα σε έναν περίπατο». Και του λέει ο Δημάρατος «προσέξετε, βασιλεύ, γιατί είναι μεν χωρισμένοι αυτοί σε πόλεις οι Έλληνες, αλλά όταν θα έρθει ο ξένος θα είναι σαν ένα χέρι δεμένο». Και του λέει ο Ξέρξης, γιατί; Και απαντάει ο Δημάρατος: «για το ομόηθες, το ομόθρησκον, το όμαιμον και το ομόγλωσσον». Αυτός είναι ο ορισμός του Έθνους. Λοιπόν, από την πόλη περνάμε στο Έθνος, στο κράτος – έθνος, μετά περνάμε στην Αυτοκρατορία. Στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Όταν έρχεται ο χριστιανισμός περνάμε στον ουρανό. Έχουμε κάνει την οικουμενικότητα, η οποία οικουμενικότητα είναι η χριστιανική οικουμενικότητα με τη σωτηρία της ψυχής ως μόνο στόχο. Σήμερα, βρισκόμαστε στην παγκοσμιοποίηση. Με ποιο αποτέλεσμα; Να έχει ο καθένας μετά ως στόχο το «Global Village». Δηλαδή «χωριό». Λοιπόν, από αυτή την παγκοσμιοποίηση, εάν θέλετε, την οποία πέστε την οικονομική, πέστε την επικοινωνιακή, πέστε την όπως θέλετε, το πρόβλημα είναι ότι αυτή τη στιγμή η αντίδραση είναι ακριβώς στο αντίθετο. Αυτό που λέω το «Clobal Village». Μολονότι λέμε στο Παρίσι, ότι όταν ανοίγουμε ένα παράθυρο στο Παρίσι, κρυολογούν στο Πεκίνο. Και αυτό γίνεται και παντού. Λοιπόν, αυτά τα πράγματα, αυτή τη στιγμή, πρέπει να μάθουν τα παιδιά, να ξέρουν ότι υπάρχει το ατομικό και το παγκόσμιο. Και έχει χαθεί το ενδιάμεσο. Έχει χαθεί το ενδιάμεσο. Ενδιάμεσα, είχαμε κάποτε το εθνικό, είχαμε κάποτε το τοπικό, είχαμε… Αυτά πια έχουν χαθεί.
-Δεν κινδυνεύουμε δηλαδή από το παγκόσμιο, την παγκοσμιοποίηση, αλλά από το ενδιάμεσο που έχει χαθεί. Αυτό καταλαβαίνω από τα λεγόμενά σας.
Αυτό. Αυτό λέω ακριβώς. Οπότε, εάν μπορούμε αυτή τη στιγμή να πούμε στα παιδιά να έχουν εμπιστοσύνη στον εαυτό τους και να μην κοιτάνε τι υπάρχει αυτή τη στιγμή. Εάν υπάρχει παγκοσμιοποίηση σημαίνει ότι δεν υπάρχει πια ξένος. Δεν υπάρχει. Κατά τον Χριστιανισμό δεν υπάρχει ξένος. Όταν λέμε Αδάμ, δηλαδή Ανατολή, Δύση, Άρκτος και Μεσημβρία. Αυτός είναι ο Αδάμ. Δηλαδή η παγκοσμιοποίηση τότε.
-Την ακούτε καλά την παγκοσμιοποίηση, γιατί πολλοί υποστηρίζουν ότι θα αλλοιώσει την εθνική συνείδησή μας…
Δεν με νοιάζει τι λένε. Συνέντευξη από εμένα παίρνετε. Όχι από τους πολλούς.
-Τι τους απαντάτε;
Τίποτε.

-Η άνοδος της ακροδεξιάς στην Ευρώπη είναι παροδικό φαινόμενο, είναι κάτι το οποίο θα το βρούμε μπροστά μας;
Ακούστε. Νομίζω ότι η έλλειψη παιδείας έχει κάνει αυτή τη στιγμή να υπάρχει μια άνοδος της ακροδεξιάς. Αλλά είναι καταπληκτικό το ότι, για να πάρει η ακροδεξιά την εξουσία παύει να είναι ακροδεξιά. Δείτε τι γίνεται με την Λεπέν στη Γαλλία…
-Αν την πάρει όμως την εξουσία;
Ήδη δεν είναι ο πατέρας της. Θέλω να πω ότι αυτή τη στιγμή μετά από την πτώση των σοβιετικών καθεστώτων και η αποχή από τα ολοκληρωτικά καθεστώτα η οποία έγινε δημιούργησε ένα είδος κενού στους ανθρώπους που δεν έχουν παιδεία. Γιατί είχε γίνει θρήσκευμα. Τα ολοκληρωτικά καθεστώτα ήτανε ένα είδος θρησκείας. Και δεν είναι παράξενο το ότι αυτή τη στιγμή έχουμε θρησκείες, αν θέλετε, που είναι ολοκληρωτικές. Μιλώ για το Ισλάμ. Θα σας πω κάτι. Βρέθηκα την ημέρα που έπεφτε το τείχος του Βερολίνου να τρώω με τον Αμερικανό πρέσβη στην πρεσβεία της Γαλλίας. Γυρίζω και του λέω: μπράβο σας, τώρα έχετε πραγματικά τελειώσει τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Τον έχετε κερδίσει. Και γυρνάει και μου λέει, «κυρία Αρβελέρ, έχετε δίκιο. Εκείνο που μας μένει τώρα είναι να κερδίσουμε τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο». Τι θέλω να πω με αυτό; Θέλω να πω ότι η Ευρώπη αυτή τη στιγμή, ο κόσμος εάν θέλετε, δεν έχει ανάγκη από φόβους. Έχει ανάγκη από δουλειά. Κι αυτή τη δουλειά δεν την κάνει κανένας εκτός από τα ακροδεξιά κόμματα, τα οποία αυτή τη στιγμή έχουνε τη μεγαλύτερη επικοινωνιακή δραστηριότητα. Τα ολοκληρωτικά, όχι τα δεξιά κόμματα. Η Ευρώπη υποφέρει από ολοκληρωτικά κόμματα, όχι μόνο από τα ακροδεξιά.
-Επομένως το φαινόμενο της ανόδου της ακροδεξιάς πρέπει να μας ανησυχεί.
Ελπίζω. Ελπίζω να ανησυχεί. Αλλά την Ελλάδα δεν την ανησυχεί τόσο. Έχει τη Χρυσή Αυγή τρίτο κόμμα. Ποιος την ψηφίζει; Για εμένα ο Αμβρόσιος είπε ότι είμαι ανήθικη επειδή είμαι εναντίον της Χρυσής Αυγής. Ευτυχώς που το είπε…
-Αλλά και τρίτο κόμμα είναι υπολογίσιμη δύναμη…
Μα τώρα, για όνομα του Θεού.
-Τη γνώμη σας για τον κ. Τσίπρα. Για την πρώτη φορά Αριστερά.
Ποτέ. Ποτέ. Είμαι Γαλλίδα…
-Που σημαίνει;
Δεν μιλώ ποτέ για πολιτικά σε ξένο κράτος. Να πω τη γνώμη μου για τον Ολάντ μπορώ, αλλά για τον Τσίπρα ποτέ.
-Τη γνώμη σας για τον κ. Σαμαρά, τον κ. Μητσοτάκη.
Τίποτε. Ποτέ, ποτέ, ποτέ.
-Ποτέ;
Με έχετε ακούσει ποτέ να έχω πει τίποτε πολιτικά;
-Έχω διαβάσει ότι συμπαθείτε τον κ. Μητσοτάκη και με δήλωσή σας ταχθήκατε στο πλευρό του.
Λάθος διαβάσατε. Ακούστε με. Να το πείτε. Είμαι πολύ φίλη στη Γαλλία με την Αλεξάνδρα Gourdain, την αδελφή του Μητσοτάκη. Έρχεται και μου λέει, «βρε παιδί, κάνε κάτι για τον αδελφό μου». Λέω, ποτέ. Τι να κάνω για τον αδελφό σου. Εγώ άλλωστε είμαι αριστερή. «Όχι», μου λέει, «κάνε κάτι». Άκουσε, της λέω: αν τον κόσμο τον διοικούν οι ανίκανοι, φταίνε οι ικανοί. Και αν για την αξία μιλάνε μόνο οι ανάξιοι, η απαξίωση είναι γενική. Και αυτό να έχουν υπόψη τους για οποιαδήποτε εκλογή. Αυτό είπα. Και το έβγαλε μετά ο Μητσοτάκης ότι… Δεν με νοιάζει.
-Τι είναι για εσάς η Ελλάδα;
Η σύμπτυξη συγκίνησης, γνώσης, αγωνίας, φόβου, ελπίδας.
-Σας ευχαριστώ από καρδιάς για αυτή τη συζήτηση – συνέντευξη.
Μην αντιστρέφουμε τους όρους.
ΠΗΓΗ: Bulevard,Στέλιος Παρασκευόπουλος, Φωτογραφίες: Γιάννης Μάνος

Πέμπτη, 16 Ιουνίου 2016

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Η μεταμόρφωση του κήπου

Ανανεωμένο αίθριο με 700 νέα φυτά



Από την Παρασκευή 17 Ιουνίου, οι επισκέπτες του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν τον ανανεωμένο κήπο του αιθρίου του.

Η μεταμόρφωση του κήπου που είναι εμπνευσμένη από τις περίστυλες αυλές της αρχαιότητας, έγινε με αφορμή τους εορτασμούς του Μουσείου για τα 150 χρόνια από τη θεμελίωσή του και υλοποιήθηκε χάρη στην ευγενική χορηγία της JT International Hellas σε συνεργασία με την εταιρεία αρχιτεκτονικής τοπίου, Ecoscapes.



Οι επισκέπτες του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου θα έχουν στο εξής τη δυνατότητα να περιηγηθούν ανάμεσα σε 700 νέα φυτά, που περιλαμβάνουν είδη για τα οποία γίνεται μνεία στην ελληνική μυθολογία και την αρχαία ελληνική γραμματεία, εμπλουτίζοντας τις γνώσεις τους για τη σχέση φυσικού περιβάλλοντος και μύθου και αποκομίζοντας μια ολοκληρωμένη εμπειρία της αρχαιότητας και του πολιτισμικού τοπίου.

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και το ανανεωμένο αίθριό του είναι ανοιχτά καθημερινά από τις 8 το πρωί μέχρι τις 8 το βράδυ, προσφέροντας ένα πανόραμα της τέχνης και των ανθρώπινων επιτευγμάτων του νου, από τις αρχές της προϊστορίας έως την ύστερη αρχαιότητα, σε ένα από τα σημαντικότερα δείγματα νεοκλασικής αρχιτεκτονικής στην πρωτεύουσα.

 
Η τοιχογραφία της άνοιξης από το Ακρωτήρι της Θήρας.
Πληροφορίες
 Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Πατησίων 44, Αθήνα.
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα-Κυριακή 08:00-20:00

Τηλ: 213214 4891

ΙΣΤΟΤΟΠΟΣ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

Οι πολιτιστικές εκδηλώσεις του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών

Περιλαμβάνει μεταξύ άλλων μια συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο, μια εικαστική έκθεση από τις συλλογές του Κέντρου.


«Οι μεγάλες επέτειοι, τα παιδιά και οι καλές σχέσεις με την περιοχή». Το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών λαμβάνει πάντα υπόψη του αυτές τις τρεις παραμέτρους, σύμφωνα με την πρόεδρό του, Ελένη Αρβελέρ, η οποία ήταν η ψυχή στη Συνέντευξη Τύπου που δόθηκε στους χώρους των διοικητικών υπηρεσιών του Κέντρου στην οδό Φρυνίχου.
Παρουσία του υπουργού πολιτισμού, κ. Αριστείδη Μπαλτά, του διευθυντή του Ε.Π.Κε.Δ κ. Παύλου Καλλιγά αλλά και των Στάθη Λιβαθινού, Σωτήρη Χατζάκη και Νίκου Διαμαντή, των σκηνοθετών δηλαδή που συμμετέχουν σε αυτό, ανακοινώθηκε το πρόγραμμα εκδηλώσεων για το 2016.
Η «επέτειος» αφορά στον Σαίξπηρ και τα πεντακόσια χρόνια από τον θάνατό του. Ο Σωτήρης Χατζάκης θα στήσει ένα θεατρικό εργαστήριο πάνω στο «Ονειρο Καλοκαιρινής Νύχτας» (Συνεδριακό Κέντρο και φυσικός χώρος, 29/6-1/7), ενώ ο Νίκος Διαμαντής θα παρουσιάσει μια θεατρική εγκατάσταση με τίτλο, «Αδιέξοδος έρωτας, Οφηλία». Στο πλαίσιο αυτής, θα προσεγγιστεί η ηρωίδα του Σαίξπηρ μέσα από τρεις διαφορετικές μεθόδους (Στανισλάφσκι, Μπρεχτ, Αρτώ) σε τρεις διαφορετικούς χώρους σε τρεις διαφορετικές στιγμές της ημέρας (στην Εκκλησία του Αη Γιώργη, τον αρχαιολογικό χώρο Δελφών και το Κέντρο Δελφών, 2/7).
Τα «παιδιά» έχουν την τιμητική τους με ποικίλους τρόπους. Αφενός, η θεατρική εγκατάσταση του Νίκου Διαμαντή η οποία θα πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με το Ε.Π.Κε.Δ, το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά και το τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, θα γίνει με τη συμμετοχή φοιτητών του. Αφετέρου, τα «παιδιά» είναι εκείνα που εγκαινιάζουν τη συνεργασία ανάμεσα στο Κέντρο και το Εθνικό Θέατρο. «Θα μετατρέψουμε το Κέντρο Δελφών σε κέντρο πρακτικής εκπαίδευσης του αρχαίου δράματος. Συμβαίνει πιλοτικά εφέτος αλλά σκοπεύουμε να διερευνήσουμε και άλλες πρακτικές του θεάτρου στο μέλλον» διευκρίνισε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου, Στάθης Λιβαθινός.  Αλλωστε, όπως διευκρίνισε ο κ. Καλλιγάς ήδη πραγματοποιούνται αυτόν τον καιρό εργαστήρια Αρχαίου Δράματος από το Εθνικό Θέατρο υπό την εποπτεία της Λυδίας Κονιόρδου με τη συμμετοχή νέων καλλιτεχνών από την Ελλάδα αλλά και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η  συνεργασία θα κορυφωθεί με την πρώτη παρουσίαση της νέας παραγωγής του Εθνικού Θεάτρου, «Αντιγόνη» σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού (θέατρο Φρύνιχος 7/7) προτού κάνει την πρεμιέρα της στην Επίδαυρο στις 15/7.
Η «περιοχή» θα συμμετέχει ενεργά στην υλοποίηση της έκθεσης φωτογραφίας με θέμα τους Παλιούς Δελφούς  που θα γίνει στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του 2016, καθώς οι πρόθυμοι κάτοικοί της «άνοιξαν τα μπαούλα τους, έψαξαν στα σπίτια τους και βρήκαν φωτογραφίες» με τις καθημερινές ασχολίες και στιγμιότυπα από το παλαιό Καστρί ή από τη μεταφορά του παλαιού χωριού στη θέση που βρίσκεται σήμερα.
«Δελφοί. Εικαστικές αντανακλάσεις»- Η φετινή έκθεση
«Γιατί λέμε η documenta και όχι τα documenta;» Διερωτήθηκε η κ. Αρβελέρ. Όπως και να’ χει «τα έργα του Ε.Π.Κε.Δ πρέπει να δοθούν στα documenta» προκειμένου να τα αξιοποιήσει για τη μεγάλη διοργάνωση. Η φετινή έκθεση του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών στους Δελφούς έχει τον τίτλο «Δελφοί. Εικαστικές αντανακλάσεις» (αίθουσα του θεάτρου «Φρύνιχος», 1/7) και θα περιλαμβάνει 35 έργα (ζωγραφικά, γλυπτά, χαρακτικά, φωτογραφικές απεικονίσεις) από τις μόνιμες Συλλογές του Κέντρου που δημιουργήθηκαν ειδικά για τους Δελφούς από σημαντικούς έλληνες και ξένους δημιουργούς. Η επιμέλεια ανήκει στην κριτικό τέχνης, Εφη Ανδρεάδη, και ανάμεσά τους συγκαταλέγονται λεργα από καλλιτέχνες όπως οι οι: Νίκος Αλεξίου, Βλάσης Κανιάρης, Τakis, Chryssa, Μayo, Stamos, Νίκος Ναυρίδης, Αλέκος Φασιανός, Γιάννης Γαϊτης, Μάριος Σπηλιόπουλος, Γιώργος Λαζόγκας κ.α.
Το επόμενο φθινόπωρο αναμένεται μάλιστα να εκδοθεί κατάλογος με έργα που περιλαμβάνονται στις Συλλογές του Ε.Π.Κε.Δ προκειμένου να έρθει το ευρύ κοινό σε επαφή μαζί τους. Ορισμένα από αυτά αποκτήθηκαν από καλλιτέχνες που συμμετείχαν σε διοργανώσεις όπως η Διεθνής Συνάντηση Γλυπτικής το 1994, η Διεθνής Εικαστική Συνάντηση το 1995, η Διεθνής Συνάντηση Φωτογραφίας το 1996, η έκθεση «Η κληρονομιά του Απόλλωνα» το 2003 και άλλες. Περιλαμβάνονται επίσης έργα από αγορές του Κέντρου ή μεγάλες δωρεές όπως αυτή των 21 έργων του ελληνογάλλου υπερρεαλιστή ζωγράφου, Mayo.
Η έκδοση του καταλόγου πραγματοποιείται με την ευγενική χορηγεία του Ιδρύματος Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη.


ΠΗΓΗ: ΤΟ ΒΗΜΑ

Δευτέρα, 13 Ιουνίου 2016

Athens Photo Festival 2016: Καταγράφει τις αντιθέσεις του σύγχρονου κόσμου

andrea and magda
andrea and magda
Σε σύνολο 85 καλλιτέχνες από 39 χώρες, σημαντικοί διεθνείς προσκεκλημένοι και ένα ευρύ φάσμα δράσεων και παράλληλων εκδηλώσεων, τοποθετούν την Αθήνα στο επίκεντρο της διεθνούς φωτογραφικής σκηνής.
Τo Athens Photo Festival αποτελεί το κορυφαίο φεστιβάλ φωτογραφίας της νοτιοανατολικής Ευρώπης και ένα από τα πέντε παλαιότερα στον κόσμο αφιερωμένα στην τέχνη της φωτογραφίας.
Η φετινή διοργάνωση περιλαμβάνει εκθέσεις φωτογραφίας με τη συμμετοχή καλλιτεχνών και επιμελητών από διαφορετικές χώρες καθώς και ένα σύνολο δράσεων -portfolio reviews, προβολές, εκπαιδευτικά εργαστήρια, ομιλίες, μαραθώνιο φωτογραφίας και παράλληλες δραστηριότητες- που ενθαρρύνουν το διάλογο και την ενεργό συμμετοχή.
Με σημείο εκκίνησης το Μουσείο Μπενάκη (Κτήριο οδού Πειραιώς), οι εκθέσεις του φεστιβάλ θα επεκταθούν και σε άλλους χώρους του ευρύτερου αστικού κέντρου της Αθήνας, διασταυρώνοντας φωτογραφικά έργα, βίντεο, αρχειακό υλικό και φωτογραφικά βιβλία.

Γιάννης Ζινδριλής
Η Κεντρική εκδήλωση στο Μουσείο Μπενάκη 
Το Athens Photo Festival 2016, με τίτλο [Mis/Dis]Placed, παρουσιάζει το κεντρικό του πρότζεκτ απο την Πέμπτη 9 Ιουνίου στο Μουσείο Μπενάκη (Κτήριο Πειραιώς).
To κεντρικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ αρθρώνεται μέσα από αυτοτελείς ενότητες και διασταυρώνει περισσότερα από 700 φωτογραφικά έργα σύγχρονων καλλιτεχνών, οπτικοακουστικό υλικό, φωτογραφικές εκδόσεις και κείμενα, ενισχύοντας τόσο τον καλλιτεχνικό όσο και τον κοινωνικοπολιτικό διάλογο.
Η θεματική της φετινής διοργάνωσης, υπό τον γενικό τίτλο [Mis/Dis]Placed, προτείνει μια περιήγηση σε οπτικές μορφοποιήσεις και αφηγήσεις που ερμηνεύουν, αναπαριστούν και τεκμηριώνουν τις θέσεις και τις αντιθέσεις του σύγχρονου κόσμου, όπως αυτές διαμορφώνονται μέσα από κοινωνικά, πολιτικά, υπαρξιακά και πολιτισμικά φορτισμένες καταστάσεις.
Το φετινό Athens Photo Festival διαρθρώνεται στις εξής 7 ενότητες.
Extreme Antithesis σε επιμέλεια Νατάσσας Μαρκίδου. Εδω επτά φωτογράφοι διακρίνονται για την προσήλωσή τους σε τόπους όπου κυριαρχούν ακραίες αντιθέσεις και ετερόκλητες παραθέσεις αρχιτεκτονημάτων, ανθρώπων και αντικειμένων. Τα έργα τους διέπονται από σαφή πρόθεση προβολής της πολυπλοκότητας, της αποξενωτικής αύρας, του εφήμερου χαρακτήρα και του ελλείμματος φωτογένειας των τόπων αυτών.
Life Tracks σε επιμέλεια Δημοσθένη Αγραφιώτη
Μια ωδή στη διαφορετικότητα και τον τρόπο που οι ανθρώπινες διαδρομές, ανεξαρτήτως αφετηρίας, διασταυρώνονται, συνεχίζουν παράλληλες, απομακρύνονται και συγκλίνουν επηρεάζοντας η μία την άλλη, αποτυπώνεται στις φωτογραφίες οκτώ δημιουργών με διαφορετική προέλευση και ξεχωριστή οπτική.

Έλενα Κολλάτου και Λεωνίδας Τούμπανος
Metaphors, Επιμέλεια: Κωστής Αντωνιάδης
Οκτώ φωτογράφοι μας καλούν να δούμε πίσω από την απεικόνιση, να βρούμε ένα διαφορετικό νόημα, μια φράση που πιθανώς θα μας εξηγήσει τον κόσμο ή την ίδια τη ζωή. Αλλόκοτα πρόσωπα, μάσκες και τελετουργίες.
Refugee Routes
Στη συγκεκριμένη ενότητα καταγράφονται οι εμπειρίες των υποσαχάρειων προσφύγων στον καταυλισμό Choucha και στις μετακινήσεις του, οι «διευκολυντές μετανάστευσης» στη Σμύρνη και η παραοικονομία εις βάρος τους, η Ελλάδα στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος, η άφιξη και οι διαδρομές μέχρι τα σύνορα, η παραμονή στην Κω και στην Ειδομένη
Unstable Fields
Tα «ασταθή πεδία» αναφέρονται στην ιδέα της ρευστότητας και των συνεχών ανακατατάξεων σε μια περιοχή ή σε μια κατάσταση. Τα αισθήματα της αβεβαιότητας και της ανασφάλειας που επηρεάζουν όπως ποτέ άλλοτε την κοινωνία και την ατομική ζωή από κάθε άποψη, εικονοποιούνται με διαφορετικούς τρόπους από τους φωτογράφους που συμμετέχουν.
Zones of error and decay , επιμέλεια: Θανάσης Μουτσόπουλος |
Από τα τροπικά δάση του Κονγκό μέχρι τους ουρανοξύστες της Σαγκάης και από την παλιά πόλη του Βελιγραδίου μέχρι τις εγκαταστάσεις των εταιρειών υψηλής τεχνολογίας στη Σίλικον Βάλεϊ της Καλιφόρνιας, ο κόσμος αλλάζει, σε κάτι ανεξέλεγκτο.

Χλόη Κριθαρά-Devienne
Τόποι Μνήμης επιμέλεια: Πηνελόπη Πετσίνη
Mια σειρά από έργα της σύγχρονης ελληνικής φωτογραφίας, πραγματεύονται το ζήτημα της συλλογικής ιστορικής μνήμης, αλλά και την αμφίσημη συμβίωσή της με τη λήθη. Η έννοια της μνήμης επιστρατεύεται, όχι μόνο ως μέσο σύνδεσής μας με το παρελθόν, αλλά και ως μέσο που σχετίζεται και διαμορφώνει το παρόν, μέσα είτε από τόπους όπου συνέβησαν ιστορικά γεγονότα, είτε από ανθρώπους σε προσωπικές αφηγήσεις. 


Πηγή:   iefimerida.gr

150 χρόνια Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Ελληνες καλλιτέχνες εμπνέονται από τα έργα του [εικόνες]

Για τον εορτασμό των 150 χρόνων από την ίδρυση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, Έλληνες καλλιτέχνες εμπνέονται απο τους θησαυρούς του.

Υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της Μικρή Άρκτου και την επιμέλεια της Ίριδας Κρητικού, η Αίθουσα Τέχνης του ΙΑΝΟΥ τιμά το σημαντικότερο αρχαιολογικό μουσείο της χώρας, με μία έκθεση διακεκριμένων και ανερχόμενων Ελλήνων εικαστικών που θα διαρκέσει έως τις 10 Σεπτεμβρίου.
Αντλώντας έμπνευση από τα εκθέματα των συλλογών του Μουσείου, αλλά και από το ίδιο το κτίριο και την ιστορία του, οι καλλιτέχνες αποτυπώνουν μέσα από την προσωπική τους ματιά διαφορετικές πτυχές και θεάσεις του χώρου και των δράσεων του Μουσείου.

Στέλιος Παναγιωτόπουλος
Τον Νοέμβριο η έκθεση θα μεταφερθεί  στον χώρο αναψυχής του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.

Βούλα Καραμπατζάκη
Στην έκθεση συμμετέχουν: Κώστας Ανανίδας, Εριέττα Βορδώνη, Μάριος Βουτσινάς, Στέλιος Γαβαλάς, Ανδρέας Γεωργιάδης, Ειρήνη Γκόνου, J.Joshua Garrick, Τίνα Καραγεώργη, Βούλα Καραμπατζάκη, Βασίλης Λιαούρης, Μιχάλης Μαδένης, Στέλλα Μελετοπούλου, Γιάννης Μπεκιάρης, Χαρίτων Μπεκιάρης, Γεωργία Μπλιάτσου, Στέλιος Παναγιωτόπουλος, Γεύσω Παπαδάκη, Παναγιώτης Πασάντας, Ντίνος Πετράτος, Άντζελα Πετροχείλου, Μαίρη Σαμόλη, Δημήτρης Σαρασίτης, Πραξιτέλης Τζανουλίνος, Κατερίνα Τσεμπελή, Πάβλος Χαμπίδης, Αθηνά Χατζή.

Βασίλης Λιαούρης
Στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 28 Ιουνίου στις 20:30 διάλεξη της Διευθύντριας του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, Δρ Μαρίας Λαγογιάννη.
Εως 10 Σεπτεμβρίου.

ΠΗΓΗ: iefimerida 

Σάββατο, 4 Ιουνίου 2016

Κρήτη: Το Μουσείο Αρχαίας Ελεύθερνας ανοίγει τις πύλες του για το κοινό

Παρουσίαση του Μουσείου αρχαίας Ελεύθερνας στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
 
Μια μοναδική ευκαιρία ξενάγησης στο Μουσείο της Αρχαίας Ελεύθερνας στο Ρέθυμνο, με οδηγό τον εξαιρετικό λόγο του Καθηγητή Νικόλαου Σταμπολίδη και με τη βοήθεια των νέων τεχνολογιών, είχαν οι δημοσιογράφοι και οι επιστήμονες - αρχαιολόγοι στην πλειονότητά τους - που βρέθηκαν σήμερα στο auditorium του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης.
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Αρχαίας Ελεύθερνας, το πρώτο Μουσείο αρχαιολογικού χώρου στην Κρήτη, θα εγκαινιαστεί στις 19 Ιουνίου από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο.
«Αμαρτία, πριν πάρει τη χριστιανική της χροιά, σημαίνει αστοχία, μη επίτευξη του στόχου. Κι εγώ δεν θέλω να έχω αμαρτίες» ανέφερε ο Καθηγητής, χωρίς να παραλείψει να τονίσει ότι το Μουσείο της Ελεύθερνας είναι καρπός τριάντα χρόνων όχι μόνο δικού του κόπου, αλλά και φοιτητών του Πανεπιστημίου Κρήτης, Πανεπιστημίων της Ελλάδας και του εξωτερικού (Ευρώπης, ΗΠΑ, Ασίας, Αφρικής, Αυστραλίας).

Άποψη από τις σύγχρονες αποθήκες και εργαστήρια του Μουσείου της αρχαίας Ελεύθερνας. Ο Καθηγητής Ν. Χρ. Σταμπολίδης με τους μαθητές συνεργάτες αρχαιολόγους.
Δεν παρέλειψε, επίσης, να αναφερθεί στην καθοριστική συμβολή τόσο των εκάστοτε ηγεσιών του ΥΠΠΟ, αφού όπως είπε «το έργο δεν θα ήταν εφικτό εάν δεν στόχευαν μαζί μου σε αυτό», όσο και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας (Ίδρυμα Ωνάση, Alpha Bank, Grecotel) που στήριξε το όραμά του. «Υφαίνουμε τον θαυμασμό για την ομορφιά που θέλουμε να έχει ο κόσμος» ήταν η φράση με την οποία ο κ. Σταμπολίδης έκλεισε την παρουσίαση του Μουσείου.
Το έργο με τίτλο «Κτηριακό συγκρότημα του Μουσείου αρχαιολογικού χώρου Ελεύθερνας - Οδοιπορικό» υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα 2007-2013» (ΕΣΠΑ) από το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, οι οποίοι είναι και οι φορείς λειτουργίας του.

Λεπτομέρεια της χάλκινης ασπίδας με την εντυπωσιακή λεοντοκεφαλή.
Η Αρχαία Ελεύθερνα
Με ένα μεγάλο πέτρινο καράβι, που έστριψε την πλώρη του βορειοδυτικά κι άραξε μέσα στο άφατο πράσινο της φύσης, μοιάζει ο λόφος της αρχαίας Ελεύθερνας, στους πρόποδες του Ψηλορείτη, της αρχαίας Ίδης, και σε υψόμετρο περίπου 380 μ. πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η θέση της, στην καρδιά της Κρήτης, στη μέση περίπου απόσταση από την αρχαία Κυδωνία (Χανιά) στα δυτικά και την Κνωσό στα ανατολικά κι ακόμη από την Φαιστό και τη Γόρτυνα στα νότια, την ευνόησε πολλαπλώς. Η θέση της και η σχέση της με τη θάλασσα απετέλεσαν τις αιτίες της δομής μιας ανοιχτής κοινωνίας με εξάρσεις και βαθύνσεις στο διάβα του χρόνου και της ιστορίας της, όπως φανερώνουν οι έρευνες, ανασκαφικές και άλλες, του Πανεπιστημίου Κρήτης, που ξεκίνησαν από το 1985 και συνεχίζονται και σήμερα.

Το Μνημείο 4Α και τμήματα από τα γλυπτά κρανοφόρων πολεμιστών. Προβάλλεται ειδική ψηφιακή εφαρμογή με αναπαράσταση του μνημείου και σχεδιαστική αναπαράσταση των πολεμιστών που ήταν τοποθετημένοι σε αυτό.
Η αρχαία Ελεύθερνα αποκαλύπτει όλα τα μυστικά της περίπου από το 3000 π.Χ. έως τον 14ο αι. μ.Χ., ενώ από την ανασκαφή της νεκρόπολης στην Ορθή Πέτρα φαίνεται ότι η Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου, κυρίως από το 900 έως και τα τέλη του 6ου ή τις αρχές του 5ου αι. π.Χ., είναι η πιο σημαντική περίοδος της πόλης, που συνδέεται άμεσα με την αυγή του ελληνικού πολιτισμού και τον Όμηρο (Ιλιάδα και Οδύσσεια).

Άγαλμα Αφροδίτης και Πάνα. 2ος-1ος αι. π.Χ. Από το Μεγάλο Λουτρό́ στον Κατσίβελο. Ελεύθερνα, Κρήτη.
Για τους παραπάνω λόγους δημιουργήθηκε στον ευρύτερο χώρο της αρχαίας πόλης, το άλσος Ελευθερναίων, ένα αρχαιολογικό πάρκο με μονοπάτια, σταθμούς-καθιστικά, επεξηγηματικές πινακίδες, όπου ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει συνδυαστικά τη φύση, τη χλωρίδα και την πανίδα, καθώς και τις αρχαιότητες, σε ένα τοπίο μαγευτικό.
Το Μουσείο
H εικόνα της ιστορικής διαδρομής της Ελεύθερνας ξεπηδά μέσα από τα υλικά κατάλοιπα του πολιτισμού της, σε τρεις συνεχόμενες αίθουσες.
Η αίθουσα Α περιλαμβάνει τα εκθέματα εκείνα - αγγεία, αγάλματα, επιγραφές, όπλα, εργαλεία, ειδώλια, από πηλό, λίθο, μέταλλα, φαγεντιανή, ελεφαντόδοντο κ.τ.λ. - που επελέγησαν για μια πρώτη παρουσίαση της διαχρονικής δημόσιας, πολιτικής, θρησκευτικής, κοινωνικής και ιδιωτικής ζωής της Ελεύθερνας.

Χρυσό́ μηνοειδές περίαπτο με παράσταση λέοντα. 7ος αι. π.Χ. Νεκρόπολη Ορθής Πέτρας. Ελεύθερνα, Κρήτη.
Στην αίθουσα Β αναπτύσσεται η θρησκευτική και η λατρευτική ζωή στην Ελεύθερνα, από την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου έως και τα βυζαντινά χρόνια. Εκεί εκτίθεται και ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της Νεκρόπολης της Ορθής Πέτρας, η «Κόρη της Ελεύθερνας», που συγγενεύει με το αριστουργηματικό δαιδαλικό άγαλμα, την διάσημη «Κυρία της Ωσέρ», που βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι.

Προθήκη με κοσμήματα στην Αίθουσα Α.
Η αίθουσα Γ είναι αφιερωμένη στις νεκροπόλεις της Ελεύθερνας. Παρουσιάζονται μόνον ευρήματα από τις ανασκαφές στην νεκρόπολη της Ορθής Πέτρας, καθώς σε αυτήν εικονογραφούνται περιγραφές από τον κόσμο του Ομήρου: το τελετουργικό τυπικό των ταφικών πυρών (καύσεων), όπως αυτές περιγράφονται στην Ιλιάδα και κυρίως στην ταφική πυρά του Πατρόκλου (Ραψωδία Ψ). Επίσης, σκιαγραφείται μια κοινωνία ηρώων πολεμιστών και αγέρωχων πριγκιπισσών, όπως αποδεικνύουν τα ευρήματα από το κτήριο Μ, όπου εντοπίστηκαν οι σκελετοί τεσσάρων γυναικών ηλικίας από τα 13,5 έως τα 72 έτη, με ξεχωριστή θέση στην πρωτοαρχαϊκή κοινωνία της Ελεύθερνας.

Χρυσό́ περίτμητο έλασμα με αντωπές σφίγγες. 700-630 π.Χ. Από το αποτεφρωτήριο A, στη νεκρόπολη της Ορθής Πέτρας. Ελεύθερνα, Κρήτη.
Ένας άλλος λαξευτός τάφος αποκάλυψε τον τόπο συγκέντρωσης των αποτεφρωμένων οστών και των όπλων, των πλούσιων κοσμημάτων και των εργαλείων των επιφανών πολεμιστών της Ελεύθερνας. Μέσα στον τάφο των «πολεμιστών» βρέθηκε και η χάλκινη ασπίδα, που εκτίθεται στην αρχή της έκθεσης του Μουσείου, ως έργο εμβληματικό.

Τριποδικός κρατήρας και αγγεία πόσης. 830-810 π.Χ. Aπό τον τάφο A1Κ1 «των πολεμιστών», στη νεκρόπολη της Ορθής Πέτρας.
Η έκθεση κλείνει με την αναπαράσταση μιας καλά διατηρημένης πυράς που ανήκε σε νέο άνδρα-πολεμιστή, περίπου 30 ετών, ο οποίος αποτεφρώθηκε μαζί με τον/την σύντροφό του. Η πυρά αυτή, που χρονολογείται γύρω στα 720-700 π.Χ., επεφύλαξε και μια μοναδική ανακάλυψη στο ΒΔ άκρο της: τον σκελετό ενός γεροδεμένου άνδρα, ηλικίας 30-40 ετών, που μάλλον πρόκειται για έναν αιχμάλωτο, ο οποίος εκτελέστηκε μπροστά στην πυρά του πολεμιστή.
Η μοναδική αυτή ανακάλυψη φέρνει στο νου την αντίστοιχη δραματική σκηνή της σφαγής των αιχμαλώτων Τρώων από τον Αχιλλέα, μπροστά στην πυρά του Πατρόκλου, όπως την περιγράφει ο Όμηρος στην ραψωδία Ψ της Ιλιάδας.
naftemporiki.gr

Αρχειοθήκη ιστολογίου